Melvyn Fishel met een brief van zijn grootouders. ©  Dirk Vertommen

Open Huizen herdenkt dit weekend slachtoffers WO II: “Ik vertel het verhaal van mijn grootouders”

Antwerpen -

Melvyn Fishel heeft zijn grootouders Mendel en Emily nooit gekend. Ze stierven voor zijn geboorte in de gaskamers van Auschwitz. Tijdens een onderzoek naar zijn familiestamboom, vond Melvyn een paar brieven terug die ze hadden gestuurd naar hun drie zonen om hun reis naar Auschwitz aan te kondigen. Het motiveerde hem om dieper te graven, ondertussen is hij tien jaar bezig. “Dit weekend ga ik het verhaal van mijn grootouders aan vaderszijde vertellen tijdens Open Huizen”, zegt Melvyn.

Alexandro Yaramis

Tijdens de tweede editie van Open Huizen, op zaterdag 8 en zondag 9 oktober, stellen huizen, scholen en buurtcentra in zes Antwerpse districten hun deuren open voor persoonlijke verhalen uit de Tweede Wereldoorlog. 28 transporten met in totaal 25.273 Joden en 353 zigeuners aan boord, zoveel mensen vertrokken vanuit Antwerpen naar de Kazerne Dossin in Mechelen. Bijna allemaal hadden ze Auschwitz-Birkenau als bestemming. De keuze voor Kazerne Dossin was logisch. De locatie bevond zich net tussen Antwerpen en Brussel, de twee steden waar de meeste Joden leefden. Bovendien was het goed afgesloten met een groot binnenplein, waar men een groot aantal mensen kon verzamelen.

De eerste Jodenrazzia vond plaats op 22 en 23 juli in 1942. Joden die in het Centraal Station aankwamen, werden meteen meegenomen door de Sicherheitspolizei, de recherche van de nazi’s is dat. Ook in de Pelikaanstraat vonden dergelijke acties plaats. Anderen kregen het bevel om zich aan te melden bij Kazerne Dossin. Ze zouden van daaruit vertrekken naar het ‘oosten’ om te werken. Terwijl de arrestaties en verklikkingen verdergingen, bundelden Joden en verzetslui hun krachten. Samen met buren, vrienden of collega’s probeerden ze de nazi’s een halt toe te roepen.

Een van de laatste brieven die grootouders Mendel en Emily stuurden naar hun drie zonen. © Melvyn Fishel privécollectie

Ook de grootouders van Melvyn Fishel kregen een bevel. Mendel en Emily Fishel waren zich van geen kwaad bewust en namen de trein naar Mechelen. “Mijn grootouders dachten waarschijnlijk dat ze zouden worden herenigd met hun zonen”, zegt Melvyn Fishel. “Die zaten in gevangenschap in het oosten. Ze schreven zelfs twee brieven naar hen waarin ze aankondigden dat ze onderweg waren. Ook schreven ze brieven naar mijn vader. De twee laatste brieven waren de aanleiding om dieper te graven. Doorheen de jaren vond ik, met behulp van het Joods Museum en Kazerne Dossin, meer info en foto’s.”

“Ook mijn vader Leonard zat samen met zijn oudere broer Bernard in verschillende kampen. Aangezien de Duitsers zich meer en meer terugtrokken, namen ze ook hun gevangenen mee. Mijn vader werd zo constant verplaatst tot het einde van de oorlog. Bij terugkomst in Borgerhout trof mijn vader andere huurders aan. Die hadden alleen nog een kapstok. De rest was meegenomen door de Duitsers. Later werd duidelijk dat mijn grootouders het niet overleefd hadden én wellicht vrij snel bij aankomst in Auschwitz al de gaskamers werden ingestuurd. Ze waren ouder dan 50, dat maakte ze niet echt nuttig voor de Duitsers. Bovendien waren ze ook niet getatoeëerd met een nummer.”

Mendel op 3 november 1941. ©  Melvyn Fishel, privécollectie

Herdenken van de gruwel

“Oorspronkelijk was ik vooral bezig met een familiestamboom op te stellen. Pas later kwam het idee om de geschiedenis van mijn familie neer te pennen. Al meer dan tien jaar ben ik bezig met informatie en foto’s te verzamelen. Dit weekend ga ik het verhaal van mijn grootouders aan mijn vaderszijde vertellen”, zegt Fishel.

De familiestamboom. ©  Melvyn Fishel, privécollectie

“Zelfs na de gruwel van de Tweede Wereldoorlog werd ik meerdere malen het slachtoffer van antisemitisme. Ik was 6 of 7 jaar. Een klasgenoot riep op de speelplaats dat Hitler niet genoeg Joden had vermoord. Anderen zeiden dat de Holocaust nooit gebeurd was. Daarom vind ik het belangrijk om de herinnering van de Holocaust levendig te houden. Het mag nooit meer gebeuren”, aldus Melvyn Fishel.

Praktisch

Wanneer: 8 en 9 oktober 2022.

Inschrijven: via www.antwerpenherdenkt.be/openhuizen, er is beperkte capaciteit, meer info over de locaties online.

Open Huizen is een initiatief van Erfgoedlab Antwerpen, MAS en Vredescentrum in samenwerking met diverse lokale partners, onder de koepel van Antwerpen Herdenkt.

Aangeboden door onze partners

Meest gelezen

Vastgoed

Jobs in de regio