Is het toegestaan iemand gratis te helpen bij de bouw?

Print
Niet alleen in de nood maar ook in de bouw leert men zijn vrienden kennen. Als je veel zelf aan je woning wil doen en de hulp wil inroepen van kennissen of familieleden, merk je snel wie je echte vrienden zijn. Maar, is die gratis vriendendienst ook wel wettelijk toegestaan? Loop je als bouwer niet het risico dat ze je betichten van ontduiking van de BTW-verplichtingen? Zullen je vrienden niet beschuldigd worden van zwartwerk?
Wel, dat gevaar zit er zeker in. Zoals we vorige week hier al bespraken, heeft deze vraag zowel een fiscaal (betaling van BTW) als een sociaal luik. Het fiscale luik hebben we toen uit de doeken gedaan. Deze week buigen we ons over het sociale luik.

Interpretatie

De regels die hiervoor gelden, lijken simpel, maar zijn dat geenszins. Het wetboek zegt dat derden je gratis mogen helpen op voorwaarde dat er geen sprake is van werkomstandigheden die typisch zijn voor een werkgever-werknemer-relatie. Hiermee wordt bedoeld dat het werk volledig gratis moet zijn en dat de helpers niet gebonden mogen zijn aan specifieke arbeidsuren. Dat laat natuurlijk wel heel wat interpretatieruimte vrij.
In de praktijk mogen familieleden tot en met de vierde graad (neven en nichten) meehelpen. Strikt genomen is maar tot de tweede graad toegelaten, maar in principe zullen ze nooit problemen maken als je geholpen wordt door een neef of nicht.
Vrienden mogen wettelijk gesproken niet komen meewerken. Als er geen familiale verwantschap is, zal de sociale inspectie dit overmaken aan de economische inspectie, die een proces-verbaal kan opstellen voor de overtreding van de wet op sluikwerk. Of hiervoor werkelijk sancties getroffen zullen worden, hangt van diverse factoren af. Als de bouwheer zelf aanwezig is op de werf, zal de inspectie minder snel problemen maken dan wanneer de (zogezegde?) vriend in zijn eentje in jouw huis komt werken. Veel hangt ook af van de omvang van de werken en van het verleden van de helpers. Wanneer een persoon al eens eerder op het matje geroepen is, zal de controle natuurlijk niet zo mals zijn.

Sancties

De sanctie voor sluikwerk kan oplopen tot enkele tienduizenden franken, zowel voor de bouwheer als voor degene die hem geholpen heeft.
Veel hangt natuurlijk ook af van de pakkans. Als het werken in de woning zijn, is de kans veel kleiner dat je controle krijgt dan wanneer iemand op een zondag het dak komt dichtleggen. Wat nu als je in de familie een bouwvakker hebt die tijdelijk werkloos is, bijvoorbeeld omwille van het slechte weer? Die mag je komen helpen, maar dan moet hij wel de RVA daarover inlichten. Op de papieren die hij voor die tijdelijke werkloosheid van de RVA krijgt, is er een vakje voorzien voor werken die elders uitgevoerd zullen worden. Die papieren moet hij duidelijk ingevuld kunnen voorleggen bij elke controle.
MEEST RECENT