Mooie tuin met weinig werk

De onthaastingstrend verspreidt zich steeds meer, en een groene leefomgeving is ideaal om tot rust te komen. Sommige mensen beschouwen tuinieren als een vorm van onthaasting op zich en kunnen prachtige bloemenborders en weelderige moestuinen creëren. De overgrote meerderheid wil tuinwerk echter tot een minimum beperken en ziet de tuin louter als een kader om te ontspannen. Tuinarchitect Bart De Backer, lesgever bij Studio Groen van Nemec, legt uit hoe je tewerk gaat om een arbeidsarme tuin te bekomen. "De gemanicuurde tuinen in de buitenwijken van de randstad met geschoren hagen, gepermanente gazonnetjes, rozenperken en bloemenborders zijn zeer arbeidsintensief en ecologisch minder waardevol", aldus Bart De Backer. "Een arbeidsarme tuin is meestal net het tegenovergestelde, al kan bij de aanleg van een dergelijke tuin wel gebruik worden gemaakt van deze structuren. Een arbeidsarme tuin kan enkel worden gerealiseerd mits grondige en doordachte planning vóór het begin van de werkzaamheden."
BR>
Structuurplan
Eerst moet een structuurplan van de beschikbare ruimte worden opgemaakt. Ga daarbij als volgt tewerk:
* Bepaal de grootte, de functie en de ligging van de verschillende onderdelen zoals grasveld, tuinhuis, terras, vijver, bloemenweide, beplanting...
* Bepaal de gewenste verbindingen tussen de zones en rangschik de zones volgens belangrijkheid.
* Geef de locatie aan van eventuele geluids- of zichtbuffers (vb. haag, scherm...).
* Markeer de zichtassen en de inplanting van eventuele blikvangers (vb. doorkijk naar een weiland, een beeldje, een bank...)

Bodem
De keuze van de planten moet worden afgestemd op de bodem, anders zullen de planten niet optimaal groeien. Een goede tuinier houdt rekening met:
* de samenstelling van de bodem (klei, leem of zand)
* de zuurtegraad (pH)
* de doorlaatbaarheid
* de grondwaterstand (zowel in de winter als in de zomer)
* het humusgehalte.
"De groeisnelheid en de ziektegevoeligheid van de plant worden bepaald door de factor waaraan de plant het minst is aangepast. Sommige factoren kunnen worden beïnvloed, andere niet. Beïnvloedbare factoren zijn het humusgehalte en in mindere mate de zuurtegraad en de doorlaatbaarheid. Trachten de grondsoort en de grondwaterstand aan te passen, is ten stelligste af te raden."

Grondbedekking
Wanneer het plantenassortiment aangepast aan de locatie is samengesteld, moet de beplanting zo worden toegepast dat ze een minimum aan onderhoud vergt. Dat kan door ervoor te zorgen dat er zo snel mogelijk een maximale grondbedekking en een gelaagde beplanting ontstaat. "Een maximale grondbedekking heeft verschillende voordelen. Ze geeft het onkruid geen kans en zorgt bovendien voor een minimale bodemerosie, zowel door wind als door water, en dus ook voor een minimaal verlies aan humus en voedingsstoffen. Om de maximale grondbedekking te bekomen, moeten we planten combineren die ofwel ongeveer even sterke concurrenten zijn, ofwel elkaar helemaal niet beconcurreren. Een boom en de kruidlaag eronder wortelen bijvoorbeeld meestal niet in dezelfde bodemdiepte. Een makkelijke manier om even sterke planten te combineren, is gebruikmaken van grote vlakken van dezelfde soort. Het combineren van verschillende planten vergt een vrij grondige kennis van de soorten. Je moet op zijn minst rekening houden met de groeiplaats die de planten in hun natuurlijke biotoop prefereren."

Gelaagd
Een gelaagde beplanting is noodzakelijk om een microklimaat te scheppen waarbinnen de planten en dieren in de tuin een ideale leefomgeving vinden. De natuur dient hierbij als inspiratiebron. "Een herkenbaar voorbeeld is een bosrand waarin de opeenvolging van kruidachtige gewassen, gevolgd door heesters en tenslotte de kroonlaag van de bomen een gesloten geheel vormen. Deze structuur kan een echo vinden in een tuin door bv. een grasveld te begrenzen met een strook sterke vaste planten (Alchemilla, Geranium, Hemerocallis, Rudbeckia, Sedum...) gevolgd door een heesterborder met achteraan enkele bomen. Een ander voorbeeld is een boomgaard omringd door hagen met een onderbegroeiing van ruig gras of een bloemenweide doorkruist door enkele gemaaide graspaden."

Biodiversiteit


Tenslotte speelt ook een zo groot mogelijke biodiversiteit een belangrijke rol bij het op natuurlijke wijze bestrijden van plagen en ziekten. Vrij steriele gazons met een monocultuur van grassen zijn veel minder resistent tegen plagen dan grasveldjes waarin wat klaver, enkele kruipende boterbloempjes en een gezonde dosis mos groeien. Een grootbloemige rozenstruik die in een mooi geharkt rozenperkje staat, is ook veel gevoeliger voor aantastingen en ziekten dan een botanische struikroos in een heesterborder. Ook grote groepen van eenzelfde plantensoort zijn, alhoewel ze voordelen bieden qua maximale grondbedekking, gevoeliger voor ziekten en geven bij aantasting een zeer duidelijke, lelijke zone in de tuin. Chemische bestrijdingsmiddelen bieden hiertegen op korte termijn meestal een oplossing. Op lange termijn verergeren ze echter de zaken alleen maar bij de onvermijdelijke volgende aantasting, want ofwel zijn de natuurlijke vijanden van de plaag mee verdelgd, ofwel hebben de chemische bestrijdingsmiddelen het bodemleven en daarmee ook de voedselopname en gezondheidstoestand van de planten beschadigd.

.

Nu in het nieuws