Een grote brand in 1988 vernielde de fabriek Belfort. 

Een grote brand in 1988 vernielde de fabriek Belfort. © Lier Belicht

Hulpdiensten bestreden Belfortbrand vanuit vergeten atoomschuilkelder

Lier -

Achteraan in de Lierse Boomlaarstraat, waar nu Woonproject Charon ontwikkeld wordt, stond tot in 1988 de fabriek Belfort. In dat jaar, op vrijdag 24 juni, vernielde een reusachtige brand het volledige bedrijf. De productie van bedrukte, plastic draagtassen verhuisde nadien naar Limburg. De toen al bijna vergeten Lierse atoomschuilkelder deed dienst als commandocentrum.

Chris Van Rompaey

Nieuws melden? Tip hier onze redactie

 

Chris Van Rompaey (57)

Werkt sinds 1997 voor GVA

vanrompaey@telenet.be

gva.be/tip of sms gratis naar het nummer 8100

Meer nieuws over Lier? Volg onze Facebookpagina Gazet van Lier.

De Belfortbrand was na die van het weeshuis in het begijnhof in 1970 de grootste brand in de recente geschiedenis van Lier. De melding liep rond 13.20u bij de politie binnen. De brandweer was binnen het kwartier ter plaatse. Maar de fabriek redden was onmogelijk. “Dat wist ik al op het moment dat ik daar toekwam”, zou brandweercommandant Fons Dams jaren nadien verklappen.

Puma-helikopter

Een goed uur later waren brandweerkorpsen uit de wijde omgeving ter plaatse, net als de civiele bescherming van Brasschaat. Vanaf 15.30u werd het bluswerk overgelaten aan de Puma-helikopter van de rijkswacht. De hulpdiensten hadden ondertussen beslist om ruim tweeduizend omwonenden te evacueren.

Een Puma-helikopter van de rijkswacht helpt blussen.

Een Puma-helikopter van de rijkswacht helpt blussen. © Lier Belicht

Nog voor dat gebeurde, was ik al ter plaatse. Niet als journalist, want die titel durfden we ons als medewerker van een vrije radio niet toe te eigenen. Als correspondent dus van Radio Pallieter. Aan een van de overburen vroeg ik of ik bij haar binnen naar de radiostudio mocht bellen om verslag uit te brengen, maar dat zag ze niet zitten. Het zal sommigen misschien verbazen, maar gsm’s bestonden in 1988 nog niet. Er zat dus niet anders op om na een tijdje met de auto terug te keren naar de Rivierstraat en daar, vanuit de studio, verslag uit te brengen.

Atoomschuilkelder

Nadien geraakten we uiteraard niet meer tot vlak bij de fabriek en moesten we vooral informatie vergaren van politiemensen en pompiers. Dat ging destijds veel gemakkelijker dan nu. Officiële berichtgeving kregen we van toenmalig burgemeester Maurice Vanhoutte van aan de atoomschuilkelder in de Kruisbogenhofstraat. Daar was het commandocentrum van de hulpdiensten in ondergebracht.

De atoomschuilkelder bevindt zich negen meter onder het administratief centrum.

De atoomschuilkelder bevindt zich negen meter onder het administratief centrum. © Chris Van Rompaey

Het bestaan van die atoomschuilkelder onder het administratief centrum was toen maar bij weinig Lierenaars bekend, en ook nu zullen niet al te veel Pallieters het bestaan ervan kennen. Die atoomkelder bevindt zich op -2, negen meter onder de grond. Hij was in 1982 operationeel. Het was de bedoeling om het commando van de civiele bescherming uit Walem (Mechelen) naar daar te verhuizen, maar dat is nooit gebeurd.

Tandem

Er werd bij de bouw nochtans niet op een frank gekeken. Voor burgerdoeleinden was hij naar verluidt het neusje van de zalm. Er waren onder meer was- en slaapgelegenheid, een refter met keuken, een commandozaal, een telefoon- en radiocentrale en een douche voor decontaminatie (ontdoen van radioactieve deeltjes). Ergens in de hoek stond een tandem gekoppeld aan een generator. Die moest de ventilatie verzekeren wanneer de stroom zou uitvallen.

De tandemventilator in de atoomschuilkelder.

De tandemventilator in de atoomschuilkelder. © rr

Een van de bedieningspanelen in de atoomschuilkelder.

Een van de bedieningspanelen in de atoomschuilkelder. © rr

Het was de bedoeling om zo’n atoomschuilkelder in elke Belgische provincie te bouwen, maar alleen die in Lier werd gerealiseerd. Volgens sommige bronnen kostte hij 83 miljoen frank (ruim 2 miljoen euro), anderen spreken over 150 miljoen frank (ruim 3,7 miljoen euro). De schuilkelder werd steeds operationeel gehouden, ook al werd hij in 1989 afgeschreven en kostte het onderhoud jaarlijks zo’n 25.000 euro. De civiele bescherming heeft hem alleszins nooit gebruikt, behalve dan die ene keer tijdens de Belfortbrand. Hij doet nu dienst als archiefruimte voor het vredegerecht.

Radio Pallieter

Maar nu terug naar de Belfortbrand en de verslaggeving errond. De kranten stonden er vol van en de brand was uiteraard voorpaginanieuws in Gazet van Antwerpen. Maar omdat er nog geen nieuws te rapen viel via het internet, vernamen de Lierenaars het actueelste nieuws eerst via Radio Pallieter.

Deze vrije radio, opgericht door bakker Jan Ceulemans in 1982, had al vlug door dat je met lokale nieuwsgaring een grote schare trouwe luisteraars kon genereren. Verscheidene krantenjournalisten begonnen hun mediacarrière dan ook bij Radio Pallieter. Ook ondergetekende. Ik herinner me vooral dat lokale politici best wat schrik hadden van de microfoon die tijdens persconferenties gewoonweg alles registreerde wat ze zegden.

De Belfortbrand was voorpaginanieuws.

De Belfortbrand was voorpaginanieuws. © Repro Chris Van Rompaey

Aangeboden door onze partners

Mobiliteit in Mechelen

Vastgoed

Jobs in de regio