Japans tabaksbedrijf wil profiteren van longkankervaccins

Tabaksproducent Japan Tobacco (JT) heeft met Amerikaanse biotechnologische bedrijven akkoorden gesloten over het patent op de toekomstige genetische vaccins tegen longkanker. Dat meldt de Britse krant 'The Guardian' maandag. De commerciële zet van de tabaksreus, die onder meer Camel en Winston op de markt brengt, wordt op verontwaardiging onthaald.

BELGA

Met het in Seattle gevestigde Corixa Corporation hebben de bedrijfsleiders van Japan Tobacco een miljoenendeal gesloten die hen de exclusieve licentie biedt om na advies van Corixa producten te vervaardigen met het doel longkanker te verkomen of te behandelen. Dat in de eerste plaats in Noord-Amerika en Japan. Achterliggend idee is om bepaalde proteïnen die in longkanker worden aangetroffen te gebruiken voor de ontwikkeling van een vaccin dat de patiënt immuun maakt voor de ziekte.

Het andere contract sloot JT in 1998 met Cell Genesys uit Californië. Japan Tobacco betaalde het bedrijf 571 miljoen Belgische frank (14,16 miljoen euro) en investeerde 1,23 miljard Belgische frank (30,6 miljoen euro) in research. In ruil daarvoor krijgt de tabaksgigant alle marketingrechten voor vaccins die Cell Genesys ontwikkelt. Japan Tobacco, de derde grootste tabaksproducent ter wereld, kreeg hevige kritiek te slikken op zijn patentenpraktijken. 'The Guardian' stelt dat de komst van een vaccin tegen longkanker dat door een tabaksbedrijf wordt gepromoot - onder het voorwendsel dat een ziekte als gevolg van het roken toch kan worden behandeld - roken zelfs nog kan aanmoedigen.

"Een tabaksproducent de exclusieve rechten aanbieden voor longkankervaccins is precies hetzelfde als Dracula de leiding geven over een bloedbank", citeert de krant Helen Wallace, afgevaardigd bestuurder van GeneWatch UK, het bedrijf dat de deals op het spoor kwam.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) werpt op dat het belangrijkste middel om longkanker aan te pakken, erin bestaat de almacht van de tabaksindustrie te breken. "Bedrijven die grote winsten puren uit de vervaardiging van producten die aan de basis liggen van de ziekte, zijn de allerlaatsten om de rechten op een vaccin tegen longkanker te bezitten", meent Derek Yach, verantwoordelijke voor de cel niet-overdraagbare ziekten van de WHO.

Zowel Corixa en Cell Genesys hebben hun contracten met Japan Tobacco verdedigd met het argument dat de overeenkomsten zijn gemaakt met de farmaceutische afdelingen van het bedrijf. Die laatste maken echter slechts maximum twee procent uit van de totale verkoop van de tabaksreus. "Onze hoofdbedoeling is levens te redden", klinkt het bij beide ondernemingen. Japan Tobacco probeert de akkoorden met Corixa en Cell Genesys te rechtvaardigen met de stelling dat de beperke groeimogelijkheden in de tabaksector de onderneming hebben doen besluiten om haar activiteiten uit te breiden. Bij deze dus met een aandeel in de patenten op longkankervaccins.