Linkse oppositie wint verkiezingen in Slowakije

Onvrede over het bezuinigingsbeleid van de centrumrechtse regering heeft de linkse oppositie zaterdag in Slowakije aan een verkiezingsoverwinning geholpen.

AP Ned

De links-populistische partij Smer (Richting) van Robert Fico kreeg 29 procent van de stemmen en de Slowaakse Democratische en Christelijke Beweging van premier Mikulas Dzurinda 18 procent. Door de overwinning van Fico's partij is het onzeker geworden of Hongarije zoals de bedoeling is in 2009 de euro zal kunnen invoeren.

Fico zei nadat de uitslag bekend was geworden dat Slowakije behoefte heeft aan solidariteit en gerechtigheid. Dzurinda, die acht jaar premier is geweest en die Hongarije onder ander door een reeks pijnlijke bezuinigingen klaarstoomde voor het lidmaatschap van de Europese Unie, gaf zijn verlies toe en zei dat de economische hervormingen ondanks de overwinning door zouden moeten gaan. "We weten niet of Slowakije nu een regering krijgt die de hervormingen kan behouden en voortzetten en in een Europese omgeving kan werken", zei Dzurinda.

De Smer haalde niet genoeg stemmen om zonder andere partijen te kunnen regeren. Commentatoren achten het waarschijnlijk dat Fico de nationalistische Slowaakse Nationale Partij, goed voor 11,7 procent van de stemmen en de Beweging voor een Democratische Slowakije van de autocratische oud-premier Vladimir Meciar (8,8 procent) zal benaderen, maar ook is een coalitie denkbaar met de sociaal-democraten, de Hongaarse Coalitiepartij en de christen-democraten, wier vertrek uit de regering begin dit de verkiezingen van zaterdag noodzakelijk maakte. De verkiezingen stonden eigenlijk voor september gepland. Verwacht wordt dat president Ivan Gasparovic Fico binnen enkele dagen tot formateur zal benoemen. De leider van de Hongaarse Coalitiepartij, Bela Bugar, zei bereid te zijn besprekingen met Fico te voeren, al is het volgens hem niet te zeggen dat de programma's van zijn partij en Smer met elkaar in overeenstemming zijn te brengen.

Fico heeft de kiezers het herstel beloofd van de sociale voorzieningen, plus een betere gezondheidszorg. Beide hebben ernstig onder de bezuinigingen van de afgelopen jaren geleden. Ook heeft hij belastingmaatregelen aangekondigd om de rijke industriëlen en de zakenlieden aan te pakken die juist van de hervormingen hebben geprofiteerd. "Ons programma heeft brede steun gekregen. Dat betekent dat, als we inderdaad gaan regeren, niet slechts een kleine groep mensen van de zegeningen van de ontwikkeling van het land zal profiteren", zei Fico.

Fico heeft ook gezegd dat hij als hij premier wordt de ongeveer honderd Slowaakse mijnopruimers die in Irak zijn naar huis zal halen. Slechts zes van de 25 partijen die aan de verkiezingen deelnamen kregen genoeg stemmen om in het parlement te komen.