Belgisch instituut ultieme reddingsboei voor dikke kinderen

Print
Twee keer hun normale gewicht met drie cijfers voor de komma, dat is het soort kinderen waarover het Belgische Zeepreventorium in De Haan zich ontfermt. Een laatste en voor de Benelux unieke reddingsboei voor zwaarlijvigen. Negen maanden in een internaat onder een streng regime met een strikt dieet. De strijd tegen de vervetting begint almaar vroeger. Geen overbodige luxe, want voor het eerst evenaart het aantal overvoede mensen het aantal ondervoeden.
BR>Krap 150 centimeter meter lang is ze, maar haar heupomtrek mat 165 centimeter. Niet rond dus, zelfs niet vierkant maar rechthoekig. De 14-jarige Turkse woog 162 kg. Nu haar verblijf in het Zeepreventorium ten einde loopt, wijst de weegschaal nog 100 kg aan. Het streven is 85 kilo, waarvoor bij wijze van uitzondering een beroep wordt gedaan op de chirurgie: een maagverkleining. "Het verhaal van het Turkse meisje is wel extreem", benadrukt arts Patrick Debode. Maar zoals alle extremen onthult ook dit trieste voorbeeld een veel algemenere tendens: er zijn almaar meer dikke kinderen én volwassenen. Het gerenommeerde World Watch Institute in Washington meldde vorige week dat voor het eerst het aantal overvoede mensen het aantal ondervoeden evenaart.
Nog even en dik overklast dun. Maar dokter Debode heeft voor deze conclusie het World Watch-rapport niet nodig. Vijf jaar nadat het Zeepreventorium zijn deuren voor zwaarlijvige kinderen opende, weet hij voldoende. "De hedendaagse levensstijl kan je met de woorden 'God schiep de wereld, dus wij scheppen nog maar eens op' samenvatten", luidt zijn analyse. En het wordt nog veel erger. "Erfelijke factoren bepalen voor dertig, veertig procent zwaarlijvigheid, de rest is een kwestie van leef- en eetgewoonten", doceert de arts. "Gewoonten die uit de Verenigde Staten overwaaien. Voedsel is daar veel zoeter, vetter en plakkeriger en die trend zet zich nu ook bij ons door. Ook hier is er al een overaanbod aan fastfoodketens en kant-en-klaar-maaltijden", klaagt Debode.

Succes


Sportkleding overheerst op de speelplaats van het preventorium. Niet zozeer óm de sport, veeleer vanwege het vroegere gebrek eraan: sweatshirts en trainingsbroeken kunnen veel verhullen. Veronique (15) beaamt dat ze thuis vooral "héél, héél, véél tv keek." Vier maanden verblijft ze al in het Zeepreventorium. Honderd twintig kilo bij aankomst, 101,8 nu en 75 moet het worden. Zoals bij alle zwaarlijvigen: de cijfers tot achter de komma liggen voor in de mond. Het ontbijt sloeg Veronique altijd over, evenals de lunch, maar bij thuiskomst uit school begon het grote bunkeren. "Vijf boterhammen, avondeten, nog meer eten en dan cola. Eén koekje kende ik niet, ik ging voor de hele doos", vertelt ze.
De zoete zetmeelparade voltrok zich deels achter de rug van haar ouders, het voordeel van een tv op de eigen kamer. "Ik dacht dat ik honger had. Maar ik at vooral om me beter te voelen." Wouter (13) was dol op sport. Voetballen, maar dan wel na afloop in de kantine vijftien sandwiches naar binnen proppen. Geen wonder dat hij bijna 80 kg woog. "Frieten, vlees en vette toestanden", vat Wouter zijn vroegere menukaart samen. Zijn ouders deden aanvankelijk wat lacherig over hun almaar dikker wordende zoon. "Je hart ligt in het vet", oordeelde zijn vader. Negen maanden Zeepreventorium en de weegschaal staat stil bij 52 kilo. Wouter mag naar huis.

"De meeste ouders hebben graag een rustig kind"


Zeepreventoriumarts Debode (50) verhaalt graag over zijn eigen jeugd. "Naar school lopen, buiten spelen en koud douchen", klinkt het weemoedig. "Kinderen worden nu met de auto gebracht en gehaald, bij de minste kou zijn ze ingepakt in warme jassen. Eigen televisie, snoep in iedere kast. Studie wint het van gymnastiek, en als er dan toch moet worden gesport, is er altijd wel een excuus. Het is gewoon een kwestie van mentaliteit", oordeelt Debode. "Ouders huiveren bij een teveel aan activiteit. Ze hebben liever een lekker rustig kind."
Voor eetgewoonten geldt hetzelfde. Debode: "Gemak domineert. Verse groenten moet je eerst kopen, dan wassen en koken. Dat kost tijd en vaak lust het kind het niet. Een blik opentrekken is veel eenvoudiger, zeker voor twee gestreste werkende ouders." Diëtiste Mieke Banneel weet het uit ervaring: "De enige groente die kinderen hier bij aankomst kennen, is appelmoes. Broccoli, spinazie of kool, ze weten niet waar je over praat. Een peer als tussendoortje? Ik ben al blij als ze weten hoe een peer eruit ziet." Voedingsleer en kooklessen maken daarom deel uit van de therapie.
Banneel: "Samen bezoeken we de supermarkt op zoek naar de verborgen verleiders. Dan wordt hun duidelijk waarom de gezoete bekertjes fruityoghurt zoveel kleurrijker zijn verpakt dan de gewone pakken zonder suiker. Waarom het schap van de cola zoveel mooier is versierd en beter zichtbaar dan dat van de bronwaters.

Zwaarlijvigheid aan stevige opmars bezig


Zwaarlijvigheid, 'obesitas' in de medische vaktaal, grijpt steeds meer om zich heen. In Europa is 10 tot 20 procent van de jongetjes te zwaar, van de meisjes 15 tot 25 procent, zo becijfert het Zeepreventorium. In de Verenigde Staten liggen de percentages nog hoger. Extreem dik worden is een kwestie van aanleg (erfelijkheid), leef- en eetgewoonten. De intensieve therapie van het Zeepreventorium legt de nadruk op dieet, sport en voedingsleer. Zwaarlijvige kinderen lijden psychisch onder hun overgewicht. Daarnaast lopen zij een verhoogd risico op onder meer hart- en vaatziekten, bot- en gewrichtsproblemen en huidschimmels.
MEEST RECENT