Elk jaar 45 miljard voor wetenschappelijk onderzoek

Miljoenen mensen bieden zich in de herfst aan voor een prikje met anti-griepvaccin. Niet eens heel lang geleden veroorzaakten griepepidemies duizenden slachtoffers. Wie staat er nog bij stil dat aan de ontwikkeling van dit vaccin jarenlang doorgedreven wetenschappelijk onderzoek is voorafgegaan? Ook in Vlaanderen leveren vorsers puik wetenschappelijk werk. In onder meer informatica, geneeskunde en biotechnologie zitten we bij de koplopers.

Dirk Castrel

BR>Wetenschappelijk onderzoek op zich, spreekt wellicht niet direct de grote massa aan. Tenzij bij spectaculaire ontdekkingen of vorderingen in de medische sector bijvoorbeeld.

Nochtans raken de resultaten van dit soort vorsingswerk alle mensen in hun dagelijks leven. De ontwikkeling van nieuwe medicijnen, de toepassing van nieuwe technologie in auto's (zoals het ABS-remsysteem). Het toestel om wiegendood op te sporen en het vloeibaar voedsel bijvoorbeeld, zijn ontwikkeld uit onderzoek in de sector ruimtevaart. De Vlaamse Raad voor Wetenschapsbeleid (VRWB)adviseert de Vlaamse regering en het Vlaams Parlement voor wetenschapsbeleid. "Vlaanderen heeft de jongste vier jaar zijn achterstand in de financiering van het wetenschappelijk onderzoek ingehaald", zegt oud-rector Roger Dillemans van de KU Leuven en VRWB-voorzitter in een gesprek met

Gazet van Antwerpen

. "We zijn verheugd over die inhaalbeweging van telkens twee miljard frank gedurende de voorbije vier jaar. En we zijn blij dat de huidige Vlaamse regering er eveneens prioritair oog voor heeft."

De Vlaamse regering pompt dit jaar bijna 45 miljard frank in het wetenschappelijk onderzoek. Vier jaar geleden was dat nog 33 miljard. Het deel dat rechtstreeks bestemd is voor Onderzoek en Ontwikkeling (O&O) nam in dezelfde periode toe met negen miljard tot ruim 23 miljard. "De inhaalbeweging was nodig want, internationaal vergeleken, situeerden België en Vlaanderen zich in de staart van het peloton. Nu is Vlaanderen erin geslaagd de kloof met de Europese partners en met de VS aanzienlijk te verkleinen."

Koploper

Ook de ondernemingen in Vlaanderen hebben sedert 1995 hun inspanningen voor O&O beduidend opgedreven: tot 77 miljard in 1997. Uit de gegevens blijkt dat Vlaanderen vanaf 1997 het streefdoel heeft bereikt om in het totaal 2% van zijn bruto binnenlands product (de som van alle goederen en diensten die het land in één jaar produceert) te besteden aan Onderzoek en Ontwikkeling. "We kunnen dus mee, maar we moeten de financiële inspanningen bestendigen, anders zakt het resultaat van de inhaalbeweging snel weg", onderstreept Dillemans. "Die inhaalbeweging geldt alleen voor Vlaanderen. Voormalig federaal minister van Wetenschapsbeleid Yvan Ylieff - die men niet kan verdenken van overdreven flamingantisme - heeft dat openlijk toegegeven."

"Vlaanderen zit inzake wetenschappelijk onderzoek in een behoorlijk aantal domeinen bij de koplopers. Micro-elektronica, informatica, biotechnologie, nieuwe materialen. Maar ook in de rechten, de geneeskunde en de archeologie. Onderzoek is geen domein, maar een dimensie. Wetenschappelijk onderzoek zit in alle sectoren: van mobiliteit over milieu tot justitie. Maatschappij- en cultuurwetenschappen zouden wat meer mogen krijgen", besluit Dillemans. De VRWB-voorzitter pleit voor een volgehouden inspanning opdat het wetenschappelijk onderzoek voldoende armslag behoudt. "De wetenschap maakte een geweldige sprong tijdens de Tweede Wereldoorlog. Oorlog is, cynisch gezegd,

stimulerend

voor de wetenschap. Dat was jarenlang zo in de VS. Het onderzoeksgeld kwam van het Pentagon. Maar die periode is voorbij."