Etienne Logisse organiseert vijfde 'Jazz op de Grote Markt'

AntwerpenHoe word je jazzfan? Wellicht toevallig, want het genre wordt stiefmoederlijk behandeld. Etienne Logisse (49) hoorde op 13-jarige leeftijd Chet Baker en vond later op zolder oude jazzbrochures. Genoeg om fanaat te worden en het festival

Jazz op de Grote Markt

op te zetten. Ter gelegenheid van de lustrumeditie organiseert Logisse ook de expo

Jazz tijdens bezetting in Antwerpen

.

Frank Heirman

BR>Etienne Logisse, stadsambtenaar op het kabinet Cultuur, herinnert het zich als de dag van gisteren. Hij was 13 en zat op de TIR op het Kiel. Zijn leraar Sim Simmons liet

My Funny Valentine

van Chet Baker horen. "Ik wist niet dat het jazz was, maar Sim kon er zo boeiend over vertellen. Onmiddellijk ging ik naar de platenwinkel in de Abdijstraat. Later vernam ik dat in de Kerkstraat de echte jazzwinkel was gevestigd."

Zo werd Logisse jazzfan. Collectioneur en aspirant-historicus werd hij later toen hij een zolder van kennissen opruimde. "Ik vond er programmabladjes van optredens tijdens de oorlog. Die zijn het begin geworden van mijn archief."

Stan Brenders

Zijn allereerste vondst was een programmaboekje van het concert van Stan Brenders op 12 maart 1942 in de feestzaal van de Dierentuin, de voorloper van de Elisabethzaal. Brenders speelde er met zijn orkest maar ook La Esterella stond op de affiche, accordeonist Leo Kiebooms en John Ouwerx, de pianist van Brenders. "Die programmaboekjes zijn uiterst zeldzaam. Zeker die van tijdens de bezetting. Mensen hadden schrik om ze te bewaren. Ik heb mijn schatten allemaal per toeval gevonden."

Uit al die brochures tekende zich een levendige jazz-scène in de Scheldestad af. Het begon met het succesvolle optreden van Duke Ellington in Cine Majestic in de Carnotstraat in 1937. Later werd de feestzaal van de Dierentuin het centrum van de jazz. Op 11 maart 1939 waren The Mills Brothers te gast, samen met Jack de Vries, Johnny en Jones en Valaida Snow.

Voor die vergeten Valaida heeft Logisse een boon. "Ze was de vrouwelijke Louis Armstrong. Deze trompettiste werd in Scandinavië gearresteerd en naar het concentratiekamp afgevoerd." Jazz was tijdens de oorlog hachelijk en ambigu. Van neger- en jodenmuziek moesten de Duitsers niets hebben, maar Europese jazz met Duitse of Vlaamse titels mocht wel.

Astridplein

In de Elisabethzaal waren naast Stan Brenders, ook Fud Candrix en Jean Omer vaak te gast, zonder twijfel de top drie van de Belgische swing. En rond de feestzaal van de Dierentuin vestigde zich een circuit van dancings en cafés waar jazz, meestal in variétévorm, te horen viel: Dancing Square en Café Central op het Astridplein, Brasserie Rotary in de Quellinstraat, Theater Femina in de Anneessensstraat, de Follies in de Appelmansstraat en de Maxim, het ex-Winterhof.

Dat jazz bloeide in de Scheldestad blijkt ook uit de vele platenzaken die 78-toerenschijven van Swing, Decca en Telefunken verkochten. Of uit het allereerste Jazz Magazine dat Carlos de Radzitzky uitgaf vanop zijn kantoor aan de Belgiëlei.

Na de Tweede Wereldoorlog zakte de bloeiende Antwerpse jazz-scène als een pudding in elkaar. Hoe dat kwam? Brenders en Candrix belandden op de zwarte lijst, er kwamen andere vormen van muziek en ontspanning, het Astridplein verloederde en burgers ontvluchtten de stad. Het swingde niet meer rond de Dierentuin en jazz werd avant-garde.

Jazz op de Grote Markt, zaterdag 1 juli vanaf 13.30u met New Dixie Generations, het Crisis Orkestje, Filet d' Anvers, The Very Big Band met Jan Mues, Harmonieorkest Sint-Katerina & Peter Benoit Bigband, The Luna's, Violet Note en Jeggpap Jazzband. Gratis.

Jazz tijdens bezetting in Antwerpen, TV1 café, Grote Markt 11, tot 30 juli. Gratis.

Nu in het nieuws