Iedereen kan yoga beoefenen

Print
Yoga is aan een comeback bezig. Terwijl de bewegingsdiscipline in de jaren zeventig de geitenwollen-sokkengeneratie aantrok, wordt er nu een veel breder publiek bekoord. En waarom niet? Oud of jong, ziek of gezond, stijf of soepel, dik of dun, iedereen kan yoga beoefenen. Al wat je als beginner moet doen, is naast het yogamatje een exemplaar leggen van Praktische Yoga, een herziene editie van de complete stap-voor-stap-gids. Een man met een tulband, een lange, grijze baard, een wit doek om de lendenen gerold en een Indisch uiterlijk, die op de gekste momenten op z¹n hoofd staat: dat is het beeld dat doorgaans opgeroepen wordt, wanneer iemand het woord yoga uitspreekt. Vergeet dat, want yoga is iets helemaal anders. Wat dan? Men onderscheidt twee soorten: de hatha-yoga met haar asana's (dit zijn lichamelijke houdingen) en de yoga van de meditatie. Yoga leert je hoe je stress onder controle kunt krijgen, niet alleen op het fysieke, maar ook op het spirituele en mentale niveau. Hatha-yoga zorgt er alvast voor dat het lichaam gezond wordt en blijft. Het idee achter yoga is dat je met je lichaam begint en gaandeweg ook controle krijgt over je mentale en spirituele zelf. Het klinkt misschien een beetje ver-van-je-bed, maar als je er goed over nadenkt, gaat stressbeheersing via het lichaam én het hoofd.

1. Adem eens echt diep


De asana's of lichamelijke houdingen beïnvloeden alle systemen van het lichaam, maken de ruggengraat en de gewrichten soepel, versterken de spieren, de klieren en de inwendige organen. In het begin zul je vooral met de lichamelijke ervaring bezig zijn, maar naarmate je een oefening verdiept, word je je meer en meer bewust van je energiestroom en het belang van een goede ademhaling. Pranayama (prana = adem; ayama = beheersen of controleren) komt dus ook bij het uitvoeren van de asana's te pas. Zit je momenteel op een stoel? Dan gebruik je maar een vijfde van je longcapaciteit. Als je tien minuten per dag goed diep zou ademhalen, zou je waarschijnlijk ontzettend veel energie losmaken en je plotseling een stuk gezonder voelen. Voor een yogi heeft een juiste ademhaling dan ook twee doelstellingen: meer zuurstof in het bloed brengen en daardoor ook naar de hersenen, en de prana, of vitale energie beheersen.

2. Eet vegetarisch


Essentieel voor een yogi is een juiste voeding: je lichaam heeft immers brandstof nodig, wil het energie vrijmaken. Er wordt een uitgebalanceerd vegetarisch dieet aangeraden, en in deze tijden van gekke koeien en motorkippen klinkt dat plotseling erg verantwoord en politiek correct. Het grootste bezwaar van een vleeseter tegen een vegetarisch dieet is dat hij of zij bang is om te weinig eiwitten naar binnen te krijgen. In feite waarschuwt de World Health Organisation voor een te hoge inname van eiwitten: 25 tot 50 gram per dag is meer dan voldoende, en dat krijg je bijvoorbeeld ook binnen door peulvruchten, kaas, pasta, rijst of aardappelen te eten. In het boek wordt aangeraden de eetgewoonten langzaam te veranderen; abrupt vlees en vis laten staan is nergens goed voor. Hoe zuiverder je dieet, belooft het boek, hoe beter je de asana's zal kunnen uitvoeren; vooral vlees maakt je lichaam immers stijf. Echte yogi's vasten ook regelmatig. Als beginner kun je dat eens één dag doen, maar als je gifstoffen uit je lichaam wil verwijderen, zou je toch een dag of vier alleen op water, vruchten- of groentesap moeten leven. Waarna er een periode volgt van gecontroleerd eten, om het spijsverteringsstelsel op een zachte manier weer op dreef te helpen. Een gereinigd lichaam zou je geest kalmer maken, je reukvermogen versterken, en je energie en concentratie doen toenemen.

3. Gun je chauffeur wat rust


Door meditatie kan je de geest, de chauffeur van de auto die lichaam heet, tot rust brengen. Meditatie helpt je om je lichaam onder controle te krijgen, en tenslotte om het te boven te gaan. Yoga maakt gebruikt van verschillende technieken om te mediteren: je concentreert je op geluid. Mantra's (meditatiespreuken) herhalen bijvoorbeeld lettergrepen, woorden of zinnen uit het Sanskriet die een yogi op een hoger bewustzijnsniveau brengen. Een geluid twintig minuten lang hardop herhalen, zou ervoor zorgen dat elk atoom in je lichaam zich ontspant. Of je concentreert je op zichtbare symbolen - bijvoorbeeld het getekende symbool van de EOM-lettergreep, de oorspronkelijke mantra. Of je concentreert je op je ademhaling. Tratak, of het rustig staren, bijvoorbeeld in een kaarsvlam, is ook een uitstekende concentratieoefening. Je kunt beurtelings naar een punt staren en vervolgens je ogen sluiten en het beeld mentaal voor ogen halen.

4. Vergelijk jezelf niet met anderen


In het boek vind je een basisprogramma, bestaande uit achttien asana's, die naar welluidende namen als bijvoorbeeld de Zonnegroet, de Cobra of de Ploeg luisteren. Elke asana bestaat uit drie onderdelen: het aannemen van de houding, het aanhouden van de houding en het terugkeren uit de houding. In het boek wordt een houding getoond in al haar tussenstappen, maar het is de bedoeling om in een vloeiende beweging de houding aan te nemen. De invloed van de asana is het grootst tijdens het aanhouden van de houding; ervaren yogi's kunnen die urenlang bewegingloos aanhouden. Het uiteindelijke doel van de asana's en de pranayama is het reinigen van de subtiele zenuwbanen. Een asana is perfect als je praktisch geen inspanning meer moet leveren om die aan te nemen. In dat geval kun je je basisschema uitbreiden met nieuwe varianten en asana's, die je verder in het boek vindt. Beginners wordt aangeraden om het basisprogramma gedurende enkele weken te volgen, en ook om (buitenshuis) les te gaan volgen. Dat stelt je immers in de mogelijkheid om te kijken en te praten met mensen die al meer ervaring met yoga hebben. Het is leuk dat yoga geen vaste vormen heeft, en geen theorie is. Het is zelfs geen bewegingslesje, maar veeleer een levenswijze. En, in tegenstelling met de prestaties in de fitnesszaal, doet het er niet toe of je buur beter presteert: het geheim van yoga is dat het nu eens iets is dat helemaal rond jou alleen draait. Vergelijken met de norm is uit, nu yoga weer in is.

Praktische yoga, geheel herziene editie van de complete stap-voor-stap-gids, Het Spectrum, 192p

.

Nu in het nieuws