Reanimatie van een zieltogend medium

Print
De opkomst van het soort televisie à la Vanoudenhoven stond in de sterren geschreven. Het medium zelf zit immers in volle crisis. Neen, voorlopig nog niet wat kijkcijfers betreft, ook al is er een lichte terugval merkbaar. De crisis zit hem vooral op het gebied van ideeën: wat schud je als programmamaker nog uit je mouw wanneer alles al eens gedaan ís? Zoals muzikanten hun beklag maken dat de archetypische popliedjes allemaal al geschreven zijn, zo zitten tv-makers met het probleem dat ze bij elk nieuw idee wel op de een of andere manier in herhaling vallen.
BR>Televisie als zieltogend medium, dus. De beeldbuis als poppenkast voor een maatschappij waarin hypes elk jaar wat minder lang duren, omdat de commerciële machinerie meer brood ziet in een constante aanvoer van nieuwigheden. Het effect is merkbaar in alle geledingen van wat je heel breed cultuur kan noemen: een cd blijft maar enkele maanden nieuw, een boek moet na enkele weken al plaats maken voor nieuw drukwerk, een film die gisteren nog in de bioscoop te zien was, haal je vandaag op video. Culturele trendwatchers spuwen de door hen gelanceerde hype al snel uit wanneer het grote publiek hen volgt...

Malaise


Ook de televisie ontsnapt niet aan die malaise. Natuurlijk blijft er een groot publiek voor programma's die liefst zo veel mogelijk lijken op dat van de avond tevoren. Daarom lopen soaps eeuwig. Maar dat volstaat voor een omroep niet meer. Want een ander gedeelte van het publiek haakt wél af, waagt zich opnieuw liever buitenshuis. Tenzij je ze met een stunt toch weer aan de televisie kan kluisteren.
En dat is precies het pad dat televisie vandaag volgt. Van een Goedele Liekens die een zoveelste 'grensverleggende' reportage over seksspeeltjes aankondigt, of een minderjarige die zich op televisie out als tienerhoertje, tot hele nieuwe concepten die volgens sommigen de grenzen van het welvoeglijke overschrijden.
Verontrustend is vooral hoe snel die grenzen vervagen. Anderhalf jaar geleden stond Vlaanderen nog even op zijn kop over de Amerikaanse showmeester Jerry Springer. Een paar maanden later kraaide er geen haan meer naar. Vandaag vindt iedereen het normaal dat kinderen in de vooravond beelden kunnen zien van werkelijk gebeurde wreedheden, aan elkaar gepraat door een goed uitziende, schertsende presentatrice.

Privacy


De kans is groot dat het met concepten als Big Brother of het Onbewoond Eiland - waarin een kleine groep mensen het maar onder elkaar moet uitvechten - dezelfde kant uitgaat. En die programma's komen er, ook bij ons. De televisie als openbare biechtstoel kennen we al jaren, waarom zou je dan niet verder gaan met het schenden van de privacy van mensen die daar zelf geen graten in menen te zien?
De Mol, binnenkort weer op uw televisie, was een schuchter stapje in de richting van dit soort confronterende televisie. Productiehuis Woestijnvis, dat ook de XII werken maakt, is bij ons al jaren het sterkst in het bedenken van nieuwe concepten. Gelukkig blijft een fatsoensnorm gerespecteerd, en hangen er nog geen camera's in toiletten van mensen die voor een miljoenenpubliek hun gevoeg doen. Nog niet. Want ooit vindt iemand dat wel een goed idee.
In elk geval: ook Woestijnvis werkt mee aan een poging tot reanimatie van een kwijnend medium. Kijk maar eens rond, en bemerk de mooi georchestreerde campagne die aan elke aflevering vooraf gaat. De XII werken is niet meer het werk van televisiemakers, maar van een evenementenbureau, dat in gouden deals (invloed)rijke vrienden over het been moet strijken om alles gedaan te krijgen. Of dat nu een baksteenfabrikant, een brouwerij of een weekblad is. Televisie is dit al lang niet meer. Maar daar waren we dan ook op uitgekeken.

.

Nu in het nieuws