Het leven achter de tralies

Print
Op TV1 begint vanavond het docufeuilleton Het leven zoals het elders is: Vrouwengevangenis. De zesdelige reeks werd gemaakt door Chris Terrill. Gedurende acht maanden volgde ze het reilen en zeilen in de Engelse vrouwengevangenis New Hall Prison. Gazet van Antwerpen sprak over het leven achter de tralies met Clara van Daal, maatschappelijk assistente in Antwerpen. Dat het thema gevoelig ligt, werd snel duidelijk; Clara wilde absoluut niet met foto in de krant komen.
BR>Vlaanderen heeft drie vrouwengevangenissen (Brugge, Gent en Brussel) en drie arresthuizen voor vrouwen (Brugge, Gent en Antwerpen). "In de arresthuizen verblijven vrouwen die nog niet zijn veroordeeld. Binnen de vijf dagen na hun aanhouding moeten ze voor de raadkamer komen, die dan telkens om de maand over de verlenging van hun aanhouding beslist."
Dat zegt Clara van Daal, maatschappelijk assistente van het Justitieel Welzijnswerk, dat een onderdeel vormt van het Centrum voor Algemeen Welzijn Markant, dat erkend is door de Vlaamse Gemeenschap. Zij werkt zowel met mannen als met vrouwen, maar geeft grif toe dat vrouwen haar dada zijn: "Die interesse is jaren geleden ontstaan, toen de sociale dienst in de gevangenis nog niet was uitgebouwd zoals nu."

Inzicht


Clara van Daal is werkzaam in het arresthuis van Antwerpen, waar vrouwen terechtkomen die in de provincies Antwerpen en Limburg werden aangehouden. Doorgaans zijn dat er 20 tot 40. Een flagrante minderheid vergeleken met de pakweg 400 mannen in hetzelfde arresthuis.
"Vrouwen komen minder vaak in de criminaliteit terecht", zegt Clara van Daal, "en het justitiedenken rond vrouwen is anders dan rond mannen. Vrouwen worden bijvoorbeeld gezien als moeder, die bij de kinderen hoort. Het moet al om zware feiten gaan voor een vrouw in de gevangenis wordt gestopt."
"Het gamma is hetzelfde als bij de mannen: moord, moordpoging, overval, diefstal, oplichting, drugs... Die vrouwen komen uit alle lagen van de maatschappij. Echte koele misdadigers bestaan, maar dat is niet het gangbare type. De vrouwen die wij binnen krijgen, hebben meestal zelf veel meegemaakt en zijn in zekere zin zelf het slachtoffer van hun opvoeding en hun milieu. Normen en waarden kun je maar respecteren als je ze hebt geleerd."
"Wat wij doen, is herstelgericht werken. We proberen die mensen te helpen om een beter inzicht te krijgen in zichzelf en in de manier waarop ze zijn ontspoord. Wie ben ik? Waar ben ik mee bezig? Hoe ben ik hiertoe gekomen? Waar ligt de oorzaak? Wat zijn de gevolgen? Wat betekent dit voor het slachtoffer? Hoe moet ik hier nu mee omgaan?"
"Wij proberen deze vrouwen te motiveren om wat er gebeurd is, toch nog op een positieve manier aan te wenden in hun verdere leven. Maar we kunnen ze natuurlijk tot niks verplichten. Sommige vrouwen zien we terugkeren; een aantal blijft definitief buiten. Die helpen we ook bij zaken zoals bijscholing, tewerkstelling, hulporganisaties waar ze kunnen aankloppen, enzoverder."

Relatie


"Specifiek voor een arresthuis is de grote onzekerheid", vervolgt Clara van Daal. "Je weet niet waar je volgende week of volgende maand aan toe bent. Zeker voor vrouwen met kinderen ligt dat moeilijk. Daarom is het belangrijk dat ze weten dat hun kinderen worden opgevangen en in goeie handen zijn."
"Al even belangrijk is dat de kinderen de waarheid weten. Mama is níét op reis. Ze zoiets wijsmaken, is niet verstandig. Kinderen kunnen beter de waarheid kennen. Ze hebben lange oren en vangen er toch iets over op. Thuis, op straat of op school. Een vrouw in de gevangenis moet haar rol als moeder kunnen blijven spelen. Bijvoorbeeld door elke dag met de kinderen te bellen en te vragen wat ze op school hebben gedaan. Op die manier wordt de relatie in stand gehouden en behoudt ze haar plaats in het gezin."
"Gevangenissen hebben de jongste jaren veel meer aandacht voor vrouwenafdelingen. De dienst socio-cultureel werk zorgt voor activiteiten, voor vorming, voor cursussen, voor kinderbezoeken. De vrouwenafdeling krijgt ook meer en meer aandacht van de bewaking, die echt een luisterend oor heeft. Ook dat is heel belangrijk. Wij zien die vrouwen een uurtje; de bewakers zien ze dag in dag uit."
Het leven zoals het is: Vrouwengevangenis, TV1, 20.35u.

Nu in het nieuws