Escalatie geweld Israël en Palestijnen aan vooravond topontmoeting

Palestijnse schutters hebben maandag het vuur geopend op een auto in de buurt van Jenin in het noorden van de Westelijke Jordaanoever en daarbij een van de inzittenden doodgeschoten.

AP Ned

Een jongen van 16 die ook in de auto zat raakte licht gewond. De aanvallers, die het vuur openden vanaf de kant van de weg, wisten te ontkomen.

De auto vloog in brand toen de benzinetank werd geraakt, maar reed door tot aan een nabijgelegen wegversperring, waar soldaten de inzittenden konden bevrijden voordat het voertuig ontplofte.

De Islamitische Jihad eiste later de verantwoordelijkheid op voor de aanval, die werd gepleegd in de buurt van de joodse nederzetting Hermesh, ten zuidwesten van Jenin. De groep zei dat deze een vergelding was voor de beweerde ontwijding van de koran in een Israëlische gevangenis en de voortgaande jacht op leden van de Islamitische Jihad door Israël. De aanval betekent niet dat de Islamitische Jihad afstand neemt van het staakt-het-vuren met Israël, zei Khadr Adnan, een woordvoerder op de Westoever.

De aanval was de derde door de Islamitische Jihad in evenzoveel dagen. De eerdere aanvallen, die aan een Israëlische militair en twee extremisten het leven kostte, waren volgens de beweging een vergelding voor de arrestatie van enkele van haar leden. Het leger zei jacht te zullen blijven maken op cellen van de Islamitische Jihad die aanvallen uitvoeren.

Bij de grens tussen de Gazastrook en Israël opende het leger maandag het vuur op twee Palestijnen die over het hek klommen dat daar is geplaatst. Een van de mannen kwam daarbij om het leven, de ander raakte gewond. Volgens het ziekenhuis waren beiden ongewapende burgers.

Bij de grensovergang Erez tussen Israël en de Gazastrook hielden Israëlische militairen een gewonde Palestijnse vrouw aan nadat die een mislukte poging had gedaan zichzelf op te blazen. Ze probeerde een bom te laten afgaan toen achterdochtige grenswachten haar bevalen haar handen in de lucht te steken. Familieleden zeiden dat de 21-jarige vrouw vijf maanden geleden haar gezicht had verbrand en voor behandeling naar Israël onderweg was. Ze zeiden niet te hebben geweten dat zij een aanslag beraamde.

Palestijnse extremisten vuurden maandag vijf mortiergranaten af op drie joodse nederzettingen in de Gazastrook. Niemand raakte gewond.

De Palestijnse minister van buitenlandse zaken Nasser al-Kidwa zei dat de Palestijnen de wapenstilstand met Israël blijven steunen. "Wij veroordelen alle schendingen van het bestand. Er zijn Israëlische schendingen geweest en er zijn schendingen geweest van Palestijnse groepen, zei hij. "Ons standpunt is dat zulke schendingen het Palestijnse belang niet dienen."

Het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken veroordeelde het opgelaaide geweld tussen Israël en de Palestijnen en riep de Palestijnse Autoriteit op terroristen aan te pakken. Het toenemende Palestijnse geweld komt de Palestijnse leider Mahmoud Abbas slecht uit. Dinsdag heeft hij een ontmoeting met de Israëlische premier Ariel Sharon, waarbij de Israëlische terugtrekking uit de Gazastrook en vier nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever waarschijnlijk de agenda zal beheersen. Sharon zal daarnaast aandringen op een harde aanpak van Palestijnse extremisten, terwijl Abbas de leefomstandigheden in de bezette gebieden zal aankaarten. Na een onderhoud met de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Condoleezza Rice, die beide partijen in het weekend aanspoorde de samenwerking te vergroten, zei Abbas dat de Palestijnen er alles aan zullen doen om de aanstaande Israëlische terugtrekking vreedzaam te laten verlopen.