De Mezevangers op pad in de straten van Wijnegem. Een tafereel dat telkens begin oktober nu al 158 jaar te aanschouwen is. © Hugo Gerstmans

Wijnegemse Mezevangers erkend als erfgoed: “Al 158 jaar op pad met uil, lijmstok en veel dorst”

Wijnegem -

De jongste uitstap van de Wijnegemse Mezevangers verliep extra feestelijk. Heemkundige Vik Werrebroeck kon voorzitter Bart Vercammen en de 65 andere leden van de folkloristische mannenvereniging die mee op pad gingen melden dat ze voortaan het officieel etiket Vlaams immaterieel erfgoed mogen dragen op hun boerenkiel.

Jan Auman

“Het mezenvangen is een volkse traditie die vooral in de 19de en eerste helft van de 20ste eeuw erg populair was in en rond Antwerpen en het Waasland. Elk jaar begin oktober trokken groepen in stoet en begeleid door muzikanten naar ‘den buiten’ om mezen te gaan vangen”, weet Vik Werrebroeck, die naar aanleiding van de 150ste verjaardag van de Wijnegemse afdeling een boek schreef over het fenomeen.

“De mezenvangers – allen herkenbaar gekleed in boerenkiel, met rood-witte bolletjeszakdoek, een faas (boerenpet) op het hoofd en wandelstok in de hand – trokken eropuit om mezen te vangen met een uil als lokvogel en lijmstokken als hulpmiddel. De vetste exemplaren werden opgegeten. De andere werden gekooid als zangvogel. De groepen mezenvangers kwamen vooral uit de volkse wijken van Antwerpen en omliggende gemeenten. Het mezenvangen ging gepaard met een traditioneel middagmaal en werd overgoten met de nodige drank.”

“Mezevangers dragen altijd een (opgezette) uil met zich mee”, weet voorzitter Bart Vercammen, spelend op trompet vooraan. © Hugo Gerstmans

158 jaar

De Wijnegemse Mezevangers – om onduidelijke redenen geschreven zonder tussen ‘n’ – is vandaag de enige overgebleven Vlaamse vereniging die deze traditie nog in ere houdt. Dat doet ze nu al 158 jaar onafgebroken. Het vangen van de mooie vogeltjes behoort gelukkig tot het verleden, maar elk jaar op de eerste zondag van oktober gaat de groep mezenvangers in het voorgeschreven uniform en aangevuld met muzikanten van bevriende harmonieën nog steeds op bezoek in een andere gemeente om te verbroederen met een plaatselijke muziekvereniging.

“Onlangs was het weer zover en zijn we richting Halle-Zoersel getrokken”, vertelt Bart Vercammen (58). De professioneel trompettist vangt al mezen sinds zijn elfde levensjaar en rolde erin via de harmonie De Wijngaard, waarin hij toen ook al speelde. Op vraag van voorganger en collega-muzikant Jos Bresseleers, werd Vercammen al op zijn 21ste voorzitter van de Wijnegemse Mezevangers.

Savooikool

“Het werd een mooie uitstap naar Halle, waar we in de lokale voetbalkantine goed onthaald werden. Onder meer ereburgemeester Ivo Wynants was erbij. Op het menu stonden volgens traditie tomatensoep met balletjes, gekookte aardappelen met stoofvlees en savooikool. De sfeer was uitstekend en dat lag niet alleen aan de vele tussenstops”, lacht Bart Vercammen. ‘We bezochten zowat alle cafés die Halle rijk is en namen na afloop van die kroegentocht, waarbij we ook zelf musiceerden, ook nog samen het voorgeschreven avondmaal: boterhammen met kaas en kop (hoofdvlees).”

Uiteraard bezochten de Wijnegemse Mezevangers ook enkele herbergen in de heimat. “Dit jaar waren dat naast ons stamlokaal Den Babbel ook ’t Dorp en Vleminckhof”, aldus Vercammen. “Betalen doen we tijdens onze jaarlijkse uitstap verplicht met onze eigen munt: de mees. Voor één euro krijg je drie mezen van onze schatbewaarder Jan Van Beeumen.”

“Dankzij sponsoring door Wijnegemse bedrijven, kost elk pintje onze leden maar één mees of 33 eurocent. Wie zelf een tournee geeft, betaalt maximaal honderd euro, hoeveel pintjes daarbij ook getapt worden. De rest passen we bij uit onze gelukkig nog goedgevulde clubkas. Met 120 leden mag het duidelijk zijn dat het mezenvangen nog sterk leeft in Wijnegem.”

De verzamelde Mezevangers voor Den Babbel, het stamlokaal in Wijnegem. © Hugo Gerstmans

Erkenning

Bart Vercammen is best trots op de erkenning als Vlaams immaterieel erfgoed, al weet hij eigenlijk niet goed wat dit nu inhoudt. Naar verluidt zou er geen subsidie aan vasthangen. Of er nog een ontvangst op het gemeentehuis van komt of een extra feestje onder de Mezevangers, moet nog bekeken worden. Wat wel vaststaat is de uitstap van volgend jaar begin oktober.

“We willen al enkele jaren naar Bouwel (Grobbendonk) en Meerdonk (Sint-Gillis-Waas) trekken. Maar het kan ook nog een andere bestemming worden. Nog tijd genoeg om dat te beslissen”, zwaait Bart Vercammen ons uit met zijn faas in de hand. 

Oh ja: erg woke zijn de Wijnegemse Mezevangers niet. Uitsluitend mannen kunnen toetreden als lid. Vrouwen mogen alleen mee op pad als ze een instrument kunnen bespelen.

 © Hugo Gerstmans

 © Hugo Gerstmans

 © Hugo Gerstmans

Aangeboden door onze partners

Meest gelezen

Vastgoed

Jobs in de regio