Omgaan met stress

Print
Vele mensen kampen meer en meer met stress, in zoverre zelfs dat het dé ziekte van de jongste tijd blijkt. Hoewel, stress op zich is natuurlijk niet echt een ziekte, maar kan er wel toe leiden. Belangrijk om dat te vermijden, is de manier waarop je met stress omgaat, je 'stressionele intelligentie' zoals dr. Jean-Luc Mommaerts het in zijn gelijknamige boek noemt. Wij plukten enkele stresstips uit het boek.
BR>
Volgens Mommaerts is het belangrijk een onderscheid te maken tussen positieve stress of eustress en negatieve stress of distress. Eustress is dan stress die gunstig is voor motivatie, welbevinden, gezondheid en dergelijke, terwijl distress ook negatieve gevolgen heeft. Stress is bovendien subjectief: jouw stress is de mijne niet en omgekeerd. Iedereen reageert anders op bepaalde gebeurtenissen en het gevolg is subjectieve stress. In zijn boek gaat Mommaerts in op de psychische oorzaken van stress.

"Stress komt tot leven als er een onevenwicht ontstaat tussen gestelde eisen en de mogelijkheden om aan deze eisen te voldoen. Dit is schijnbaar eenvoudig, maar bewuste en onbewuste gedachten spelen een overweldigende rol in het stressgebeuren. Niet de stressor op zich dus, maar de interpretatie ervan veroorzaakt stress", aldus Mommaerts. In zijn boek laat hij de lezer oefeningen doen waarbij hij de Aurelis-methode als basis neemt. Die methode maakt gebruik van autosuggestie en relaxatie.

Stress bestaat volgens de auteur trouwens niet buiten de perceptie van stress. "Met andere woorden: de 'werkelijkheid' die we waarnemen wordt sterk beïnvloed door het denken zelf, dat te vergelijken is met een gekleurde en sterk vervormende bril."
Zo zijn dit volgens de auteur vaak voorkomende negatieve denkwijzen:
  • negatieve vooronderstellingen zoals "Het gaat weer niet lukken. Ik heb te veel stress."
  • verkeerde afleiding, overgeneralisaties zoals "Het lukte vorige week niet optimaal. Ik ben mijn competentie verloren en ben het eigenlijk niet waard nog te proberen."
  • verkeerde betrekking op zichzelf: "Het project liep niet denderend. Het is allemaal mijn schuld."
  • zich laten intimideren: "Mijnheer X gaat toch weer zeggen dat ik het niet kan."


Aan de hand van dergelijke voorbeelden wil de auteur aantonen dat je je een manier van denken moet aanmeten die niet té sterk vervormend is in negatieve zin.

Chronische stress

Stress kan tijdelijk worden veroorzaakt door een gebeurtenis, maar kan ook chronisch worden, door een opeenvolging van stresserende factoren. Chronische stress kan zich onder meer op volgende manieren uiten:

lichamelijk
  • spierspanningen, spierpijn
  • ontregeld afweersysteem, waardoor je bijvoorbeeld sneller kans hebt op een verkoudheid
  • beklemmend gevoel op de borst
  • duizeligheid, zweten
  • maagzuur, diarree of obstipatie
  • verstoorde eetlust
  • impotentie, vaginisme, menstruatiestoornissen
emotioneel
  • seksuele desinteresse
  • prikkelbaarheid
  • angststoornissen (o.a. hyperventilatie, paniek)
  • minder plezier hebben in je werk
  • vermoeidheid
  • zich onrechtvaardig behandeld voelen
  • depressie, pessimisme, gevoel van machteloosheid en hulpeloosheid
cognitief
  • geheugenverlies
  • beslissingen nemen op rigide wijze of ze altijd maar uitstellen
  • veel piekeren over het werk
  • verstrooidheid, fouten maken
gedragsmatig
  • roken
  • grote hoeveelheden koffie drinken
  • overmatige consumptie van alcohol
  • sociale isolatie
  • overmatig eten
  • agressief gedrag


Burn-out

Langdurige stress kan ook tot burn-out leiden. Op de duur heb je emotioneel meer gegeven dan je aankan, en krijg je het gevoel dat je geestelijk én lichamelijk uitgeput bent. Volgende symptomen kunnen op zo'n burn-out wijzen:
  • lichamelijke vermoeidheid
  • gewichtstoename of -afname
  • slaapstoornissen
  • depressieve gevoelens
  • geringe persoonlijke betrokkenheid, cynisme
  • het gevoel zichzelf niet meer te kennen
  • emotionele labiliteit
  • verlies van eigenwaarde
  • verminderde competentie in het werk
  • kleine ongelukjes


Stress aanpakken

Over hoe je stress moet aanpakken is de auteur duidelijk. "Je kan geen boom doen groeien of geen bloem doen bloeien. Dat kunnen uiteindelijk alleen de boom en de bloem zelf. Je kan niet bewust beslissen om stress te hebben, en ook niet bewust beslissen om géén stress te hebben. Wat je wel kan, is de omstandigheden ideaal maken voor het groeien en bloeien of dus de omstandigheden ideaal maken om je distress te verminderen en de overblijvende stress alleen nog te laten bestaan in de vorm van een positieve motivatie. Alles wel beschouw is het enige wat je kan doen goed gebruik maken van autosuggestie in de brede zin van het woord en je diepere zelf de mogelijkheid geven te veranderen tot meer stressbestendigheid", aldus Dr. Mommaerts. Met andere woorden: vechten tegen stress is zinloos want het veroorzaakt enkel nog meer stress. Je moet jezelf er gewoon van overtuigen dat jij tegen de stressfactoren gewapend bent.

Volgens Mommaerts kunnen onder meer deze "hygiënische maatregelen" je stressbestendigheid verhogen:
  • goede slaap
  • niet roken
  • gezonde voeding
  • voldoende lichaamsbeweging
  • zo weinig mogelijk medicatie innemen
  • prioriteiten stellen en consequent navolgen
  • gevoel voor humor
  • organisatie

Stress op het werk

Het werk is uiteraard één van dé plaatsen waar stress wordt ontwikkeld. Uit onderzoek bleek dat dit de stressoren-toptien is.
  1. de baas
  2. onzekerheid over de toekomst
  3. één of meerdere collega's
  4. te veel werk
  5. de papierberg
  6. te moeilijk werk
  7. te makkelijk werk
  8. onduidelijke communicatie
  9. gebrek aan waardering
  10. conflicten met een andere afdeling
Een baas hoeft nochtans geen diploma psychologie te hebben om de stress bij zijn werknemers te verlagen. Aandacht voor volgende punten kan al veel stress vermijden.
  • het tonen van dankbaarheid en waardering
  • een groepsgeest creëren waarbij elk individu belangrijk is, ook los van zijn functie
  • vrije doorstroom van kennis binnen het bedrijf
  • ondersteuning bieden
  • duidelijke jobomschrijving
  • empowerment, iedereen de indruk geven dat hem het nodige materiaal ter beschikking wordt gesteld om zijn job optimaal te vervullen


Verhoog je stressionele intelligentie, Dr. Jean-Luc Mommaerts (Globe - 212 blz. - 15 euro)
MEEST RECENT