Fysicus Hans Bethe overleden

Print
Hans Bethe, een van de laatst grote natuurkundigen van de 20ste eeuw, die een belangrijke rol vervulde bij het ontwerp van de eerste atoombom en een Nobelprijs won voor de ontdekking hoe de zon en andere sterren energie opwekken, is zondag op 98-jarige leeftijd overleden. Dat heeft de Cornell-universiteit in Ithaca in de Amerikaanse staat New York maandag bekendgemaakt.
De in Straatsburg geboren Bethe vluchtte in 1933 uit Duitsland nadat zijn moeder aan de universiteit was ontslagen omdat zij joods was. In 1938 verklaarde hij de herkomst van de energie van met zijn 'koolstofcylus'-formule, waarvoor hij later de Nobelprijs won. Hij liet zien dat bijna alle energie die door sterren wordt geproduceerd afkomstig is van een fusiereactie, waarbij waterstof als brandstof dient en koolstof als katalysator.

In de Tweede Wereldoorlog stond Bethe aan het hoofd van de theoretische afdeling van het Manhattan Project in Los Alamos dat 's werelds eerste atoombom bouwde. Hij deed ook belangrijke ontdekkingen, over hoe atomen zijn opgebouwd uit kleinere deeltjes, over hoe sterren eindigen als supernova's en hoe uit de as van deze supernova's de zwaardere elementen ontstaan. Zo'n beetje om de tien jaar bracht hij een wetenschappelijke doorbraak tot stand.

Bethe "leerde andere wetenschappers hoe ze wetenschap simpel konden houden", zei astrofysicus Edwin Salpeter. "Richard Feynman was misschien een groter genie, maar gewone stervelingen konden van Feynman weinig opsteken omdat hij zo totaal anders werkte dan andere mensen. Een van de grote pluspunten van Bethe was dat hij net zoals andere mensen werkte, alleen veel beter."

Hoewel de ontwerpers van de atoombom wisten welk potentieel het wapen had, was de uitwerking in werkelijkheid "erger dan wij hadden verwacht", zei Bethe in 1996 in een vraaggesprek met Associated Press. "Na Hiroshima zeiden velen van ons: 'Laten wij er op toezien dat het niet weer gebeurt'." Bethe speelde later een belangrijke rol bij de totstandkoming van het verdrag tegen kernproeven in de atmosfeer uit 1963 en het antiballistische-rakettenverdrag uit 1972.
Nu in het nieuws