Anselm Kiefer en de tweede Blijde Inkomst in Gent

Vrijdag heeft Gent zijn tweede 'Blijde Inkomst' op één week tijd beleefd, zij het ditmaal zonder vlaggenzwaaiende schoolkinderen en overenthousiaste bejaarden. Anselm Kiefer, één van de grootste - en dus niet onbetwiste - hedendaagse kunstenaars hield in Jan Hoets SMAK een persconferentie en dat mag een primeur heten.

Belga

BR>De opening vorige maand van de tentoonstelling van Kiefers recente werk kon de 55-jarige, momenteel in het Zuid-Franse Barjac wonende hermeticus niet bijwonen wegens met vakantie in India. Die expositie, die nog tot 24 april loopt, is al eveneens een primeur voor Belgie.

Het is overigens niet evident Kiefer, die samen met Sigmar Polke en Gerhard Richter de heilige Duitse drievuldigheid uitmaakt, in levende lijve te ontmoeten. Jarenlang meed hij als een kluizenaar de buitenwereld, zeker als die gewapend was met pen, papier of foto-apparaat. Daar was een heuse, vooral in de Heimat gevoerde campagne tegen de man niet vreemd aan. Dat Kiefer in de jaren '70 het recente Nazi-verleden van Duitsland uitspitte, werd hem in een land dat prefereerde aan collectief geheugenverlies te lijden immers niet in dank afgenomen.

Als wraak werd Kiefer, die in de Duitse geschiedenis grasduinde van Arminius (Hermann) over Wagner en Nietzsche tot Nazi-architect Albert Speer, zelf te pas en te onpas bestempeld als Germanofiel of zelfs als crypto-fascist. Inmiddels is Kiefer in zijn bezetenheid voor de mythologie veel verder in het verleden teruggereisd (de voorchristelijke culturen en het Oude Griekenland) en veel kosmischer georienteerd geworden. "Men" heeft ook ingezien dat iemand die het Derde Rijk als motief gebruikt, niet per sé een aanhanger van deze historische abberatie hoeft te zijn.

Van de achterdocht en mensenschuwheid die Kiefer worden toegeschreven, was vrijdag weinig te merken. Ellenlange uitweidingen over zichzelf en zijn kunst blijft de kunstenaar wel schuwen. Het artistieke werk van de meester mag dan wel duister en complex zijn, zijn antwoorden op de meest diverse vragen waren wel zonneklaar. Of zijn verblijf in Zuid-Frankrijk invloed heeft op zijn werk (ja), of hij geinspireerd werd door de zonnebloemen van Van Gogh (ja), of er heden ten dage nog grote mythologieen zijn (ja: het heldendom, in reclame, de fixatie met jeugd) en of het gebruik van taal op zijn monumentale doeken een vorm van animisme is (nee, wel vaak een contrapunt of een noodzakelijk-talige aanvulling). Toen hem gevraagd werd of hij de vrouw in het algemeen niet als een dood wezen afschildert, fronste de kunstenaar bedenkelijk de wenkbrauwen. In het werk van Kiefer is de mens overigens volkomen afwezig.

Het perfectionisme van Kiefer bleek toen hij zijn eigen expositie bezocht en merkte hoe de sculptuur 'Jason en de Argonauten' - die door het SMAK is aangekocht - naar zijn smaak te veel belicht werd. "Te dramatisch", prevelde de kunstenaar en conservator Jan Hoet liet eenieder die het horen kon, weten, dat daar zo snel mogelijk een mouw aan wordt gepast.

Na één uurtje diende de opvallend 'casual' geklede Meester (grijze jas, grijze broek en sportpantoffels, alles samen nog geen miljoenste waard van wat de topwerken van Kiefer kosten) dringend het pand te verlaten: de NMBS wacht immers op niemand. Pendelaars of treinreizigers die vrijdagmiddag in Sint-Pieters of Brussel-Centraal een jonge vijftiger met een kroontje en een klein brilletje, gekleed als tevoren beschreven, hebben zien rondlopen, beseften het allicht niet, maar zij stonden vlakbij een levende legende tijdens een schaarse verschijning op Vlaamse bodem.

Nu in het nieuws