Sabena-commissie: Jan Huyghebaert getuigt

Iedereen heeft boter op zijn hoofd, we hadden allemaal beter gekund maar de echte reden voor het faillissement van Sabena ligt bij de faling van Swissair, die daardoor niet langer haar verplichtingen nakwam. Dat is de mening van Jan Huyghebaert -tussen 1992 en april 2001 lid van de raad van bestuur van Sabena, en van februari 1996 tot april 1997 voorzitter- dinsdag voor de Sabena-onderzoekscommissie van de Kamer.

Belga

Net als andere bestuurders die al voor de onderzoekscommissie hun verhaal deden, getuigde Huyghebaert over de sfeer die er de tweede helft van de jaren '90 heerste, waarbij Swissair als de allerlaatste kans voor Sabena werd gezien. Dat het ooit verkeerd zou lopen met Swissair was volgens de ex-bestuurder ondenkbaar. Een zelfstandig overleven zonder partner was eveneens onmogelijk. "Dan zou Sabena fors moeten afslanken en dat lag voor een overheidsbedrijf zeer moeilijk", aldus Huyghebaert.

Over de rol van de Belgische bestuurders in het scenario met Swissair was hij formeel: hun rol bleef niet beperkt tot die van notaris, die enkel noteert wat hem opgedragen wordt. "Er zijn herhaaldelijk stevige discussies geweest met de Zwitsers, het was net één van de ergernissen van Brugisser dat de Belgen ter zitting weigerden zomaar goed te keuren wat hij wou".

De raad van bestuur, en in het bijzonder de Belgische bestuurders, wordt verweten een aantal nefaste beslissingen te hebben goedgekeurd, onder meer de beruchte Airbus-aankoop. Huyghebaert stelt dat de taak van een bestuurder al te vaak wordt overschat. "Het zijn wij niet die beslisten of de vloot moest worden vervangen of uitgebreid, onze rol bleef beperkt tot het wettelijk toezicht. Als men verwacht had dat we ons zouden moeien met de strategie of de herstructurering, dan moest men de samenstelling van de raad van bestuur daarop afstemmen en bijvoorbeeld voltijdse experten aanstellen", luidde het.

Met betrekking tot het Airbus-contract, waarbij Sabena 34 Airbussen bestelde ter vervanging en uitbreiding van de vloot, legde Huyghebaert dinsdag de verantwoordelijkheid bij het management en deels bij de overheid. "De directieleden stelden de aankoop unaniem voor, nooit heb ik enig afwijkend geluid gehoord". Vanuit de overheid kreeg de bestuurder "signalen dat er een voorkeur bestond voor Airbus, onder meer in het licht van de integratie in Swissair". Commissielid Ludo Van Campenhout (VLD) diepte een brief op van 15 oktober 1997 vanwege de toenmalige voogdijminister Michel Daerden, gericht aan de topman van Belairbus, waarin het economisch belang van Airbus voor België werd onderstreept. Huyghebaert stelde niet op de hoogte te zijn van die brief.

Over het gebrek aan financiële garanties bij de Airbus-aankoop, bleef de ex-bestuurder kort: "als bankier verwonderde het mij niet dat een maatschappij geen sideletter voor een filiaal wilde tekenen, dat zou immers aanleiding hebben gegeven tot sideletters bij elke participatie". Hij gaf toe hierin achteraf bekeken naïef te zijn geweest. Het belang van de Airbus-aankoop in het faillissement van Sabena werd door Huyghebaert dinsdag trouwens fors geminimaliseerd. "De sale en lease back operatie maakte de kost voor Sabena draaglijk. Er waren bovendien andere elementen die ons meer hebben gekost, zoals de ontwikkeling van de kerosineprijs en het mislukken van het Blue Sky-plan".