Menselijk genoomproject afgerond

Print
"Vandaag leren wij de taal waarin God het leven heeft geschapen", aldus de Amerikaanse president Bill Clinton. Hij mocht maandag in het Witte Huis bekendmaken dat na tien jaar kostbaar onderzoek het menselijk genoom vrijwel volledig in kaart is gebracht. Via een satellietverbinding vanuit Londen was ook de Britse premier Tony Blair vertegenwoordigd in de plechtigheid.
BR>Clinton vergeleek het ambitieuze genenproject met de verkenningen van Galilei. Eerder is al gezegd dat het Human Genome Project de biologische variant van de eerste landing op de maan is, al zeggen genetici dat het DNA-project daarmee te weinig recht wordt gedaan. Het menselijk genoomproject is wat de gevolgen voor latere generaties betreft mogelijk de grootste prestatie die de mens ooit heeft geleverd, zei de Britse onderzoeker Michael Dexter.
Clinton wees erop dat de nu samengestelde DNA-catalogus niet moet worden gebruikt om bevolkingsgroepen te discrimineren en de privacy van de mens te schenden. We moeten op verantwoorde wijze met de ontdekking omgaan, zei ook Blair, die sprak van "de eerste grote technologische triomf van de 21ste eeuw" met verstrekkender gevolgen voor de medische wetenschap dan de ontdekking van antibiotica. "De ethische en morele vragen die door deze verbazingwekkende doorbraak worden opgeroepen zijn diepgaand", benadrukte de Britse premier.

Echte werk


"Nu begint het echte werk", zei Francis Collins, de directeur van het Human Genome Research Institute. Voor het eerst is de mens in staat "zijn eigen gebruiksaanwijzing te lezen", zei hij, vlak voordat Clinton officieel bekend zou maken dat het in kaart brengen van de genenkaart van de mens vrijwel was voltooid. Vrijwel, omdat nog zo'n 3 procent van het genenmateriaal moet worden gedecodeerd, wat hooguit drie jaar in beslag zal nemen.
De onderzoekers van de verschillende instellingen in 18 landen die aan het project meewerken hebben er al bergen werk opzitten. Ze hebben circa 3,1 miljard subeenheden DNA, nucleotiden geheten, gedetermineerd. Die nucleotiden, A, T, C en G, vormen met elkaar de blauwdruk van de menselijke genen. DNA bevat naar schatting 50.000 genen, die bepalen welke eigenschappen iemand erft van zijn ouders en hoe goed de verschillende cellen van de mens zullen functioneren gedurende diens leven. Genetische gebreken of tekortkomingen kunnen tot ziektes leiden.
Nu het volledige DNA is vastgesteld, zal het diagnostiseren, behandelen en voorkomen van ziektes revolutionair veranderen, meent de wetenschappelijke wereld. Onderzoekers zullen zich voortaan richten op de genen die ziektes veroorzaken. Er zullen therapieen worden ontwikkeld die werken op moleculair DNA-niveau. Volgens wetenschappers zal de medische wereld over enige tijd in staat zijn om al bij de geboorte vast te stellen welke ziektes de boreling later kan krijgen. Zo kan al in een heel vroeg stadium met de behandeling worden begonnen. Het zal echter nog wel 15 tot 30 jaar duren voor het zover is, denken de wetenschappers.
De Amerikaanse wetenschapper James Watson, die voor zijn ontdekking, begin jaren '50, van de dubbele helixstructuur van DNA onderscheiden is met de Nobelprijs, noemde de genenkaart een "enorme bron van informatie". "We zullen onszelf beter begrijpen en een beter besef krijgen van wat de menselijke natuur inhoudt."
Enkele uren voordat Clinton zijn verklaring aflegde hadden de Britse medewerkers van het met overheidsgeld gefinancierde Human Genome Project hun bevindingen al wereldkundig gemaakt, tot afschuw van de wetenschappers van het particuliere Celera Genomics, dat ook een deel van het onderzoek voor zijn rekening nam. Het 'stelen' van de primeur tekent de gespannen, ruzieachtige verhouding tussen de verschillende instanties die bij het onderzoek betrokken zijn. Het Amerikaanse Celera heeft er geen geheim van gemaakt uit te zijn op een ongetwijfeld lucratief patent op de vindingen. De Britten vinden dat de genenatlas niet het eigendom moet worden van een bedrijf of een land, maar voor iedereen toegankelijk moet zijn. Het hele project zal naar verwachting zo'n 200 miljard frank kosten.

.

Nu in het nieuws