Architectuurgids voor België

a de echte en de groene bijbel wil Lannoo met de handzame Gids voor architectuur in België een rode bijbel worden. Duizend gebouwen puurden Michiel Heirman en Linda Van Santvoort uit de achtdelige, stoere Lannooreeks

Architectuur in België

. We trokken met kunstcriticus Michiel (49) naar vijf van zijn lievelingsplekken.

1.Kasteel van Seneffe in Henegouwen

Michiel Heirman: «Een schoolvoorbeeld van een 18de-eeuws landhuis, een

maison de plaisance

. Intimiteit en grandeur samen. Belangrijk is ook dat het zit ingebed in een mooi park. Ideaal voor wat men in filmtermen een achterwaartse travelling noemt. Als je zachtjes achteruit gaat, vertrekkend van het huis, krijg je het perfecte perspectief. Zoals in

Le maître de musique

. De woorden van Catherine Deneuve, bewoonster in de film, frappeerden mij: 'Ik woon in een 18de-eeuws provinciekasteel'. Zo zie je maar dat een groots monument in België betrekkelijk is.»

2. Herenhuis van Susteren in Antwerpen

«Het vroegere Koninklijk Paleis op de Meir. Verwant met het Osterrieth-huis. Het herenhuis van Susteren is een mooie tegenhanger van het landhuis van Seneffe, het stadspaleis versus het Hôtel op zijn Frans. Seneffe is een schoolvoorbeeld van classicisme, Antwerpen van rococo.»

3. Stadhuis van Antwerpen

«Omdat het niet altijd 18de-eeuws moet zijn: de 16de eeuw. Als ik in Antwerpen kom, ben ik altijd onder de indruk van de grote façade van het stadhuis. Jammer van die fontein van Jef Lambeau. Voor mij te bombastisch en te pathetisch. Goed om tussen eeuwenoude bomen te zetten en dan nog is het een aanfluiting voor de bomen.

Het stadhuis is een synthese tussen renaissance, brede gevels, verticalisering die lichtjes gotisch aandoet. Da's ongeëvenaard. De middenpartij herinnert aan een middeleeuws Belfort en de zijgevels doen denken aan een Italiaans Palazzo. Het geheel is fantastisch: plastisch en picturaal. Ik kan niet ophouden over het reliëf, de versieringen, de obelisken. Het gebouw wordt virtuoos samengebald in de dakpartijen. Het is kortom een feest voor de universele mens, zoals in de renaissance. Jammer dat daar nu vaak figuren zitten die er niet horen.»

4.Universiteitsbib van Leuven

«Verwant met, maar niet zo geslaagd als het stadhuis van Antwerpen. Het was mijn favoriete plek toen ik er studeerde en woonde. 'Dat pompeuze gebouw op het Ladeuzeplein' zei mijn prof destijds. Dat is het ook, maar het is tegelijkertijd grandioos. Na de oorlog gebouwd door Whitney Warren, die ook tekende voor het fantastische Grand Central Hotel, New York. In Leuven putte hij uit Vlaamse renaissance en barok. Een gebouw met tragiek, denk maar aan de Duitse bombardementen. Meest intrigerende en bevreemdende plekken zijn de twee kleine binnenkoeren met statige trap. Alsof je binnenin een 18de-eeuws patriciërshuis staat maar daarvoor is het iets te hoog. Jammer dat de bib er een glazen wand heeft gezet. Ik heb er vroeger graag de tocht getrotseerd. Een gedroomde locatie voor een film.»

5. Kathedraal van Namen

Michiel: «Heel bijzonder voor België. Een compleet ander ruimtegevoel door de gevel met bol. Een beetje vergelijkbaar met Koekelberg. Binnen is er Italiaans aandoende barok. Een fraai en evenwichtig interieur. De koepel vangt veel licht. Als je eronder staat en boven kijkt, ga je duizelen.»

6. Aanraders:

voor die vijf heb ik natuurlijk van mijn hart een steen moeten maken, zegt Michiel in aangepast terminologie. Vandaar nog dit kleine lijstje met aanraders van de kenner.

  • Stadhuis Oudenaarde: mooi
  • Kathedraaltoren Antwerpen:
  • Sint-Michielskerk Leuven: prachtige gevel
  • Handelsbeurs Antwerpen: bijzondere neogotiek
  • Stadhuis Sint-Niklaas: mooie synthese van verschillende stadhuizen
  • Kerk van Haasdonk:
  • Abdijruine van Aulnes:

Michiel Heirman en Linda Van Santvoort: Gids voor architectuur in België, Lannoo, 495 p., 895 frank.

Nu in het nieuws