In 1987 bekleedde Hugo Roelandt een huis in de Leuvenstraat, waar nu het MuHKA staat, met stoeptegels en hield een performance.  ©  RR

Dichter Jess De Gruyter maakt film over cultartiest: “Hugo Roelandt was een tragische maar bezielende figuur”

Antwerpen -

Hugo Roelandt plaatste ooit ruitenwissers in de vijver van het Middelheim-beeldenpark en liet passagiers in een bus aan een kraan bengelen op de scheepswerf in Hoboken. Tussen 1975 en 1985 gold hij als een kunstpionier maar zijn carrière stokte toen hij docent fotografie aan de Academie in Antwerpen werd. Dichter Jess De Gruyter maakte een filmportret over deze tragische maar bezielende cultfiguur. “Hij toonde me wat vrijheid was.”

Frank Heirman

Hoe tragisch kan het leven zijn. In 2011 ging Hugo Roelandt op vervroegd pensioen als de stimulerende docent fotografie aan de Academie. Hij keek ernaar uit om zijn carrière als kunstenaar die hij noodgedwongen on hold had gezet voor zijn lesopdracht, weer op te pakken. Luttele weken later werd keelkanker vastgesteld, waaraan hij in 2015 overleed. “Zijn afscheid heeft hij nog als zijn laatste performance geënsceneerd”, zegt Jess De Gruyter, die Roelandt in 1993 als fotografiestudent leerde kennen.

“Klassiek lesgeven deed Hugo niet, tenminste niet dat ik me herinner. Maar ik weet nog precies wat hij me zei toen ik mijn eerste videofilm aan hem ging tonen. Zijn opmerkingen wezen me de weg. Ik kwam van het brave Sint-Jan Berchmanscollege en belandde in een zee van vrijheid op de Academie. Daar school veel gevaar in en Hugo leerde me die vrijheid juist in te vullen. Sindsdien werd hij mijn mentor en bleven we bevriend tot het einde, toen hij zich nog moeilijk verstaanbaar kon uitdrukken.”

Performancekunstenaar

Dat Roelandt een pionier in performance- en installatiekunst was, had De Gruyter zelf niet meegemaakt. De fabuleuze projecten leerde hij enkel kennen door wat de kunstenaar hem erover vertelde. Roelandt debuteerde in 1974 met een fotoreeks waarin hij performances van zichzelf in travestie vastlegde. Tien jaar later ensceneerde hij buitengewoon complexe installaties en evenementen met een groep vaste vrienden . Op de Middelheimbiënnale in 1985 monteerde hij ruitenwissers van auto’s in een vijver, die werden geactiveerd door zonnecellen. Op de verlaten scheepswerf in Hoboken liet hij dat jaar passagiers in een bus kennismaken met de zwaartekracht en de oerelementen.

Hugo Roelandt in travestie in 1974 ©  Hugo Roelandt

“Een van zijn mooiste happenings deed hij in 1981 in de Groendalstraat, die hij bezette met medewerkers zodat shoppers er zich doorheen moesten wringen”, leerde De Gruyter, die video’s en documenten van de kunstwerken van Hugo Roelandt voor het eerst in 2016 op een hommagetentoonstelling in Objectif op de Kleine Markt in Antwerpen zag. Het oeuvre maakt zo’n frisse indruk op hem dat hij besloot om er een film rond te maken. In de archieven van de kunstenaar vond hij tien uur videomateriaal en vijfhonderd foto’s. Daarnaast filmde De Gruyter getuigenissen van partners, vrienden en collega’s van Roelandt.

Eerbetoon

Aanvankelijk twijfelde De Gruyter of het een project moest worden in de geest en de stijl van Roelandt of eerder een klassieke documentaire. Hij koos voor het tweede. “Ik wil Hugo weer in de picture brengen. Hij was een kunstenaar van internationaal niveau die zijn tijd vooruit was. Helaas bleef hij onder de radar. Hij was gefrustreerd dat hij niet verder geraakte en vocht tegen zijn demonen en de drankduivel. Hoewel zijn lesopdracht ten koste ging van zijn kunstenaarschap, droeg hij zijn gedrevenheid toch over op een jonge generatie. De film vertelt een tragisch verhaal, maar het is ook een portret van een bezielende figuur.”

De film gaat in première op 9 oktober in De Cinema in De Studio. Er zijn nog vertoningen op 16, 23 en 30 oktober. Bedoeling is dat de documentaire van 45 minuten nadien in andere culturele instellingen en op festivals wordt getoond. Naast videast is Jess De Gruyter ook als dichter actief. Hij ziet dat als het monteren van beschouwingen die hij dagelijks noteert. Volgend jaar verschijnt bij Het Balanseer zijn vijfde bundel.

Videomaker en dichter Jess De Gruyter. ©  RR

www.destudio.com

Vastgoed

Jobs in de regio