Sfeerbeeld van een vorige festivaleditie. © Jill Bertels

Antwerp Queer Arts Festival wrikt vastgeroeste ideeën over gender en seksualiteit los

Antwerpen -

Meer dan drie weken lang waaiert het Antwerp Queer Arts festival uit over onze stad. Met een programmatie die zo ongeveer elke denkbare kunstvorm aan bod laat komen, geeft het festival een breed aanbod aan queer artiesten een podium. Samen morrelen ze aan het vastgeroeste hokjesdenken over gender en seksualiteit.

Elien Van Wynsberghe

Het Antwerp Queer Arts festival is intussen aan zijn negende editie toe en loopt dit jaar van 5 tot en met 28 augustus. “Het festival vertrekt vanuit een queer groep maar wel met een grote openheid naar iedereen toe”, vertelt coördinator Marcia Poelman. “We laten zo ongeveer elke kunstvorm aan bod komen. Van expo’s, filmvoorstellingen, performances, literaire avonden en workshops tot muziekoptredens van het Amsterdamse Queer Choir en een Argentijnse punkband.”

Het festival slaat daarvoor de handen in elkaar met cultuurhuis De Studio, jongerencentrum Kavka, kunstenhal Extra City en atelierruimte Morpho. “Door met Kavka samen te werken bereiken we een jongstedelijk publiek en leggen we de fundamenten voor de toekomst”, zegt Poelman.

“En we blijven ook niet achter muren. Gedurende de hele periode van het festival zullen er verschillende interventies plaatsvinden in de stad zoals een gegidste wandeling in het stadspark waarbij deelnemers aan ‘birdwatching’ kunnen doen. Dan zullen mensen uit de queer gemeenschap als kleurrijk uitgedoste vogels in het park terug te vinden zijn en draait alles rond ‘zien en gezien worden’.”

Archiefbeeld Antwerp Queer Arts Festival. © Jill Bertels

Queer Lab, een creatief experiment

De aftrap wordt vrijdag gegeven in Extra City in de Provinciestraat met een expo. Zaterdag zorgen Eyemèr en ex-Amatorski Hilke voor de kick-off in Kavka met liveoptredens.

In De Studio zijn intussen zes kunstenaars al stevig aan het werk in het kader van het Queer Lab. Dat initiatief stelt artistieke ontwikkeling voorop en geeft de jonge makers de kans om binnen de muren van het cultuurhuis de experimenteren, te creëren en van elkaar te leren. Het resultaat daarvan is te zien op 11 en 12 augustus. Onder deze zes de Nederlandse Dieuwke Slump, de Gents-Nederlandse Anne Kuit en Brusselaar Ferenc Balcaen.

Dieuwke Slump: “Hoe kan je queer zijn in een heterorelatie?”

Dieuwke Slump (26) maakt voorstellingen, schrijft teksten en geeft als docent theater aan jongeren. “Via kennissen hoorde ik over het Antwerp Queer Arts Festival en dat leek me een hele fijne omgeving om in te experimenteren”, zegt ze. “Ik hoop om op deze manier vragen te kunnen opwerpen. Bijvoorbeeld over wat het voor queer personen betekent om te leven in een maatschappij die is ingericht op bepaalde genderrollen en heteronormen.”

Daarvoor werkt ze aan een performance waarbij ze eigen ervaringen, verhalen uit archieven en fictie met elkaar verweeft. “In alles wat ik doe, probeer ik ruimte te maken voor perspectieven die we minder vaak zien of horen”, zegt ze.

Dit keer zal ze werken rond het personage van Xanthippe, de opstandige vrouw van Socrates. “Zij conformeerde zich niet aan de genderrollen van die tijd. Ik vind het interessant om me aan haar te spiegelen. Want zelf ben ik queer maar heb ik op dit ogenblik een heterorelatie. Ik wil graag onderzoeken hoe dit werkt, hoe ik op deze manier toch queer kan zijn.”

Dieuwke Slump. © Victoriano Moreno

Anne Kuit: “Het diepzeeleven is ontzettend queer”

Sinds drie jaar woont de Nederlandse theatermaker Anne Kuit (25) in Gent. In De Studio werkt ze aan een monoloog rond de queer thematiek.

Haar queer-zijn is onlosmakelijk verbonden met haar leven en haar werk. En daar gaat automatisch een vorm van activisme mee gepaard, zo stelt ze. “Toen ik doorhad dat ik queer was, kwam ik erachter dat je door kleine dingen te doen al een statement maakt. Met je vriendin hand in hand lopen of kussen bijvoorbeeld, dat is niet zoals bij anderen.”

Zelf heeft ze nooit geworsteld met wie ze is. “En mijn omgeving ook niet. Ik realiseer me dat ik daardoor in een bevoorrechte positie zit, maar ik vind het wel belangrijk te tonen dat niet alle verhalen van lgbtqia+’ers gaan over een trauma. Evengoed zijn er heel veel verhalen over queer joy en gendereuforie. Dat laatste betekent dat je iets ontdekt dat precies bij je genderidentiteit past. Voor mij is dat bijvoorbeeld het dragen van een binder zodat ik een platte borst heb, of mijn haren kort dragen.”

De monoloog waar ze op dit ogenblik aan werkt gaat over gender en de zee. Vreemd, denk je? Niet dus. “Het diepzeeleven is ontzettend queer. Zo heb je bijvoorbeeld de papegaaivis die geboren wordt als grijsblauw vrouwtje en doorheen zijn leven transformeert naar een bontgekleurd mannetje. Die vis doorloopt dus een hele transitie.” Haar monoloog zal ze voordragen als dragking ‘Young Leo’. “Dat alter ego is een tijdje geleden ontstaan en begint nu uit zijn schulp te kruipen.”

Anne Kuit. © Victoriano Moreno

Ferenc Balcaen: “Queer zijn is een weg die je aflegt”

Ferenc Balcaen studeerde dit jaar af in de richting Drama-regie aan het Ritcs in Brussel. “In Brussel leef ik niet echt in een queer-omgeving. Het is fijn dat ik hier wel in zo’n omgeving kan vertoeven”, zegt hij. “Queer zijn is een weg die je aflegt. Eerst outte ik me als gay maar pas twee jaar geleden leerde ik de term ‘queer’ kennen. Nog steeds zit ik met vragen over mezelf. Hier heb ik de ruimte om daarover te praten en om te leren van anderen.”

Tijdens het Queer Lab wil hij aan de slag gaan rond schoonheidsidealen en de obsessie om perfect te zijn. “Vaak vertrek ik vanuit heteronormatieve kunstwerken of verhalen. Die transformeer ik dan tot een queer theatrale taal. Zo ging ik al aan de slag met DeTuin Der Lusten van Jheronimus Bosch, een werk dat draait rond lust en waarin je veel monsterlijke figuren tegenkomt. Ook queer personen worden nog vaak gezien als abnormaal, als monsters”, legt hij uit.

In De Studio wil hij tot een performance komen met een monsterlijk figuur in de hoofdrol. “Daarvoor wil ik teksten gebruiken die handelen over de obsessie voor schoonheid. Denk aan Dorian Gray (van Oscar Wilde, red.) of Narcissus.” Toch hoeft zijn werk niet altijd doordrongen te zijn van een queer thematiek, meent Balcaen. “Het is maar een deel van wie ik ben, al zal dat er altijd wel een beetje in doorschemeren.”

Ferenc Balcaen. © Victoriano Moreno

www.queerarts.be

Aangeboden door onze partners

Meest gelezen

Vastgoed

Jobs in de regio