“Laatste mis betekent niet per se sluiting kerk”, sust bisdom parochianen OLV van Altijddurende Bijstand, maar ze zijn niet gerust

Deurne -

De kerkgangers van de kerk van OLV van Altijddurende Bijstand in Deurne-Noord kregen te horen dat op 4 september officieel de laatste eucharistieviering gepland staat. Het bisdom blaast nog wat warm en koud en zegt dat die laatste mis niet per se het sluiten en ontwijden van de kerk betekent. De familie van architect Alfons Hoppenbrouwers toont zich bezorgd. Temeer omdat het gebouw, een toonbeeld van modernistische en brutalistische architectuur, twee jaar geleden niet werd weerhouden voor definitieve bescherming als monument.

Kristin Matthyssen

Volgens woordvoerder Nathalie Milio van bisschop Johan Bonny moeten de parochianen nog geen te grote conclusies trekken over die aangekondigde laatste eucharistieviering. Dit hoeft niet een eindpunt te zijn, klinkt het. De parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw Altijddurende Bijstand (bouwjaar 1966) op de hoek van de Merksemsesteenweg en de Sint-Fredegandusstraat werd gebouwd door de Antwerpse architect Alfons Hoppenbrouwers. Ze telt 528 zitplaatsen, met nog een kleinere kapel van 49 zitplaatsen.

Hoppenbrouwers (1930-2001) was pater-architect. Hij bracht vanaf 1960 een beperkt maar eigenzinnig oeuvre tot stand, en oefende als directeur van Sint-Lukas in Brussel invloed uit op meerdere generaties Vlaamse architecten. Tot zijn oeuvre uit de jaren 1960 en 1970 behoren spraakmakende gebouwen zoals het ontmoetingscentrum Westrand in Dilbeek.

De kerk is momenteel in twee opgedeeld. Er zijn in totaal meer dan 500 zitplaatsen. 

De kerk is momenteel in twee opgedeeld. Er zijn in totaal meer dan 500 zitplaatsen. ©   kma

Onder impuls van Sint-Lukas werd een beschermingsprocedure opgestart voor polyvalente functionaliteit, open karakter en de gedurfde typologie. De kerk was samen met twee andere kerken in de running voor een definitieve bescherming, maar de eveneens moderne kerk van Sint-Anna-ten-Drieën op Linkeroever haalde het.

Bezorgd

De familie van Hoppenbrouwers schreef uit bezorgdheid een brief aan burgemeester Bart De Wever (N-VA). “Hij liet weten dat er slechts een beperkt aantal kerken beschermd kan worden, want dat ze anders door een gebrek aan subsidies dreigen te verloederen. Maar hij verzekerde ons wel dat de kerk die onze nonkel ontwierp niet afgebroken zal worden”, zegt nicht Roosmarijn Sips uit Zandhoven. “Voor ons voelt dit toch wat als onze familiekerk. Alle grote vieringen in onze familie laten wij in deze kerk doorgaan.”

Subsidies voor de aanpak van betonrot die eerder werden goedgekeurd, zijn intussen wel on hold gezet, wat de schrik voor de toekomst voedt.

De oude parochiekerk die er vlak naast ligt werd een turnkerk. 

De oude parochiekerk die er vlak naast ligt werd een turnkerk. ©  kma

De moderne kerk verving in 1967 de oude kerk die als turnkerk door de naastliggende school werd herbestemd. Ze werd ruim opgevat destijds, omdat er in de jaren zestig veel hoge appartementen verrezen in Deurne-Noord. Tot in de jaren tachtig zat de kerk ook soms effectief vol en moest er bij communievieringen en uitvaarten soms zelfs rechtgestaan worden. Nu wonen er veel moslims in de buurt en zitten er gemiddeld twintig tot dertig gelovigen in de vieringen. Veel gebedsdiensten gaan door in de kleine kapel, die inpandig is in de kerk en geen aparte ingang heeft. Tot het begin van de pandemie ging priester Wim Eckelmans, nu 93, er nog voor in de vieringen.

Door het hoge plafond was er sprake om er een trampolinekerk van te maken, maar dat idee ligt niet meer op tafel.

Door het hoge plafond was er sprake om er een trampolinekerk van te maken, maar dat idee ligt niet meer op tafel. ©  kma

Precies omdat de gemiddelde leeftijd vrij hoog ligt, zien de parochianen het niet zitten om naar De Blijde Boodschap-kerk in de René Heylenstraat of de Heilige-Familiekerk in de Van Dornestraat te gaan. daar is geen parkeerplaats. Ze lieten hun ongenoegen blijken in een petitie. Waar ze nu vooral voor willen ijveren, is op zijn minst het behoud van de kapel.

Trampolinekerk

In de grote kerk hangt als waardevol kunstwerk ook nog een monumentaal 3D-kruis van kunstenaar Jean-Paul Laenen. De akoestiek is er uitzonderlijk goed. Door de hoge plafonds, was er sprake om de OLV Altijddurende Bijstand te herbestemmen als trampolinekerk. Een soort mega bounce park. “Maar die plannen gaan niet door”, zegt Nathalie Milio, woordvoerder van het bisdom. “Er is officieel een laatste viering op 4 september, maar het vicariaat Antwerpen gaat nog voor eind augustus in gesprek met het team van de pastorale eenheid over de toekomst.”

Het 3D-kruis van kunstenaar Laenen. Architect Hoppenbrouwers wou zo weinig mogelijk tierlantijnen en hield alles sober. 

Het 3D-kruis van kunstenaar Laenen. Architect Hoppenbrouwers wou zo weinig mogelijk tierlantijnen en hield alles sober. ©  kma

Het goedgekeurd parochiekerkenplan besliste om voor de Pastorale Eenheid Heilige Christoffel, Deurne en Borgerhout extra muros te gaan voor ‘Snoeien om kwalitatief te groeien’ in mensen en financiën. “In dat werkingsgebied gaan we op termijn van dertien naar acht kerken in functie”, zegt Milio. “Als de kerk van OLV Altijddurende Bijstand zou sluiten, is op dit moment nog niet duidelijk of de kerk een neven- dan wel een herbestemming zou krijgen.

De hal. 

De hal. ©  kma

Volgens de kerkbezoekers is dit zeker niet de slechtst bezochte kerk in de omgeving, maar ze menen dat het modernistisch gebouw door de enorme omvang en architectuur het interessantste is voor verkoop of herbestemming.

De sacristie is ook volledig in modernistische stijl. Onder de toren die aan de andere zijde van de gang ligt, schuilt een aanbiddingsruimte, die de adem afsnijdt als je naar boven kijkt. Wel jammer om woensdag te moeten zien hoe er hondendrollen op de kerktrappen lagen en een graffititag van RAFC 1880 de kerkmuur ontsiert.

Een tag van RAFC 1880. 

Een tag van RAFC 1880. ©  kma

Een hondendrol op de kerktrappen. 

Een hondendrol op de kerktrappen. ©  kma

De hoofdingang naar de afgesloten tuin, goed voor communievieringen. 

De hoofdingang naar de afgesloten tuin, goed voor communievieringen. ©  kma

De sacristie. 

De sacristie. 

 

 ©  kma

Door de gaten in de bakstenen muur blaast de verwarming.  

Door de gaten in de bakstenen muur blaast de verwarming.  ©  kma

De verwarming. 

De verwarming. ©  kma

CITTA

Aangeboden door onze partners

Vastgoed

Jobs in de regio