Het sprookje van de broeikas

De ijskap rond de Noordpool is het afgelopen jaar niet gesmolten maar juist aangegroeid. "Dat hele verhaal van de milieubeweging dat automobilisten verantwoordelijk zijn voor de opwarming van de aarde is nonsens", aldus de Nederlandse geofysicus Adriaan Broere. "De invloed van de mensheid op het klimaat is te verwaarlozen." Milieurampverhalen doen het prima. Zopas is er weer eentje gepubliceerd door de Amerikaanse milieujournalist Mark Hertsgaard (*) , die een wereldreis van zes jaar maakte en tot de conclusie is gekomen dat de aarde fataal aan het opwarmen is. De mens als soort is zijn einde nabij. De opwarming door het verbruik van fossiele brandstoffen doet enorme klimaatsveranderingen ontstaan, de poolkappen smelten en de lage landen zullen weldra worden overspoeld.

Mensheid bekeer u, het einde is nabij.

Jan Haverkate

BR>"Al die doemdenkersverhalen zijn klinkklare nonsens", zegt de Nederlandse geofysicus Adriaan Broere. Hij staat in zijn mening niet alleen. Vorig jaar publiceerde Wybren Verstegen (**), docent Economische en Sociale Geschiedenis aan de Vrije Universiteit van Amsterdam, een boeiend essay over de "vervuiling van het milieudebat", waarin de auteur komaf maakt met enkele zeer populaire apocalyptische scenario's. Geofysicus Adriaan Broere, die in Goor (Twente) woont, keerde na een wetenschappelijke carrière in het buitenland in 1997 in Nederland terug. Gedurende de afgelopen 35 jaar werkte hij in Europa, Afrika, Noord- en Zuid-Amerika.

De voornaamste oorzaak van de 'ramp' zou het broeikasgas kooldioxide (CO2) zijn, dat in de atmosfeer wordt gebracht door de mens zelf, met zijn overdadige energiegebruik in verkeer en industrie. Daardoor stijgt de temperatuur, smelten de poolkappen, stijgt de zeespiegel, lopen de kuststreken onder en verandert het klimaat, orakelen doemdenkers.

Gedaald

Adriaan Broere zegt dat er maar één gegeven klopt: de gemiddelde temperatuur op aarde is de laatste honderd jaar met 0,5 graad Celsius gestegen.

"Maar wat men er niet bij vertelt, is dat die stijging zich vooral heeft voorgedaan vóór 1948, terwijl de toename van CO2 in de atmosfeer een verschijnsel is van de laatste 40 jaar. De temperatuurstijging kán daardoor dus niet zijn veroorzaakt. Sterker nog, de satellietgegevens van de laatste 20 jaar tonen geen enkele aanwijzing meer voor een verdere opwarming, maar juist het omgekeerde: sinds 1979 heeft zich elk decennium zelfs een heel geringe daling voorgedaan."

Er is volgens hem nog een andere reden waarom de temperatuurstijging niet kan zijn veroorzaakt door de toename van CO2. Het totale CO2-gehalte in de atmosfeer (0,033%) is zo laag, dat het nauwelijks effect kan hebben. Daar komt nog bij dat de mens op de omvang van de CO2-uitstoot nauwelijks invloed heeft. Broere: "Mensen, dieren en industrie produceren slechts 3% van de totale CO2-uitstoot. Het aandeel van de mens daarin is niet meer dan 0,0009%. De rest wordt veroorzaakt door oceanen, vegetatie, bossen, bodem en vulkanen. De uitbarsting van één enkele vulkaan kan meer invloed uitoefenen dan zes miljard mensen kunnen bewerkstelligen in honderd jaar."

Volgens Broere is de hetze tegen CO2 ongegrond. CO2 is zelfs een onmisbaar en zeer nuttig gas. Het is noodzakelijk voor het leven op aarde. Zonder CO2 zouden er geen planten en bomen kunnen leven en zou ons voedsel niet groeien. Als de gemiddelde temperatuurstijging met 0.5 graad Celsius niet door CO2 is veroorzaakt, waardoor dan wel? "De stijging maakt deel uit van een systeem van klimaatveranderingen waarop de mens geen invloed heeft. In totaal zijn er in al die vier miljard jaren zeven koude periodes geweest. De laatste 2 miljoen jaar zitten we in zo'n koude periode.

Zeespiegel daalt

"Ook over de smeltende poolkappen wordt veel onzin verkondigd door de broeikas-sekte", zegt Broere. "Dat bij smeltende poolkappen het zeeniveau stijgt, is een onwaarheid die zelfs een middelbare scholier met een beetje natuurkunde-kennis kan doorzien. IJs heeft namelijk een groter volume dan water. De ijsmassa's van de poolkappen bevinden zich grotendeels onder water. Als deze kappen gaan smelten, wordt het volume niet groter, maar juist kleiner en daalt de zeespiegel. Het is trouwens nog maar de vraag of die ijskappen door de opwarming van de aarde wel smelten. Door de stijging van de temperatuur zal namelijk de verdamping toenemen met als gevolg meer neerslag, die op de polen naar beneden komt in de vorm van sneeuw.

De sneeuw- en ijsmassa's op de polen zullen juist aangroeien in plaats van afnemen. Recente satellietwaarnemingen hebben dat ook aangetoond. "IJsland ligt nog slechts 30 zeemijlen van het poolijs. De poolkap is dus niet geslonken, maar juist aangegroeid. De milieuactivisten roepen wel altijd dat 1999 het warmste jaar van de vorige eeuw is geweest, maar wat ze wel vergeten te melden is dat in hetzelfde jaar in de regio's rond de Noordpool absolute kouderecords zijn gemeten, min 69 graden in Rusland, min 51,2 in Noorwegen, en min 52,4 in Finland."

(*) Mark Hertsgaard: "Blauwe planeet, rode planeet" - Uitg. Icarus.

(**)Wybren Verstegen: "Vervuiling van het milieudebat" - Uitg. Nieuwezijds

Nu in het nieuws