Debat over rol koning vergt voorbereiding

Print
De Vlaamse meerderheidspartijen zijn niet bereid om halsoverkop te beginnen aan een debat over de rol van de koning. Naar aanleiding van de controversiële koninklijke kerstboodschap wil de N-VA het staatshoofd elke rol bij toekomstige regeringsformaties ontzeggen en die taak toevertrouwen aan het parlement, meer bepaald de Kamer, want de Senaat is politiek niet relevant.
De meerderheid wijst steekvlampolitiek in de nasleep van een incident af. Heel wat partijen hebben voorstellen over de modernisering van het koningschap in de lade liggen en die strekken er meestal toe om de opdracht van de koning en zijn huis in te perken tot een protocollaire functie naar Scandinavisch model.

Dergelijke modernisering, maar eigenlijk fundamentele verandering vergt diepgaand overleg. Voor een aantal punten (de koning benoemt en ontslaat zijn ministers, hij is opperbevelhebber van het leger) moet de grondwet volgens sommige experts worden aangepast, waarvoor een tweederdemeerderheid nodig is. Volgens anderen volstaat een interpretatieve wet om de formatie bij de koning weg te halen.

Als het initiatief voor de regeringsformatie in handen van de Kamervoorzitter zou komen, is ook daar een grondige voorbereiding noodzakelijk. De hele consultatieperiode na verkiezingen of bij een ernstige regeringscrisis is nergens vastgelegd in wetten. Het gaat hier om algemeen aanvaard constitutioneel gewoonterecht. De vorst regelt alles en treedt op als biechtvader en scheidsrechter, al wordt dit laatste nu stevig betwist.

Als de rol van de koning op dat vlak wordt afgeschaft, kan je niet zonder enige voorbereiding stellen dat het vanaf morgen aan de Kamervoorzitter is, punt. België beschikt niet over de jarenlange traditie die Nederland wel heeft vergaard. Bovendien maakt de Kamervoorzitter deel uit van een partij die zeer nauw betrokken is bij de formatie en hoort hij duidelijk tot een bepaalde taalrol.

Naar aanleiding van incidenten met een lid van de koninklijke familie of bij het vastleggen van de dotaties is wel vaker een debat over de rol van de koning en zijn kinderen aangekondigd. Het was altijd koelen zonder blazen. Als het er nu toch komt, moet het op een volwassen manier worden gevoerd, grondig voorbereid en wars van slogans.

door Dirk Castrel

.

Nu in het nieuws