Maaltijdcheques leerkrachten: veel adders onder het gras

Vlaamse minister van Onderwijs Marleen Vanderpoorten wil aan het onderwijzend personeel maaltijdcheques toekennen. Het zou gaan om een bedrag van 1.000 frank per maand, of 12.000 frank per jaar. Ongetwijfeld heeft het voordelige sociale en fiscale statuut van maaltijdcheques daar mee te maken. Hoewel erg ingeburgerd in de privé-sector, lijkt een toepassing in de onderwijssector nochtans niet zo eenvoudig als het lijkt. Het beginsel achter maaltijdcheques is dat ze aan werkgevers, die - om welke reden dan ook - niet over een bedrijfsrestaurant beschikken, hun werknemers een maaltijd kunnen laten gebruiken in een eetgelegenheid in de buurt. In principe is een combinatie van toegang tot een bedrijfsrestaurant en maaltijdcheques dan ook niet toegelaten, tenzij de maaltijdcheque integraal wordt gebruikt voor betaling in het eigen bedrijfsrestaurant. Bij mijn weten hebben echter de meeste scholen wel degelijk een restaurant, waar niet enkel de leerlingen maar ook het onderwijspersoneel terecht kunnen.

BR>Het toekennen van maaltijdcheques aan dergelijke personeelsleden is dus een eerste 'probleem' dat nog moet opgelost worden. De sociale en fiscale behandeling van de maaltijdcheques is eenvoudig: wanneer de toekenning van de maaltijdcheques beperkt blijft, zijn er geen belastingen noch sociale bijdragen verschuldigd. De wetgever heeft een reeks voorwaarden opgelegd om te vermijden dat het systeem van maaltijdcheques gebruikt wordt om op een fiscaalvriendelijke manier een extra loon toe te kennen of om bestaand loon te vervangen. Zo mogen maaltijdcheques nooit loonsverhogingen of eindejaarspremies vervangen, moeten ze op naam zijn en mogen ze enkel gebruikt worden om een maaltijd te betalen of om voedingswaren te kopen. Ze moeten voorts toegekend worden via een collectieve arbeidsovereenkomst. Tot nog toe geen probleem voor het onderwijspersoneel.

Problemen

Maar er zijn nog twee andere vrijstellingsvoorwaarden, die wél eens voor praktische problemen kunnen zorgen voor de leerkrachten. De eerste voorwaarde is dat het aantal toegekende cheques overeenstemt met het aantal effectief gepresteerde arbeidsdagen, ongeacht de duur ervan. Dit is logisch: een bedrijfsrestaurant bezoekt men toch ook enkel tijdens arbeidsdagen. Maar wat tijdens de schoolvakanties? Een letterlijke lezing van de wettelijke voorwaarden leidt tot de conclusie dat het niet toegelaten is van maaltijdcheques toe te kennen wanneer er geen

effectief gepresteerde dag

tegenover staat. Aldus zouden er geen cheques mogen toegekend worden tijdens de maanden juli en augustus, de kerstvakantie en andere vrije dagen voor de leerkrachten. Ook voor de dagen dat een leerkracht geen les moet te geven (wat nogal eens voorkomt in het hoger onderwijs), mogen er geen maaltijdcheques worden toegekend. Zoals bekend stelt de minister voor om aan ieder personeelslid

evenveel

cheques toe te kennen. En dat kan dus wettelijk gezien een probleem vormen.

Werkgeversbijdrage

Ook de laatste voorwaarde zou eens voor moeilijkheden kunnen zorgen. Voor de belastingvrijstelling is vereist dat de bijdrage van de werknemer minstens 44 frank bedraagt en deze van de werkgever maximaal 180 frank. In de praktijk werkt men daarom vaak met een cheque van 230 frank, waarvan de werknemer 50 frank moet betalen. Naar verluidt is de minister echter van plan aan iedereen maandelijks voor 1.000 frank maaltijdcheques te geven. Als we het eerder gestelde probleem van schoolvakanties en andere niet-gepresteerde dagen even terzijde laten, en van een werkmaand van 20 dagen uitgaan, betekent dit dat het onderwijspersoneel dagelijks een cheque met een waarde 50 frank zou krijgen.

Maar vermits iedere genieter wettelijk verplicht is van zelf 44 frank per dag bij te dragen, komen we uit op een voordeel van... 6 frank! Indien het de bedoeling is van iedere genieter een netto-voordeel van 50 frank toe te kennen, dient men dus niet een cheque van 50 frank toe te kennen, maar eentje van 94 frank (want 94 frank min 44 frank is 50 frank). Maar dat betekent dat de minister niet aan iedereen voor 1.000 frank per maand cheques moet toekennen, maar voor 94 x 20 = 1.880 frank, met andere woorden bijna het dubbele. Misschien doet de minister er goed aan een oplossing uit te werken in samenspraak met de fiscus.

Nu in het nieuws