De zachte herrijzenis van Nicaise De Keyser

Print
Nicaise De Keyser (1813-1887) was samen met Gustaaf Wappers en Henri Leys de succesrijkste schilder van de negentiende eeuw. Twintigduizend mensen brachten de kunstenaar een groet bij zijn dood. Het Museum voor Schone Kunsten Antwerpen (KMSKA) herdenkt de bijna vergeten kunstenaar. Vandaag leeft de naam Nicaise De Keyser vooral voort in de naar hem genoemde De Keyserlei. Het KMSKA beschikt over een indrukwekkende collectie De Keysers, maar met uitzondering van zijn monumentale decoraties in de hall, zijn die allemaal naar de reserve verhuisd. "De laatste tien jaar is het tij aan het keren", denkt Dorine Cardyn-Oomen die de tentoonstelling samenstelde over de Zandvlietse schilder. "We herontdekken dat de negentiende-eeuwers vakkundige schilders waren. En we zien dat iemand als De Keyser perfect het burgerlijke tijdsbeeld van toen weerspiegelde."
BR>De tentoonstelling Nicaise De Keyser had eigenlijk in 1999 moeten plaatsvinden omdat toen de restauratie van zijn monumentale cyclus De roem van de Antwerpse Kunstschool werd beëindigd. De activiteiten van het van Dyck-jaar deden de expo opschuiven tot nu. Normaal had de restauratie vroeger klaar kunnen geraken, ware het niet dat de werkzaamheden in 1997 plots stilgelegd werden. De zaak was voorpaginanieuws in de pers. Achteraf gezien bleek het incident opgeschroefd. Het ging niet om een foute restauratie, wel om een andere benadering. Men was begonnen met een ingrijpende restauratie waarbij de fresco's op doek meer op olieverfschilderijen gingen lijken. Het Koninklijk Instituut voor Kunstpatrimonium dat de restauratie overnam, besliste om het fresco-aspect te bewaren. Van de 39 doeken werden er 6 ingrijpend gerestaureerd en 33 subtiel. "Van benedenuit in de hall is het verschil voor de bezoeker nauwelijks merkbaar", meent Dorien Cardyn-Oomen.
De expositie vertelt niet alleen het verhaal van de restauratie, maar toont ook de voorbereidende schetsen en schilderingen. Een zaal groepeert de belangrijkste andere werken van De Keyser. Schetsboeken werden ingescand op computer, zodat de bezoeker erin digitaal kan bladeren. Nicaise De Keyser zal vooral de Antwerpnaar interesseren. Er was geen tijd en ruimte om de hele negentiende eeuw in de expo te betrekken. Een gemiste kans. "Maar misschien is de tijd nu rijp om een breder overzicht samen te stellen", zegt Cardyn-Oomen.
Nicaise De Keyser, tot 21 januari in Museum voor Schone Kunsten, Leopold De Waelplaats, Antwerpen. Toegang: 150 fr. Info: 03.242.04.16.
MEEST RECENT