Sabena-onderzoekscommissie: Wymeersch over zijn taken

Print
Eddy Wymeersch, als oud-bestuurder bij Sabena maar ook professor gespecialiseerd in vennootschapsrecht, gaf woensdag voor de Sabena-onderzoekscommissie van de Kamer een vooral theoretische uiteenzetting over de oorzaken en verantwoordelijkheden voor het faillissement van Sabena. Toen zijn eigen verantwoordelijkheid als bestuurder aan bod kwam, met betrekking tot het noodlottige Airbus-contract, schoof hij de verantwoordelijkheid door naar het toenmalige management. Wymeersch noemde woensdag een aantal zwakke punten die volgens hem tot het failliet van de luchtvaartmaatschappij hebben geleid. Er was de onderkapitalisatie, waardoor het vliegtuigenpark niet tijdig vervangen werd. Er was de reputatie en de bedrijfscultuur die, ondanks een aan de gang zijnde privatisering, die van een overheidsadministratie bleef. Maar ook de vakbonden en de piloten, de Belgische overheid en Swissair, die door haar expansiestrategie uiteindelijk ten onder ging, gaan volgens hem niet vrijuit in het debâcle.
De Belgische overheid wordt verweten een "niet-gemotiveerde" aandeelhouder te zijn: er was geen aanspreekpunt voor de bestuurders die door de ministerraad waren benoemd, en de overheid bundelde ook haar expertise niet. Wymeersch opende in de onderzoekscommissie het debat over de taak van een bestuurder in een overheidsbedrijf, dat in een concurrentiële omgeving moet werken. Volgens de professor vennootschapsrecht bestaat hierover absoluut geen duidelijkheid. "Die onduidelijkheid is des te lastiger als men met belangenconflicten te maken heeft", zei hij. Als voorbeeld gaf hij de delokalisering van de piloten, die een positief financieel gevolg zou hebben voor de luchtvaartmaatschappij, maar een negatief gevolg voor de inkomsten van de staat. < Wymeersch zegt zelf als bestuurder gehandeld te hebben als "een goede huisvader".

De Belgische bestuurders wordt verweten de Zwitsers de vrije hand te hebben gegeven. Dat moet volgens Wymeersch worden gezien in de tijdsgeest, waarbij de alliantie met Swissair de derde op zeer korte tijd was voor Sabena en dus gezien werd als de laatste kans. "Bovendien beschikte Swissair over een uitstekende reputatie, zowel op het gebied van financiën als inzake management", aldus de professor. Volgens hem was hét probleem van de raad van bestuur het gebrek aan continuïteit. "De bestuurders wisselden zeer snel, wat voor een gebrek aan expertise zorgde".

Wat de betwiste Airbus-aankoop betrof, waarbij de hele vloot van Sabena werd vervangen en zelfs uitgebreid zonder dat de Zwitsers financieel tussenbeide kwamen, liet Wymeersch' geheugen hem herhaaldelijk in de steek. Toch verklaarde hij dat "Sabena de aankoop perfect zelfstandig kon afhandelen zonder tussenkomst van de Zwitsers, als de prognose van groei tenminste had standgehouden". Een opmerkelijke stelling, die nog niet eerder in de commissie werd geuit. Het feit dat de Zwitsers uiteindelijk niet wilden garant staan voor de financiering, zou Wymeersch niet in de gaten hebben gehad. "De taak van een bestuurder blijft beperkt tot het houden van toezicht. Als het management mij niet verwittigt dat Swissair haar belofte niet wil nakomen, kan ik als bestuurder geen stappen ondernemen".
Nu in het nieuws