Balkenende biedt koningin ontslag Nederlandse regering aan

Print
De Nederlandse premier Jan Peter Balkenende gaat vrijdag koningin Beatrix het ontslag van zijn regering aanbieden. Donderdagavond hadden de D66-ministers hun ontslag ingediend.
BR>
GroenLinks-leider Femke Halsema vindt het ontslag de "meest zuivere beslissing" die genomen kon worden. Ze toonde zich meteen na de aankondiging van premier Balkenende "verbluft" door de ontwikkelingen. Ze noemde het terecht dat de D66-bewindslieden meteen hun ontslag namen en dat de overige ministers hun conclusies daaruit trokken en demissionair worden.
PvdA-leider Wouter Bos vindt dat er zo snel mogelijk verkiezingen moeten worden uitgeschreven. Een lijmpoging of voortzetting van een minderheidskabinet is in zijn ogen niet wenselijk. Bos mikt op verkiezingen in het najaar.
VVD-fractievoorzitter Mark Rutte noemt het "schandalig" dat het D66-optreden van de afgelopen dagen heeft moeten leiden tot de val van het kabinet. Hij zei "woest" te zijn. Rutte verwijt D66 dat de partij het hervormingsbeleid van het kabinet "zoveel averij" op heeft laten lopen.

In de vooravond ontkende Balkenende nog dat er van een crisis sprake was. CDA en VVD wilden samen een minderheidscoalitie vormen nu D66 zijn steun aan het kabinet heeft ingetrokken. "We willen samen op een nette manier de rit uitzitten", zei de nieuwe VVD-fractieldier Mark Rutte.
De twee partijen beschikken samen weliswaar niet over een Kamermeerderheid, maar verwachtten steun van de LPF (Lijst Pim Fortuyn) of andere oppositiepartijen te kunnen krijgen voor hun beleid. Ze wilden met deze partijen niet vooraf afspraken maken over 'gedoogsteun'.

D66-fractieleider Lousewies van der Laan trok donderdag namens haar linksliberale fractie de steun voor het kabinet in nadat was gebleken dat minister Rita Verdonk (Vreemdelingenzaken) (foto) gewoon aanblijft. D66 had donderdagochtend een oppositiemotie van afkeuring tegen Verdonk gesteund vanwege haar optreden in de Hirsi Ali-kwestie. De motie kreeg geen meerderheid, maar D66 eiste niettemin het vertrek van Verdonk. Nadat het kabinet had duidelijk gemaakt een niet aangenomen motie niet te willen uitvoeren, zegde Van der Laan de D66-steun aan het kabinet op. Ze ging er daarbij vanuit dat premier Jan Peter Balkenende donderdag nog naar de koningin zou gaan om het ontslag van zijn kabinet aan te bieden. Of de premier dat doet, moet donderdagavond blijken. CDA en VVD vinden dat echter niet nodig. Volgens hen verzet het staatsrecht zich niet tegen het doorregeren van een minderheidscoalitie.
De linkse oppositiepartijen spraken schande van de opstelling van CDA en VVD. Zij prezen de moed van Van der Laan en noemden haar houding staatsrechtelijk zuiver. Volgens PvdA-leider Wouter Bos heeft de koningin Balkenende drie jaar terug de opdracht gegeven een regering te vormen die op een meerderheid in de Kamer kan rekenen. Nu die meerderheid is weggevallen, rest de premier niets anders dan een gang naar de koningin, vond Bos.

De Nederlandse premier Jan Peter Balkenende zal vrijdag bij koningin Beatrix het ontslag van zijn kabinet aanbieden. De vorstin zal daarna een consultatieronde houden, waarbij ze advies inwint over hoe het verder moet. Doorgaans ontvangt de koningin eerst de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer en de vicevoorzitter van de Raad van State. Daarna krijgt ze bezoek van de voorzitters van alle fracties in de Tweede Kamer. Op basis van de adviezen beslist de koningin wat er verder moet gebeuren.
In theorie zijn er diverse mogelijkheden. Er kunnen nieuwe verkiezingen uitgeschreven worden. Bij een demissionair kabinet, dat geen nieuw beleid meer mag voeren, mogen die op zijn vroegst na 40 en op zijn laatst na 83 dagen plaatsvinden. De koningin kan Balkenende ook vragen een "rompkabinet" te vormen, dat kan regeren tot aan de vervroegde verkiezingen. Ook het benoemen van een informateur die een lijmpoging onderneemt, behoort tot de mogelijkheden, maar dat ligt in de huidige situatie niet echt voor de hand.
Nu in het nieuws