Middeleeuwse schandpaal staat op internet

Print
Zij die dreigen met een elektronische schandpaal zijn zelf niet altijd onbesproken. Tegen de ene loopt een gerechtelijk onderzoek, de andere werd veroordeeld voor afpersing. Moet de buurman in bepaalde omstandigheden uw strafblad kennen? Moet de politie de mensen meedelen dat een zedendelinquent, die pas uit de gevangenis is ontslagen naast hen komt wonen? Steeds meer mensen vinden van wel en in de Verenigde Staten is het verplicht. Komt dit hier ook?
BR>Sinds 1996 moet de plaatselijke overheid in Amerika melden waar vrijgelaten zedendelinquenten wonen. Alle namen moeten tenminste tien jaar in een openbaar register staan en wie meer dan eens ontucht pleegde prijkt er zelfs zijn hele leven. Meagan's Law heet het systeem, naar een 7-jarig meisje uit New Jersey dat was verkracht en vermoord door een overbuurman die voorwaardelijk was vrijgelaten. Niemand in de buurt wist dat de man eerder voor zedenfeiten had gezeten. Op amper zes maanden kwam er een wet.
Zestien staten brachten lijsten van pedofielen op het internet. De zedendelinquenten prijken daar ter inzage voor alle wereldburgers die eens naar hen willen kijken. Het register van de staat West Virginia met 800 delinquenten kende op 11 maanden tijd 1 miljoen bezoekers. In andere staten liggen de lijsten op het politiebureau, kan men telefonisch informatie inwinnen of wordt een en ander uiteengezet op buurtvergaderingen. De Amerikanen menen dat de privacy van het individu ondergeschikt is aan een eventuele bedreiging van de veiligheid van de burgers. Dat kan mooi klinken, maar is het systeem wel efficiënt?

Vogelvrij


Het heeft veel nadelen. Mensen werden uit hun woonplaats verjaagd, hun huizen in brand gestoken. Uiteindelijk kan een pedoseksueel in dit systeem nergens meer gaan wonen. Hij wordt net als een criminele Middeleeuwer vogelvrij en moet onderduiken. Daardoor kan hij natuurlijk ook niet therapeutisch behandeld, begeleid of gevolgd worden en wordt zijn situatie nog erger. Met alle nadelen voor mogelijke slachtoffers tot gevolg. Als zo'n vluchtende pedofiel nergens meer terecht kan, dan voert men in feite een levenslange straf in, terwijl die niet door de rechter is opgelegd.
Voorts blijkt uit alle onderzoeken dat de meeste daders van seksueel misbruik (ruim 80%) bekenden of familieleden van het slachtoffer zijn. De vrees voor een onbekende buurman, die voor pedoseksualiteit heeft gezeten, is wat onterecht en onlogisch. Men zou veel meer angst moeten hebben voor de ouder of familievriend!
De elektronische schandpaal geeft bovendien een vals gevoel van veiligheid, omdat alleen veroordeelden in het register staan. Maar het zijn natuurlijk niet alleen zij die misdrijven plegen. Daar komt nog bij dat onder zware etiketten soms relatief lichte feiten kunnen schuilgaan. En dat de lijsten ook fouten kunnen bevatten.
Mensenrechtenorganisaties menen voorts dat de privacy van de daders wordt geschonden door hun gerechtelijk verleden zo openlijk te publiceren en ze vragen zich af of die mensen niet twee keer voor hetzelfde misdrijf worden veroordeeld. Want uiteindelijk hebben ze hun straf toch al uitgezeten.
In Amerika komt de hele immobiliënmarkt zelfs op stelten door de wet. De vraag rijst of makelaars, die huizen verkopen aan potentiële klanten, moeten zeggen dat er een veroordeelde pedofiel in de buurt woont. Want als ze dat niet doen dan dreigen achteraf schadeclaims bij de burgerlijke rechtbanken. De vraag blijft of een samenleving op de duur niet hysterisch wordt door maatregelen à la Meagan's Law.

In België


Hoe is de situatie in België? Hier zou zo'n openbaar register indruisen tegen de privacywet. Individuen mogen geen bestanden aanleggen van mensen die gerechtelijk zijn veroordeeld. Ze kunnen ze dus ook niet publiek maken. Zo simpel is dat. De politie kan evenmin haar strafregisters bekend maken. Op een overtreding staan boetes tot 20 miljoen.
Aan de andere kant is het natuurlijk wel zo dat de slachtoffers van zware zedenfeiten van de vrijlating van hun dader moeten worden ingelicht. Ze kunnen ook eisen stellen bij die voorwaardelijke invrijheidstelling (VI), zoals bv. dat de pedofiel niet in hun buurt komt wonen. De commissie, die over VI beslist, moet daar niet op ingaan, maar in principe is er niets dat wraakzuchtige slachtoffers belet om bekend te maken waar hun vrijgelaten dader woont. Het is een gat in de VI-wet dat men zich hierover niet heeft uitgesproken. In ieder geval is inlichten van buurten niét de taak van de overheid.
Een tweede punt in België is uiteraard het bewijs van goed zedelijk gedrag. Dat mag alleen nog maar worden afgeleverd aan openbare diensten, niet meer aan privé-bedrijven. Dat blijft dus heel beperkt. Maar pedoseksuelen kunnen wel van de rechter het verbod krijgen om tien (tot zelfs 20) jaar na hun vrijlating les te geven of scoutskampen of jeugdtehuizen te bezoeken. Dat gaat heel ver, maar het is eens te meer niet aan de buurt om dit te controleren. De Belgische wetgever heeft dat wijselijk aan de politie overgelaten en dat is een goede zaak.
Want een vergelijking van een tiental Europese zedenwetgevingen door de Franse Senaat leert ons alvast dat de straffen voor verkrachting van minderjarigen in België de allerstrengste zijn.
Algemeen stellen wetenschappers vast dat zedendelinquenten de jongste jaren overal harder worden aangepakt, niet alleen in het land van Dutroux. De publicatie van namen van veroordeelden op het internet overschrijdt evenwel een grens. Ze stimuleert de eigengereidheid van de burgers en de vraag rijst natuurlijk: waarom zich beperken tot zedenmisdrijven? Zou de buurman ook niet moeten weten of iemand is veroordeeld voor diefstal of oplichting?

.

Nu in het nieuws