Liefde onder mensapen: zussen die elkaar 20 jaar niet zagen zijn nu weer twee handen op één buik

Zusterliefde, het bestaat ook onder apen. Dat bewijzen Kitoto (39) en Lomela (33). De zussen-chimpansees werden in 2019 in de Antwerpse Zoo herenigd, nadat ze bijna twintig jaar in aparte dierentuinen hadden gewoond.

Bieke Lathouwers

De gietende regen houdt de chimpansees binnen als we hen bezoeken in de Antwerpse Zoo. Dat en een lekkende buis. Terwijl die hersteld wordt, hangen de mensapen rustig rond in het binnenperk. Verzorger Yoran observeert hen vanuit de bezoekersruimte. Voor ons hebben Kitoto (39) en Lomela (33) postgevat. “Dat zijn twee zussen”, vertelt Yoran. “Die hebben jarenlang in een andere dierentuin gewoond tot ze in oktober 2019 allebei naar hier verhuisd zijn. Kitoto woonde in het Duitse Wuppertal, Lomela komt uit Nordhorn, ook in Duitsland. Ze zijn alle twee geboren in het Duitse Münster, groeiden daar samen op, maar verhuisden daarna allebei naar een andere groep.”

Lomela. ©  Joris Herregods

De twee chimpansees hadden elkaar twintig jaar niet meer gezien. “In eerste instantie leken ze elkaar niet te herkennen”, herinnert Yoran zich. “Maar intussen zijn ze twee handen op één buik. Het is echt opvallend dat zij een speciale band hebben. Ze trekken ontzettend veel samen op en komen ’s ochtends steevast samen om een beloning vragen.”

Nochtans is Lomela samen met Nancy naar Antwerpen verhuisd. Zij woonden samen in Nordhorn en kennen elkaar dus heel erg goed. “Het is niet dat ze Nancy nu verstoot of niet meer toelaat, maar Nancy lijkt soms wat het vijfde wiel aan de wagen.”

Hoewel de dieren de rust zelve lijken, zit er volgens de verzorgers wel wat pit in Kitoto. “Zij is een felle en durft al eens eten van de anderen afpakken. Ze zat in Wuppertal ook niet echt in een groep, want daar waren ze nog maar met twee. Intussen is ze wel mee, maar laat ze zich dus niet kennen. Ze bekleedt best een hoge plaats in de rangorde van de chimpansees.”

“Kitoto en Lomela zijn twee zussen die samen opgroeiden, maar elkaar daarna 20 jaar niet zagen. Nu zijn ze weer twee handen op één buik”

Yoran, verzorger mensapen

Intussen is het lek gedicht en gaan de deuren weer open. Enkele dieren staan meteen klaar om naar buiten te gaan, maar Lomela en Kitoto niet. Zij kijken het vanop hun bruggetje rustig aan en verroeren niet. “Nu alles nat is, zullen de anderen ook snel weer binnen zijn”, voorspelt de verzorger en hij krijgt meteen gelijk. “Ze komen wel graag buiten hoor, maar dus niet als het regent.”

Kitoto is volgens de verzorgers een aardige klimmer. Zij springt vlot in de grote boom en gaat in razendsnel tempo richting top. Zeker als er boven op het dak eten te scoren valt. Chimpansees leren van elkaar, apen apen apen na. Eerst klommen alleen Kitoto en Lomela in de bomen en op de netten om tot aan het dak van de Mensapenvallei te geraken. Intussen springt Mia hen ook achterna.

Soms geven de verzorgers Mia en Kitoto, twee vrouwen hoog in rang, zelfs bewust eten langs het net boven het perk. “Zo krijgt de rest van de groep meer kans om op de grond meer eten te bemachtigen. En op die manier worden de netten ten volle benut, want die zijn zo ontworpen dat chimpansees er vlot op kunnen klimmen.”

CHIMPANSEE-ID


Leefgebied: wouden in Afrika

Soort: mensapen

Gewicht: 30 tot 70 kilogram

Ouderdom: 40 tot 60 jaar

Draagtijd: 8 maanden

Status: bedreigd

Opvallend: het DNA van chimpansees komt 98.5% overeen met het DNA van een mens. Ze worden dan ook gezien als de nauwste nog levende verwant van de mens. Ze zijn ongeveer even groot als een mens, wegen wel iets minder, 30 tot 70 kilogram, en zijn iets minder slim. Ze zijn wel sterker en klimmen beter. Chimpansees kunnen zichzelf herkennen in een spiegel en kunnen korte stukken rechtop lopen. 

Aangeboden door onze partners
Aangeboden door onze partners