Muziek helpt na beroerte

Print
Vlak na een beroerte brengen patiënten in het ziekenhuis minstens 72% van hun tijd door met niet-therapeutische bezigheden. Vaak zitten ze gewoon op hun kamer en worden weinig gestimuleerd door hun omgeving. Deze tijd zou nuttig en relatief goedkoop kunnen worden gespendeerd aan muziek beluisteren, een activiteit waarvan zopas is aangetoond dat ze het revalidatieproces gunstig beïnvloedt.
Het voordeel van muziek is dat ze een groot aantal hersenzones tegelijkertijd activeert, volgens Zweedse onderzoekers bewezen dat dit relevant is voor het herstel na beroerte. Een bericht in het medische weekblad de Huisarts. Gedurende de eerste weken en maanden na een beroerte vinden in de hersenen belangrijke plastische veranderingen plaats. Geweten is dat deze veranderingen kunnen worden bevorderd door prikkels vanuit de omgeving. Motorische, somatosensorische en elektrische stimuli hebben allemaal hun nut bewezen bij revalidatie na beroerte. Bovendien is gebleken dat multimodale stimulering, met auditieve, visuele en olfactorische prikkels, een gunstiger invloed heeft op de motorische en cognitieve revalidatie dan een intensieve motorische stimulering alleen. Van auditieve prikkels is bij dieren aangetoond dat ze niet alleen de auditieve corticale functies verbeteren, maar ook leerprocessen en het geheugen. Voor de hersenen is muziek één van de krachtigste bronnen van auditieve stimulatie. Naar muziek luisteren is een complex proces, waaraan zowel cognitieve als emotionele componenten te pas komen. Recente studies met beeldvorming van de hersenen tonen aan dat de neuronale activiteit bij iemand die naar muziek luistert, zich ver buiten de auditieve cortex uitbreidt: muziek stimuleert een netwerk van frontale, temporale, pariëtale en subcorticale zones die niet alleen betrokken zijn bij het muziekhoren sensu stricto, maar ook bij de aandacht, de semantiek, het geheugen en de motorische functies. Daarnaast worden ook limbische en paralimbische zones geactiveerd, die betrokken zijn bij het verwerken van emotionele stimuli. Muziek heeft een gunstig effect op angst, depressie en pijn bij mensen met een somatische aandoening, stelt de Huisarts. Muziek werd al eerder gebruikt bij fysiotherapie en spraaktherapie na beroerte. Men weet bijvoorbeeld dat patiënten met niet-vloeiende afasie woorden kunnen zingen die ze anders niet kunnen uitspreken. Maar de invloed van muziek beluisteren op het meer algemene cognitieve en emotionele herstel na beroerte was nog nooit bestudeerd. Daarom werd aan 60 patiënten met een beroerte gevraagd of ze gedurende twee maanden één uur per dag ofwel naar muziek, ofwel naar ingesproken boeken wilden luisteren. Men selecteerde patiënten met een beroerte in het gebied van de arteria cerebri media, omdat de netwerken die door muziek worden geactiveerd op die plaats liggen. De deelnemers werden at random over de twee groepen verdeeld en een controlegroep werd voorzien. Vooraf werden ze geïnterviewd over hun favoriete muziekgenre en cd's werden hen met het oog op hun voorkeur ter beschikking gesteld. Aan de hand van droevige of vrolijke poëzie en muziek werd ook nagegaan of de beide actieve groepen emotioneel gezien vergelijkbaar reageerden op literatuur en muziek; dit bleek het geval te zijn. Gedurende twee maanden noteerden patiënten in een dagboek hoe lang ze naar muziek of ingesproken boeken hadden geluisterd. Van de hele reeks neuropsychologische parameters die bij de patiënten werd bepaald, bleken er enkele te zijn beïnvloed door het gevolgde cognitieve regime: patiënten in de muziekgroep hadden een significant beter verbaal geheugen en gerichte aandacht dan de literatuurgroep en de controlegroep. De muziekgroep had ook significant minder depressie en verwarde gevoelens dan de controlegroep. Deze resultaten zijn verenigbaar met de vaststelling aan de hand van beeldvormingstechnieken dat muziek, zeker als er tekst bij is, een groter hersengebied activeert dan zuiver verbaal materiaal. Toch had ook het ingesproken boek een gunstige invloed, aldus het artikel in de Huisarts. Een nadeel van het ingesproken boek is dat men minder gemakkelijk kan voorspellen of het de luisteraar gaat bevallen dan met muziek. Daarnaast is het mogelijk dat het gesproken boek na een beroerte de aandacht te veel op de proef stelt, in het bijzonder bij mensen met afasie.
MEEST RECENT