EU-Top: Commissievoorzitter Barroso vindt status-quo onhoudbaar

De Europese Unie kan haar welvaart en waardensysteem slechts behouden, indien ze haar beleid grondig moderniseert en zich concurrentiëler opstelt.

Belga

Tot die conclusie komt de Europese Commissie in haar discussierapport voor de informele top van regeringsleiders die volgende week plaatsvindt. Het document werd donderdag door voorzitter José Manuel Barroso publiek gemaakt. In een toelichting voor enkele Europese journalisten noemde Barroso het rapport een "wake up call" voor de regeringsleiders. "De leiders moeten de moed hebben om de dingen te veranderen, want een status-quo is onhoudbaar," aldus Barroso. Barroso was dik tevreden met het document dat de Commissie donderdag vrijgaf. "Alle commissarissen", zo zei hij, "zijn zeer enthousiast over de tekst".

Volgens Barroso is de Commissie erin geslaagd de discussie te verruimen en wordt nu zinvol gefocust op het antwoord dat de Unie op de globalisering moet geven. Het Britse voorzitterschap organiseerde de top om zich over de crisis van de Europese Unie te bezinnen. Premier Tony Blair wou in eerste instantie de Europese sociale modellen vergelijken.

Barroso en de Europese Commissie doen geen waardeuitspraak over de verschillende modellen die in Europa functioneren. Ze houden het erbij dat de systemen grondig van elkaar verschillen en dat ze allemaal Europese waarden koesteren. De sociale markteconomie bijvoorbeeld, maar ook de belangrijke rol van de openbare sector en het groot belang van de sociale dialoog. "In feite", zo stelt Barroso, "kun je nauwelijks over een Europees sociaal model praten, veeleer gaat het om een Europees waardenfundament". Die vele sociale modellen van de Unie worden vandaag in hun voortbestaan bedreigd. Wegens de vele werklozen (19 miljoen), de vergrijzing, de globalisering en de lage groei. Gegeven die gemeenschappelijke uitdagingen stelt de Commissie een nieuw partnerschap tussen de lidstaten en de Unie voor. "De lidstaten noch de Unie kunnen de klus alleen klaren", aldus het document.

Op diverse terreinen wil de Commissie een betere coördinatie tussen de nationale en de supranationale spelers. Onder meer wat het innovatie- en onderwijsbeleid, de sociale dialoog en de sociale gevolgen van de economische herstructurering betreft. Tenslotte wil de Commissie meer samenwerking op fiscaal terrein en op energievlak. "De lidstaten stonden altijd huiverig tegenover een gemeenschappelijke energiepolitiek, maar de problemen zijn nu zo acuut dat die terughoudendheid niet meer verantwoord is. We moeten samen een lange termijn- en coherente energiepolitiek uitstippelen", betoogde Barroso.

Op de informele top worden normalerwijze geen beslissingen genomen. "Toch hoop ik", aldus Barroso, "dat zich rond sommige voorstellen een consensus aftekent, zodat we in een volgend stadium concrete voorstellen kunnen formuleren". Barroso hoopt dat de lidstaten deze keer hun reserves tegenover een gemeenschappelijke energiepolitiek zullen opgeven.

In het zog van het discussierapport deed de Commissie ook een vijftal voorstellen om, zoals Barroso zei, een akkoord over de meerjarenbegroting te vergemakkelijken. De blikvanger is hier het voorstel om een "airbag voor de globalisering" op te richten. Dit fonds zou de schokken van de economische herstructurering moeten opvangen en zou op originele wijze gefinancierd worden. De meerjarenbegroting staat niet op de agenda van de informele Europese top van volgende week. "Ik aanvaard dat", aldus Barroso, "en heb alle respect voor de Britse beslissing. Met onze voorstellen maken we duidelijk dat we de begrotingskwestie niet uit het oog willen verliezen en dat er een direct verband tussen de twee dossiers bestaat".