Gen als sleutel tot dubbele levensduur

Door veranderingen in een enkel stukje erfelijk materiaal, in een gen, wordt het leven van fruitvliegjes bijna verdubbeld. Dat schrijven Amerikaanse onderzoekers in het tijdschrift Science. Naar een scène uit de film 'Monty Python en de Heilige Graal' - waarin een verondersteld dodelijk slachtoffer van de pest wordt weggehaald om begraven te worden, maar nog in leven is - hebben de onderzoekers dit gen 'Indy' gedoopt - naar een noodkreet van het slachtoffer 'I'm not dead yet'.

Henk Hellema

BR>Na het meth-gen (waarin meth staat voor Methusalem) en nog een tweede is Indy het derde gen in het fruitvliegje (Drosophila melanogaster) dat betrokken is bij het bepalen van de levensduur. Veranderingen in het Indy-gen verlengen de levensduur van het vliegje van 37 tot 70 dagen. Maar dat geldt alleen, wanneer slecht een van de twee kopieën van het gen veranderingen vertoont. Zijn beide kopieën veranderd, dan leidt dit tot een verlenging van de levensduur van 'slechts' 20 procent.

Het Indy-gen codeert voor een eiwit dat betrokken is bij de stofwisseling van het vliegje. Veranderingen, mutaties, in het gen hebben tot gevolg, dat de stofwisseling op een lager pitje wordt gezet. De veranderingen hebben echter geen invloed op de activiteit van de vliegjes noch op hun vruchtbaarheid. Vrouwelijke vliegjes met mutaties in een van de twee Indy-genen zijn zelfs langer vruchtbaar dan 'normale' fruitvliegjes. Bij zoogdieren is aangetoond, dat een beperking van de inname van het aantal calorieën tot een verlenging van de levensduur kan leiden. Volgens de onderzoekers zouden de veranderingen in het Indy-gen het 'genetische equivalent' van een beperkte calorie-inname kunnen zijn. Het is overigens nog volstrekt onduidelijk in hoeverre (een verandering in) dit gen dat ook bij de mens voorkomt, de levensduur van onze soort beïnvloedt.

Nu in het nieuws