© ATV

Antwerps cameraman schenkt unieke verzameling theateropnames aan UAntwerpen: “Jacques Tati en Roger Moore gidste ik nog rond in Antwerpen”

Antwerpen -

Het leven van Kamiel De Meester (81) verdient het eigenlijk om zelf verfilmd te worden. Toch verkoos de Antwerpenaar een leven achter de camera. In die hoedanigheid filmde hij samen met zijn vrouw Leen maar liefst 1.644 theater- en operavoorstellingen in België en in Nederland. Dat archief schenkt hij nu aan de Universiteit Antwerpen. En het verhaal van De Meester beperkt zich niet louter tot de theaterwereld. Want voor hij zich hierop toelegde, werkte hij voor de Antwerpse cinema’s en begeleidde hij wereldsterren tijdens premières en op filmfestivals.

Elien Van Wynsberghe

“Een vrijstaand bad heb ik voor het eerst gezien in een badkamer van het Century Hotel aan de De Keyserlei. Naast dat bad, in levende lijve, Sophia Loren. Ik was 20.” Met die anekdote steekt Kamiel De Meester van wal. Het is een binnenkomer van formaat die doet vermoeden dat deze geboren en getogen Antwerpenaar wel het een en ander gezien heeft.

Een fascinatie voor de filmwereld had hij al als klein manneke. “Bambi was de eerste film die ik zag, kort na de oorlog, in Kino Pax aan de Lange Dijkstraat”, vertelt hij. “Maar mijn interesse voor ‘de cinema’ draaide eigenlijk niet zozeer om de inhoud van de films, wel om de omkadering ervan.”

Kamiel De Meester. © Kamiel De Meester

Zijn vader was na de oorlog uitgever van onder meer ‘Filter’, een weekblad voor het kunst- en ontspanningsleven. “In 1949 ging hij aan de slag bij Cinema Odeon. Op het programma stond op dat moment een film van Carol Reed. Zelf mocht ik toen wekenlang met een reclamewagen mee rondtoeren doorheen Antwerpen. Dat was mijn eerste contact met ‘de cinema’.”

En dat contact heeft hij nooit meer verbroken. Met een diploma van de Publiciteitsschool op zak, kon De Meester in 1961 zelf aan de slag bij de Antwerpse Kinema-dienst. Hij begon er als PR-medewerker en als aanspreekpunt voor de pers. “Niet veel later organiseerde ik ook galavoorstellingen en begeleidde ik sterren als Sophia Loren en Yves Montand tijdens premières en filmfestivals”, blikt hij terug.

Kamiel met Sophia Loren. © Kamiel De Meester

Roger Moore en Jacques Tati

“Maar het leukste was dat ik veel vedetten moest bezighouden tijdens de dagen dat ze in Antwerpen verbleven. Want de cinema’s waren niet zo zeer geïnteresseerd in hun doen en laten. Voor hen waren die sterren gewoon goede reclame. Het was mijn taak om hen ons land te laten zien. Zo heb ik drie dagen met regisseur Jacques Tati doorgebracht. Met acteur James Mason (bekend van zijn hoofdrol in Stanley Kubricks Lolita, red.) bezocht ik de plantentuin van Meise en het Hortahuis in Brussel. En Roger Moore (die o.a. James Bond speelde, red.) liet ik van Londen overvliegen naar Deurne. Ik zorgde voor de limousines en een etentje in Sir Anthony Van Dyck.” En zo kan De Meester nog wel even doorgaan. De wereldsterren die hij in die periode ontmoette, zijn niet op twee handen te tellen.

“Het is in die tijd dat ik ook zelf achter de camera kroop.” Zo maakte hij regelmatig reportages voor de ‘Antwerpse Filmaktualiteiten’, nieuwsuitzendingen die bioscoopbezoekers in de cinema konden bekijken. “Ik filmde bijvoorbeeld de eerste steenlegging van de Stadsschouwburg, maakte videoverslag van het gansrijden, van het voetbal op Beerschot en Antwerp en ga zo maar door.”

Kamiel met Roger Moore. © Kamiel De Meester

Stoemelings in de theaterwereld beland

In de theaterwereld belandde hij “stoemelings”. “Eind jaren zeventig raakte ik in café den Boer Van Tienen op het Mechelseplein aan de praat met Albert Schuermans, toen hoofd Techniek van de Opera”, vertelt hij. “Die vertelde me dat ze op zoek waren naar een cameraman. Ze wilden hun voorstellingen graag vastleggen op beeld. Die opnames konden ze dan gebruiken bij hernemingen van een stuk of wanneer er een acteur moest worden vervangen.” De Meester zei dat hij wel geïnteresseerd was. “Niet veel later filmde ik een eerste voorstelling. Dat kwam tot bij Jeanne Brabants, toen directrice van de Koninklijke Balletschool. Zo is die bal aan het rollen gegaan.”

Samen met zijn vrouw Leen werd hij al snel ook door Toneelhuis, Blauwe Maandag Cie, Troubleyn en TG Stan gevraagd. Kamiel filmde en Leen verzorgde het geluid. “En ook in Nederland werden we geregeld gevraagd. Zo werkten we onder andere samen met Het Nationale Toneel, Het Zuidelijk Toneel en Toneelgroep Amsterdam.” Telkens samen met zijn vrouw. “Samen werken, dat lukte ons goed”, glimlacht De Meester die vandaag nog steeds met Leen samenwoont op Linkeroever.

Kamiel De Meester © Bernd Hendrickx

Ivo Van Hove

Het is aan de theater-, opera- en balletwereld dat hij uiteindelijk zijn hart verloor. Het contact met de acteurs, de appreciatie die hij kreeg voor zijn werk maar ook de combinatie van het filmen en theater: “voor mij was dit het beste van twee werelden.”

Uiteindelijk filmde het koppel verspreid over 32 seizoenen maar liefst 1.644 voorstellingen. Een enorm archief dus. “Tien jaar geleden beslisten we om ermee op te houden. Enkel voor Ivo Van Hove hebben we nog twee extra seizoenen gefilmd omdat die samenwerking zo ontzettend fijn was.”

Zijn hele archief schenkt De Meester nu aan de Universiteit Antwerpen. “Dat leek me nuttiger dan het te bewaren in mijn kelder. Nu kunnen studenten daar op hun beurt mee aan de slag.” En bij de UAntwerpen zijn ze maar al te blij met dat geschenk. “Het is eigenlijk nooit Kamiels bedoeling geweest om zo’n uniek en belangrijk archief aan te leggen”, vertelt professor Kurt Vanhoutte van het Departement Letterkunde. “Maar het is natuurlijk wel fantastisch dat onze onderzoekers en studenten nu in die 1644 theater- en operavoorstellingen zullen kunnen grasduinen.”

Kamiel met Kurt Vanhoutte en Benjamin Verhoeven van de Universiteit Antwerpen van de afdeling Theater- Film- en Literatuurwetenschappen. © Bernd Hendrickx

Aangeboden door onze partners