Tienduizenden demonstranten herdenken bloedbad Tiananmen

In Hongkong hebben zaterdag tienduizenden demonstranten herdacht dat op 4 juni 1989 het studentenprotest op het Tiananmen-plein in Beijing bloedig werd neergeslagen. Volgens de politie werd aan de wake in Victoria Park deelgenomen door 22.000 mensen, maar volgens de organisatoren waren er 30.000 tot 40.000 mensen op de been.

AP Ned

Veel inwoners van Hongkong voelen zich emotioneel sterk betrokken bij het drama, omdat de toenmalige Britse kroonkolonie acht jaar daarna zelf onder Chinees gezag kwam. In Hongkong gelden nog altijd enkele van de democratische vrijheden waar de studenten op het Tiananmen-plein destijds voor demonstreerden. Donald Tsang, die een grote kans maakt te worden gekozen als nieuwe bestuurder van Hongkong, maande de bevolking echter de kwestie rationeel te benaderen. Hij zei dat China sinds 1989 grote economische en sociale vooruitgang heeft geboekt.

In Beijing golden zaterdag rond het Tiananmen-plein strenge veiligheidsmaatregelen, zoals ieder jaar rond 4 juni. Er was geen enkel teken van herdenking van het bloedige drama. Dit jaar ligt de zaak voor de Chinese leiders extra gevoelig, omdat in januari Zhao Ziyang is overleden, de Chinese partijleider die destijds de zijde van de studenten koos, maar vervolgens door de partijleiding op een zijspoor werd gezet.

Opmerkelijk was wel dat een oude vriend van Zhao Ziyang, Li Pu, ervoor pleitte dat de Chinese leiders de democratiseringsbeweging zouden erkennen. Li, een voormalig topfunctionaris van het Chinese persbureau Xinhua, zei dat de studenten grote fouten hebben begaan. "Maar het miltaire ingrijpen van de regering was nog erger. Het was buitengewoon ernstig om troepen in te zetten tegen gewone burgers", aldus Li in een interview met een radiostation in Hongkong. "De geschiedenis zal Zhao Ziyang recht doen. Over een paar jaar moet de betekenis van 4 juni worden erkend." In de Australische stad Sydney heeft de overgelopen Chinese diplomaat Chen Yonglin zaterdag zijn onderduikadres verlaten om een uitgebreide toespraak te houden tijdens een demonstratie ter herdenking van het bloedbad. Hij zei dat hij zich zeer onveilig voelt, en noemde allerlei voorbeelden van ontvoeringen, levenslange gevangenisstraf en executies van politieke dissidenten door de Chinese regering.

Chen (37) was consul voor politieke aangelegenheden op het Chinese consulaat in Sydney. Hij verliet vorige week het Chinese consulaat, en was sindsdien ondergedoken met zijn vrouw en 6-jarige dochter. Hij heeft verklaard dat hij is overgelopen omdat de Chinese regering de afgelopen zestien jaar geen politieke hervormingen heeft doorgevoerd, en de mensenrechten niet erkent.