Vloedgolf Amerikaans tv-schroot bedreigt ontwikkelingslanden

De Amerikaanse consumenten zullen dit jaar 30 miljoen nieuwe platscherm-tv’s kopen. Hun oude toestellen, vol met lood en andere gevaarlijke metalen, worden voor het grootste deel gedumpt in arme landen. De Amerikaanse Take-Back-My-TV campagne is er alvast in geslaagd Sony te winnen voor de gratis terugname van oude toestellen, zodat ze op een verantwoorde manier gerecycleerd kunnen worden.

bsouffreau

BR>

"Er gaan miljoenen kilogram lood naar Amerikaanse storten of naar landen als India en China”, waarschuwt Barbara Kyle, de nationale coördinator van de Electronics TakeBack-coalitie. Het samenwerkingsverband dringt aan op een sluitende recyclagewetgeving voor tv’s, computers en ander elektronisch materiaal. Centraal daarin staat de verplichting van de fabrikant om uitgediende apparaten terug te nemen en veilig te laten recycleren.

De VS hebben geen federale wetgeving over de verwerking van elektronisch afval. Amper negen deelstaten hebben recyclageprogramma’s, en daarvan zijn er vijf pas dit jaar in werking getreden. Maar stilaan krijgt iedereen door dat elektronisch afval goed verwerken duur is. Daarom wordt verwacht dat nog meer staten de producenten voor hun verantwoordelijkheid zullen stellen.

India en China

Intussen gaan de meeste toestellen die in de VS aan de kant worden gezet naar landen als India en China. Daar worden ze uiteengehaald om herbruikbare onderdelen en dure stoffen te recupereren. Niet bruikbare delen en het restafval worden zonder veel voorzorgsmaatregelen gedumpt. Traditionele tv-toestellen bevatten tot vier kilogram lood. In de nieuwe platscherm-tv’s zit bijna geen lood, maar wel kwik, ook een stof die het zenuwstelsel aantast.

De VS weigeren de conventie van Basel te ondertekenen die de uitvoer van gevaarlijk afval van rijke landen naar ontwikkelingslanden verbiedt. De Amerikaanse wetgeving maakt die uitvoer mogelijk voor zover het ontvangende land zijn toestemming geeft. Maar er zijn zoveel achterpoortjes en uitzonderingen dat het meeste elektronische afval niet als gevaarlijk wordt beschouwd en dus zonder toestemming kan vertrekken. Recente amendementen door de Amerikaanse regering bevestigen nog eens dat computermonitors en tv-toestellen verder mogen worden uitgevoerd zolang het de bedoeling is ze te recycleren.

Milieuorganisaties proberen dan maar de producenten te overtuigen vrijwillig iets te ondernemen. Deze week lanceerde de Electronics TakeBack-coalitie een campagne om tv-producenten over de streep te trekken. Sony ging als eerste overstag. De elektronicagigant zal op 75 verkooppunten oude tv’s gratis terugnemen.

Volgens de coalitie werpen de Amerikanen elk jaar meer dan 400 miljoen elektronische apparaten weg. Amper twaalf procent daarvan wordt gerecycleerd. De rest, 2,3 miljoen ton, wordt geëxporteerd, gestort of verbrand.

Europa

In de Europese Unie is de terugname van alle elektronische toestellen door de fabrikant verplicht. Die moet er ook voor zorgen dat een groot aandeel van dat afval gerecycleerd wordt. Maar vorige week bleek uit een door de Europese Commissie bestelde studie dat de richtlijn niet goed werkt. Van grote apparaten als wasmachines en koelkasten wordt nu 40 procent naar behoren teruggebracht en gerecycleerd, van tv-toestellen, microgolfovens en andere middelgrote apparaten maar 25 procent en kleine toestellen als mp3-spelers en haardrogers belanden nog bijna zonder uitzondering bij het huisvuil. Het probleem is dat de richtlijn alleen op de producenten gericht is. De consumenten en zelfs verdelers blijven buiten schot, en niemand is verantwoordelijk voor de ophaling van het afval.

Ook Europa voert nog altijd elektronisch afval uit naar ontwikkelingslanden, al is dat wettelijk verboden. Computerschroot dat naar Afrika gaat, wordt bijvoorbeeld gedeclareerd als tweedehandscomputers. Ook zijn er exporteurs die tweedehandswagens helemaal vullen met elektroschroot – de controle is miniem.

IPS(PD/MC)