Zelfmoordpreventie verwacht geen overvloed aan oproepen

In de film

Smoke

van Wayne Wang legt Lou Reed met een havanna tussen de lippen uit waarom Zweden angstaanjagender is dan New York City: "Elke keer als je er het medicijnkastje van je hotelkamer opendoet, kijk je op een waarschuwingssticker met het nummer van de zelfmoordpreventie." De overbezorgde Zweedse overheid houdt nu zelfs rekening met een heuse zelfmoordgolf rond de millenniumwissel. Ze heeft speciale preventiemaatregelen aangekondigd en extra personeel opgeroepen voor de millenniumnacht.

Wilfried Jans

BR>In Vlaamse zelfmoordpreventiekringen zit men toch wat verveeld met bovenstaand bericht. Professor C. van Heeringen van de

Eenheid van Zelfmoordonderzoek

van het departement voor Psychiatrie aan de RUGent: "De pers zou een uitermate terughoudende houding in deze materie aan de dag moeten leggen. Niemand is gebaat bij dergelijke spectaculaire maar ongefundeerde 'voorspellingen'. Ik heb geen enkele aanwijzing dat de millenniumnacht hier met een 'vloedgolf' aan suïcides gepaard zou gaan, noch op klinische noch op onderzoeksmatige gronden. In verband met eventuele preventieve maatregelen van de overheid: in de Stuurgroep van het Vlaamse Suïcide Preventie Programma is nog niets beslist aangaande deze materie."

Volgens recent onderzoek bestaat er wel degelijk een verband tussen de stereotype voorstelling van zelfmoord in massamedia (dagbladen, tijdschriften en sommige televisieprogramma's) en de manieren waarop mensen zich in de werkelijkheid van het leven beroven. "Het meest spectaculaire voorbeeld is Wenen. Sinds men daar gestopt is met te berichten over mensen die zich in de ondergrondse werpen, is er geen enkel dergelijk geval meer gesignaleerd." Carl Andriessen van het Centrum ter Preventie van Zelfmoord, dat dag en nacht anoniem telefonische hulpverlening biedt, wuift vanuit zijn ervaring als hulpverlener eveneens de vergelijking met Zweden weg: "We verwachten met de wende absoluut geen toename van het aantal oproepen, veeleer een kleine afname. We zien wel dat de inhoud van de oproepen in de kerst- en nieuwjaarsperiode richting 'eenzaamheid' verschuift. We zien ook meestal een lichte stijging van het aantal oproepen in de lente. Men heeft te hoge verwachtingen gehad en merkt dat opnieuw beginnen toch niet zo makkelijk is..."

Symbolisch

"De persoon die zelfmoord pleegt, heeft vaak te kampen met chronische problemen: meestal gaat het om een opeenstapeling van een aantal dingen. Deze mensen hebben meestal een voorgeschiedenis van pogingen tot zelfmoord en zware teleurstellingen achter de rug." In principe is het altijd mogelijk dat zo iemand de link legt met een bepaalde datum, in dit geval 1/1/2000. Andriessen: "Je kan niet uitsluiten dat individuen zichzelf een bepaalde eindlimiet stellen. Maar dat is eerder een persoonsgebonden, bijna symbolische datum. De verjaardag bijvoorbeeld van een voormalige geliefde of een trouwdag. Maar dat het iets collectiefs is, dat kan bijna niet."

De werking van Zelfmoordpreventie is dan ook heel erg individueel gericht. "Om te beginnen garanderen wij absolute anonimiteit. En ten tweede werken we altijd met wat de persoon zélf aanbrengt,

non-directief

zoals we dat zeggen. Dat betekent vooral dat we niemand

pushen

of dwingen positief te denken. We geven de mensen erkenning en respecteren het feit dat ze in de put zitten. We werken ook niet met scenario's of zo. We proberen wel een verloop in het gesprek te leggen. Als een persoon aan het begin van het gesprek bijvoorbeeld zegt dat hij 'het' gaat doen, maar op het einde iets zegt in de trant van 'ik moet geen onbesuisde dingen doen', of 'ik zal er nog eens over nadenken', dan heb je toch al iets bereikt. We proberen toch altijd de twijfel weer de bovenhand te laten nemen. Dat hij na dat gesprek waarschijnlijk weer zal hervallen in het

zwartkijken

is nog wat anders. We geven geen therapie, maar verwijzen enkel door." Vanaf januari 2000 start het Centrum met een opleidingscursus voor vrijwilligers die telefonische hulp willen verlenen.

Info: Secretariaat Zelfmoordpreventie: 02/649.62.05.

Nu in het nieuws