© Victoriano Moreno

De Peperbus, een verhaal dat leest als de Griekse mythe van Icarus

Borgerhout -

Er werden mosselfeesten en retromarkten in georganiseerd en lopers konden er een sprintje trekken tijdens de Reuzenloop. De Peperbus zou een nieuwe invulling krijgen onder de vleugels van werkgeversorganisatie Unizo en bewoners engageerden zich om in aanloop van de renovatiewerken de kerk nieuw leven in te blazen. Nadien zou Unizo in de Peperbus een bedrijvencentrum en ontmoetingsplek optrekken. Dat plan was hyperconcreet, tot Unizo er plots zelf de stekker uit trok.

Elien Van Wynsberghe

Nieuws melden? Tip hier onze redactie

Elien Van Wynsberghe, 32

Werkt sinds 2015 voor GVA 

elien.vanwynsberghe@gazetvanantwerpen.be

gva.be/tip of sms gratis naar het nummer 8100

Meer nieuws over Borgerhout? Volg onze Facebookpagina Gazet van ’t Stad.

Het was toenmalig schepen van Erediensten en Cultuur Caroline Bastiaens (CD&V) die zich engageerde om de Peperbus, officieel de Sint-Janskerk, te herbestemmen. Wie zich kandidaat stelde om het kerkgebouw van een nieuwe invulling te voorzien, moest ook een groot deel van de renovatiekost, zo’n 2,9 miljoen euro, op zich nemen.

Vier jaar geleden stapte werkgeversorganisatie Unizo naar voor om het hele project te trekken. De kantoren van Unizo op de Oude Leeuwenrui waren te klein geworden en de ondernemersorganisatie zag in de kerk een geschikte locatie tot creatief uitbreiden.

“Het zal niet gemakkelijk zijn, maar we willen op 1 september volgend jaar volledig geïnstalleerd en aan het werk zijn in onze nieuwe kantoren in de kerk”, zei Sofi Van Ussel, toen directeur van Unizo provincie Antwerpen. Van Ussel had het over 1 september … 2019.

Wat volgde was een aaneenschakeling van hoera-communicatie en de voorstelling van de ambitieuze plannen. De Peperbus zou behalve onderdak te bieden aan de kantoren van Unizo zelf ook een nieuwe bibliotheek voor Borgerhout herbergen. Daarnaast kondigde Unizo aan in de kerk een koffiebar, 110 co-workingplekken, ruimte voor acht bedrijven en een atrium voor workshops en vergaderingen van buurtverenigingen onder te brengen. Ook een wekelijkse markt en culturele activiteiten zouden een plekje krijgen in het gebouw.

In oktober 2018 stelde Unizo die plannen voor aan de buurt. Bewoners zetten op hun beurt hun schouders onder het organiseren van twee grote mosselsoupers in de Peperbus. De kerk gooide haar deuren voor eerst sinds de laatste misviering weer open. Voor Unizo alleen maar een win-winsituatie want de kerk kwam op dat moment in de schijnwerpers te staan als een nieuwe ontmoetingsplek voor de buurt.

Mosselsouper in de kerk.

Mosselsouper in de kerk. © Joris Herregods

Niet één steen verlegd

Maar dan begonnen de minder vrolijke berichten binnen te sijpelen. Aanvraag vergunning Peperbus ingetrokken, kopte Gazet van Antwerpen. Het was toen november 2019. “De oorzaak is van technische aard”, stelde schepen van Stadsontwikkeling Annick De Ridder nog gerust. Een maand later: Unizo twijfelt over financieel plaatje Peperbus. En op 3 september 2020, een jaar nadat Van Ussel had gehoopt de kantoren van Unizo in de Peperbus onder te brengen: Unizo trekt streep door Peperbus-project: dan toch geen bedrijvencentrum wegens niet rendabel.

Het is september 2020 en het hele project is terug naar af. Of die beslissing niet wat laat kwam, vroeg uw krant aan Carl Van Dyck, de nieuwe directeur van Unizo Provincie Antwerpen. “De impact van de coronacrisis kan niet onderschat worden. Dit had niemand kunnen voorzien”, klonk zijn antwoord.

Het nieuws komt hard binnen bij de buurt die enthousiast uitkeek naar een levendige Peperbus. En dan valt er een cijfer uit de bus dat allerminst fraai is. Het Peperbus-project blijkt een diepe put te hebben geslagen bij Unizo. De werkgeversorganisatie gaf 1 miljoen euro uit zonder dat er één steen werd verlegd.

Een simulatiebeeld van de plannen die Unizo met de kerk had.

Een simulatiebeeld van de plannen die Unizo met de kerk had. © rr

Icarus

Toenmalig directeur Van Ussel blijkt intussen ook al een hele tijd ontslagen te zijn. Unizo benadrukte dat die negatieve cijfers niet meespeelden als reden voor haar ontslag. Maar uit interne documenten die we konden inkijken, bleek dat er vragen werden gesteld bij het financiële beleid van de directeur en bij de ‘exuberante kosten’ die ze maakte. Een zomerfeest van 100.000 euro bijvoorbeeld. Een 2-daagse teambuilding van 50.000 euro, een voorbereidende reis daarvoor naar Amsterdam van 8.000 euro en een fitnessabonnement van 4.600 euro. Samengevat, zo lezen we, komen die “exuberante kosten” op ruim 473.000 euro. Of hoe het dossier een hedendaagse versie werd van de mythe van Icarus: je weet wel, die man met vleugels gemaakt van veren en was die te dicht bij de zon vloog en viel.

Vandaag ligt de kerk er nog steeds verlaten bij. Eind vorig jaar maakte de stad Antwerpen bekend 5 miljoen euro vrij te maken en daarmee het grootste deel van de restauratiewerken van het gebouw op zich te nemen. Nadien zal dan een nieuwe projectoproep worden gelanceerd. Ergens in 2023 of 2024. De eindbestemming van de Peperbus is dus nog lang niet in zicht.

CITTA

Aangeboden door onze partners

Vastgoed

Jobs in de regio