Een teneergeslagen schepen Tuur Van Wallendael tijdens de aankondiging van het ontslag door burgemeester Leona Detiège. 

Een teneergeslagen schepen Tuur Van Wallendael tijdens de aankondiging van het ontslag door burgemeester Leona Detiège. ©  Ludo Mariën

Spannender dan de Visa-crisis kon het niet worden in de politieke journalistiek

Ik moet niet lang nadenken op de vraag wat de meest boeiende periode was in mijn loopbaan als politiek journalist in Antwerpen: de Visa-crisis in 2003. Het was een politieke thriller met verschillende plotwendingen. Niemand kon toen voorspellen hoe de dag zou verlopen. Twee momenten blijven mij bij uit die periode.

Sacha Van Wiele

Nieuws melden? Tip hier onze redactie

Sacha Van Wiele, 52

Werkt sinds 1995 voor GVA 

sacha.vanwiele@gazetvanantwerpen.be

gva.be/tip of sms gratis naar het nummer 8100

Meer nieuws uit Antwerpen? Volg onze Facebookpagina Gazet van ’t Stad

Waarover ging dit nu weer? Voormalig Antwerps schepen Tuur Van Wallendael (Vooruit) diende op 10 maart 2003 klacht in wegens verdachte uitgaven bij een stedelijke vzw. Uit het onderzoek kwam aan het licht dat voornamelijk hoge ambtenaren hun Visa-kredietkaart hadden misbruikt voor persoonlijk gewin. De klacht kwam er na weken van geruchten over misbruik. Niet alleen door topambtenaren, ook door leden van het schepencollege. De Antwerpse politieke wereld stond onder hoogspanning.

Ontslag

Drie dagen na de klacht reed ik met slaaptekort ’s ochtend richting de redactie van Gazet van Antwerpen op Linkeroever. Net voor de Kennedytunnel komt het bericht binnen dat ik was uitgenodigd op een persconferentie van Open Vld. Er zou groot nieuws zijn. Ik kon nog net de afrit Antwerpen nemen voor ik de Kennedytunnel zou inrijden. De persconferentie was over een half uur al.

Voor mij zaten Open Vld-schepenen Leo Delwaide, Dirk Grootjans, Luc Bungeneers en Ann Coolsaet. Ze kondigden aan ontslag te nemen als schepenen naar aanleiding van Visa-affaire. Daarna volgenden al snel andere schepenen van de coalitiepartners.

In de namiddag om 12.30 uur was er dan het historische moment in de politieke geschiedenis van Antwerpen. Burgemeester Leona Detiège (Vooruit) kondigde vergezeld van een schepen per coalitiepartner vanachter de immens houten tafel in de trouwzaal in het stadhuis het ontslag van haar schepencollege aan. Fotografen en cameramensen zochten de meest geschikte plek om de beelden van dit moment te maken.

“Naar aanleiding van de sfeer die heerst in de stad en in het land in verband met het functioneren van deze bestuursploeg, hebben wij als college vergaderd. We hebben nota genomen van het collectief ontslag van de schepenen. Ik stel mijn mandaat ter beschikking van zodra de onderhandelingen over een nieuw college afgerond zijn. Maar wees gerust, ik ga me niet aan het stadhuis vastklinken”, zei Detiège.

Het beeld van de dag was niet een Detiège achter een bos van microfoons, maar wel de man achter haar. Schepen Van Wallendael zat voorovergebogen op een bankje naast de immense schoorsteenmantel in de trouwzaal.

 

 ©  Ludo Mariën

Wie burgemeester?

Er brak een nieuw hoofdstuk aan in deze crisis met zelfs nog meer plotwendingen. Wie werd de nieuwe burgemeester van Antwerpen? Het was de burgemeester van Mechelen Bart Somers (Open Vld) die op televisie zei dat er “beter geen socialistische burgemeester” meer kwam in Antwerpen. Toenmalig Vooruit-voorzitter en Antwerps fractieleider Patrick Janssens verbaasde iedereen, ook zijn eigen partij. Hij verklaarde dat anderen dan maar met een kandidaat-burgemeester moesten komen.

Open Vld-kopstuk Ludo Van Campenhout zag de opening en schoof havenschepen Delwaide naar voor als nieuwe burgemeester. Hij wist niet dat de nationale Open Vld-partijtop blijkbaar andere plannen had. Van Campenhout en Delwaide reden volle goede moed samen naar Brussel. Ik zat met mijn toenmalige collega Kurt Tuerlinckx op de redactie. Werd Delwaide daadwerkelijk de nieuwe burgemeester van Antwerpen?

De uren tikten voorbij en de redactie werd steeds stiller. Uiteindelijk kwam het nieuws dat Hugo Coveliers, die zelfs niet in de gemeenteraad zat, door de liberalen naar voor werd geschoven als kandidaat-burgemeester. We hadden een reactie nodig van Delwaide op die beslissing. De deadline naderde.

De drukpersen waren al trager aan het draaien. Het artikel moest echt wel stilaan worden afgesloten. Het ging over minuten. Uiteindelijk kreeg ik Delwaide aan de lijn, die al op de terugweg was naar Antwerpen. Ik zette de luidspreker van de telefoon aan. Terwijl ik het interview deed, tikte mijn collega de reactie direct in. Het was nipt, maar het was ons toch gelukt om het artikel met reactie van Delwaide in de krant te krijgen. Spannender kon het niet worden in de politieke journalistiek.

Hoe verliep het politiek dan verder? Vooruit verzette zich tegen de kandidatuur van Hugo Coveliers. Janssens schoof Detiège opzij en stelde zichzelf kandidaat-burgemeester. Het zou nog tot begin juli duren voor Janssens de eed kon afleggen als de nieuwe burgemeester van Antwerpen. Zijn eerste werk was het installeren van een nieuwe politieke en administratieve cultuur in de stad Antwerpen en brak zo met de oude politieke gewoonten. 2003 was echt wel een kantelmoment.

CITTA

Aangeboden door onze partners

Vastgoed

Jobs in de regio