"Ik was een Waals officier"

Print
Bram Vermeulen heeft iets met de Eerste Wereldoorlog. Na een verpletterende reïncarnatie-ervaring in de loopgraven laat de Grooten Oorlog hem niet meer los. Dat leidde pas tot de cd Oorlog aan den oorlog en een daarbij horende tournee. Een jaar geleden sprak Piet Chielens van het Flanders Fields Museum in Ieper de Nederlandse liedjeszanger aan. Of Vermeulen een programma wilde maken rond oorlog. Vermeulen hapte toe, en dat had Chielen ook verwacht: hij wist al langer van Bram Vermeulens fascinatie voor de Eerste Wereldoorlog. Die had immers ooit al meegewerkt aan een boek over die wereldbrand en er een televisie-documentaire over gemaakt. "Ik was een jaar of veertien geleden al eens met mijn oudste stiefzoon en een vriend naar Verdun geweest", zegt Vermeulen. "Tot dan had ik nog nooit stilgestaan bij wat mensen elkaar kunnen aandoen in een oorlog." Later, toen hij met een cameraploeg in de loopgraven terugkeerde, werd hij overvallen door het verpletterende besef dat hij deze oorlog had meegemaakt. En begon het onderwerp ook in zijn werk te kruipen. "Ik heb echt dat gevoel van reïncarnatie. Kijk maar naar de hoes van de cd: het uniform dat ik daar draag is er een van een Waalse officier. Ja, een van die officiers van wie nu wordt gezegd dat ze aan de kant bleven terwijl ze een massa mensen de loopgraven én de dood instuurden."
BR>

Ongewist


Bram Vermeulen draagt op de hoesfoto dat uniform niet toevallig. "Ik heb een man ontmoet die ongewist is, die alle herinneringen aan vroegere levens met zich meedraagt. Tragisch is dat. Veel van die mensen plegen zelfmoord, maar hups, daar gaan ze weer. Wel, die man was heel behoedzaam. "Jij spreekt Frans", zei hij. En toen wist ik wat hij bedoelde: ik was een Waals officier geweest. Gelukkig weet ik zelf niet meer welke klotestreken ik heb uitgehaald, of ík verhing me misschien." Vermeulens liedjescyclus ging al snel een eigen leven leiden. Vandaag is hij te koop op de cd Oorlog aan de oorlog, en in enkele Vlaamse theaters speelt Bram Vermeulen met trio een rond die liederen opgebouwd programma, waarin ook ruimte is voor gedichten. De ondertitel van Vermeulens cd is Liedcyclus over oorlog en leugen. Want die leugens houden het gegeven oorlog levend. "Al in het onderwijs wordt zo'n verkeerd beeld over oorlog opgehangen. Over goed en fout, zoals het leugenachtige verhaal van hoe heldhaftig de Nederlanders zijn geweest. Terwijl wij toch maar alleen passief hebben toegekeken..."
"Maar die leugens zijn algemeen: welke soldaat wist waar die oorlog om ging? Ook vandaag nog is het programmeren van een hele bevolking een essentieel onderdeel van oorlog. Alleen weten mensen nu beter hoe oorlog er in realiteit uitziet. De enige reden dat mensen zich nog naar het front laten lokken, is dat oorlog letterlijk te maken heeft met wat mensen zijn: emotionele, opgeladen wezens. Oorlog roept bij ons unieke emoties op. Zolang dat zo blijft, kan je oorlog niet uitbannen." Oorlog is menselijk, weet Vermeulen. "Pas wanneer je beseft dat in wat we elke dag doen, een stuk oorlog zit, kan je er iets aan beginnen doen."
Bram Vermeulen, Oorlog aan den oorlog, op 3/11 in CC 't Getouw in Mol (014.33.08.88), op 10/11 in CC Krankhoeve in Bonheiden (015.50.07.00) en op 17/11 in CC De Kern in Wilrijk (03.821.01.20). Op cd via Virgin.
MEEST RECENT