Edith Cassiers en Lauranne Paulissen peilen met theatercollectief wyf naar vergeten vrouwelijke artiesten. ©  RR

Wyf diept voor Feniks Festival vergeten werk op van Antwerpse toneelschrijfster: “Alle rollen worden gespeeld door vrouwen”

Mortsel -

Als je in vroeger eeuwen als vrouw uit de pas liep, werd je al vlug weggezet als hysterisch. Op het Feniks Festival in Mortsel presenteert Lauranne Paulissen met wyf zondag het toneelstuk Martha de Krankzinnige. De vergeten Antwerpse toneelschrijfster Anna Slimbroeck de Peuter bleek zo’n 140 jaar geleden haar tijd ver vooruit.

Ilse Dewever

Wat als je als ongetrouwde jonkvrouw op een kasteel in de 18de eeuw een kind krijgt van een minnaar? Dan word je gek verklaard en weggestoken in een klooster. Het overkwam het hoofdpersonage uit Martha de Krankzinnige (1879), een toneeltekst van Anna Slimbroeck de Peuter (1848-1900).

Actrice Lauranne Paulissen (31) stootte op die tekst in de Erfgoedbibliotheek, toen ze met een beurs van het Conservatorium Antwerpen onderzoek deed naar de genderbalans in het repertoiretheater. “Ik was benieuwd naar het werk van vergeten vrouwelijke toneelschrijvers in Vlaanderen. Als actrice merkte ik dat er weinig, laat staan grote rollen voor vrouwen zijn in de stukken van een Shakespeare of Tsjechov. Maar hoe zat dat destijds bij vrouwelijke auteurs?”

Van de Antwerpse Anna Slimbroeck de Peuter achterhaalde Paulissen dat haar werk vaak werd opgevoerd, maar verder is er over deze kleedster die op het Antwerpse Zuid woonde weinig bekend. “In het tijdschrift Geschiedenis der Vlaamse Letterkunde, waarin toneelauteurs van die tijd werden besproken, wordt haar werk afgedaan als ‘damestoneel’ of vrouwenliteratuur. Omdat Slimbroeck de Peuter subsidies kreeg en prijzen voor toneelkunst won, kon men niet om deze auteur heen, maar je voelde wel dat de intellectuele elite op haar neerkeek. Maar populair waren Anna’s stukken zeker, we hebben opvoeringen teruggevonden tot vijftig jaar na haar dood.”

Martha de Krankzinnige. ©  rr

Lauranne Paulissen, die als actrice afstudeerde aan het Antwerpse Conservatorium in 2014, blaast de tekst nu nieuw leven in met wyf. Deze theatergroep richtte ze op met haar promotor Edith Cassiers, die straks een onderzoek aanvat naar vergeten vrouwelijke Belgische artiestes. Samen willen ze dus het werk van prominente vrouwen uit het verleden op een voetstuk plaatsen. Op het Feniks Festival in Mortsel wordt zondag een fragment getoond uit Martha de Krankzinnige, waarna het toneelstuk in zijn geheel op 13 oktober in de Monty in première gaat. “De cast en crew van ons stuk bestaat enkel uit vrouwen. Alle personages zullen dus worden gespeeld door een vrouw, ongeacht of het nu een man- of een vrouwenrol is. Een mannelijk personage gaan we niet per se heel mannelijk aanzetten. We proberen op een heel fluïde manier met teksttheater om te gaan. Doorheen de tekst voel je dat ook Anna Slimbroeck de Peuter zich ervan bewust was hoe vrouwen gemakkelijk op een zijspoor werden gezet. Dat zij daar in de 19de eeuw al over schreef, en ook nog eens een publiek voor vond, verdient waardering.”

Antwerps erfgoed

Op het Feniks Festival wordt zondag nog dieper in het Antwerps erfgoed gegraven. Muziektheatercollectief Les Âmes Perdues duikt in het 16de-eeuwse Antwerps liedboek met Fortuyne, wat hebdy ghebrouwen, terwijl Céline Ottenburgh via de audiodocumentaire De martelares van Antwerpen stilstaat bij het verhaal van Maria ’s Heeren. Dat was tijdens de Mariaprocessie in 1902 het meisje dat Maria speelde. Ze werd levend verbrand, toen de praalwagen aan de Katelijnevest vuur vatte. Deze ‘bruid van Koning Winter’ gold als een symbool van onschuld en werd door duizenden Antwerpenaren als een martelares ten grave gedragen.

Feniks Festival, van 22 tot 25/9, Deurneleitje 6, Mortsel. www.feniksfestival.be

Aangeboden door onze partners

Meest gelezen

Vastgoed

Jobs in de regio