Onder de nutteloze brug van Oelegem. 

Onder de nutteloze brug van Oelegem. ©  kma

De nutteloze brug van Oelegem: alsof alle noodlot hier samenkomt

Strafste verhaal voor mij in Ranst? Dat is een totaal nutteloze brug in Oelegem, die ook nog eens een totaal zinloos ongeval kon voortbrengen. Een macabere plek die een kwade geest in 1978 zelfs kon inspireren tot het bedenken van een geschift boevenverhaal met slechte afloop.

Kristin Matthyssen

Nieuws melden? Tip hier onze redactie

Kristin Matthyssen, 48

Werkt sinds 1996 voor GVA 

kristin.matthyssen@gazetvanantwerpen.be

gva.be/tip of sms gratis naar het nummer 8100

Meer nieuws uit Ranst? Volg onze Facebookpagina Gazet van Ranst

De brug van de E34 ter hoogte van de afrit Oelegem werd destijds aangelegd als viaduct over het duwvaartkanaal, dat nooit gerealiseerd zou worden. Voor mij is het een van de meest onheilspellende plaatsen in de regio. Telkens ik er kom, bekruipt me een gevoel van onbehagen. Komt het door het ‘gedonk’ van het verkeer bovenop het brugdek? De graffiti, die eigenlijk best cool is, maar ook getuigt van een soort geheime wereld? De matras die er ligt alsof er ’s nachts mensen overnachten? De hangjongeren naast het fietspad waar precies achter elke bocht iemand kan staan wachten om je van je zadel te sleuren?

De overbodige brug van Oelegem. 

De overbodige brug van Oelegem. ©  kma

Het eerste wat ik over deze brug leerde, is dat ze in het boek Blijvende blunders, de grote nutteloze werken van Douglas De Coninck staat. Een soort gids uit 1993 langs 51 Belgische kunstwerken/openbare projecten, van onafgewerkte snelwegen en metropijpen tot totaal overbodige bruggen. Een plaats die je moet verdienen.

“Zo is er in de E34 in Oelegem een immens viaduct over niks, zijn onder dit viaduct kaaimuren gebouwd en staan er zelfs borden dat de schepen hier niet mogen aanmeren”, lezen we op de blog van toeristen die dit soort nutteloze bouwwerken blijkbaar doelgericht bezoeken. “Overigens is dit viaduct voorzien op een verbreding naar twee keer drie rijstroken”, staat er nog genoteerd.

Als je op deze plek staat, word je niet alleen geconfronteerd met het ongerealiseerd duwvaartkanaal Oelegem-Zandvliet, maar ook met het ongerealiseerd knooppunt E34-E313, waar het eigenlijk ooit de bedoeling was dat wagens vanuit Turnhout rechtstreeks naar Hasselt konden rijden en omgekeerd. Nu kan het verkeer vanuit Turnhout enkel richting Antwerpen en omgekeerd. Er liggen zelfs nog tunnels, bedoeld als diensttunnels om vlot op het knooppunt te geraken. Na een blik op een topografische kaart kan je zien dat de zandbergen die er liggen en die vroeger erg in trek waren bij motorcrossers, niet zomaar bergen zijn, maar echte zandlichamen. Functioneel aangelegd om daar dat knooppunt te realiseren.

En daar sta je dan geparkeerd, onder een brug boven, ja, boven wat eigenlijk? 

En daar sta je dan geparkeerd, onder een brug boven, ja, boven wat eigenlijk? ©  kma

In het verlengde van de absurde kaaimuren, ligt de inham aan het Albertkanaal die dus de aanzet van dat duwvaartkanaal had moeten vormen. Enkele jaren geleden waren er plannen van de Vlaamse regering om deze zwaaikom te dempen voor de realisatie van nieuwe industriegrond. Vorig jaar klonk het ineens dat deze kom tegen 2028 een spaarbekken van Water-Link zou worden. Van ons mag het gerust een jetskiput blijven, van nutteloos tot nuttig.

De graffiti is best knap. Dit beeld hadden de duwvaartschepen normaal moeten zien vanop het duwvaartkanaal. 

De graffiti is best knap. Dit beeld hadden de duwvaartschepen normaal moeten zien vanop het duwvaartkanaal. ©  kma

Dat dit megalomaan viaduct dat ongetwijfeld massa’s geld heeft gekost, maar nooit tot iets heeft geleid, iemand in 1978 zou inspireren tot al even megalomane ontvoeringsplannen, maakt de grimmige en sinistere sfeer compleet.

Baron Charles Bracht. 

Baron Charles Bracht. ©  anoniem

Baron Charles Bracht die in kasteel Calesberg in Schoten woonde, was 63 jaar oud toen Kempenaar Marcel Van Tongelen alias ‘Dexter’ zijn pad kruiste in een parkeergarage in de Korte Klarenstraat in Antwerpen. Die laatste was uit op die ene grote slag en had alles minutieus voorbereid, zodat de telg uit één van de rijkste families van het land hem rijk zou kunnen maken. Er werd in de dagen na Brachts verdwijning over losgeld onderhandeld en zoon Theo deed op televisie een emotionele oproep aan de mysterieuze ontvoerder van zijn vader. Maar achteraf bleek dat Charles zich tijdens zijn kidnapping fel had verzet, de kap van zijn ontvoerders hoofd had getrokken en daarom direct doodgeschoten was.

De kaaimuren. 

De kaaimuren. ©  kma

Zijn ontvoerder Dexter die vaak door de bossen van Ranst en Oelegem had gedwaald, had voorafgaand aan de ontvoering in een brugpijler van het nutteloze viaduct in Oelegem een nis gemaakt waar hij de baron met een lange ketting gevangen wilde houden. Maar omdat de ontvoering fout liep, kon hij niet anders doen dan het dode lichaam in de nis verstoppen. Later dumpte hij het in een moerassig gebied in de Halse bossen.

Foto van 15 september 1978 met Marcel ‘Dexter’ Van Tongelen bij zijn busje, tijdens een reconstructie van de moord op Baron Bracht, in Oelegem. Hij kreeg levenslang.  

Foto van 15 september 1978 met Marcel ‘Dexter’ Van Tongelen bij zijn busje, tijdens een reconstructie van de moord op Baron Bracht, in Oelegem. Hij kreeg levenslang.  ©  imago/Belga

Waar zou Dexter zijn gevangenisnis hebben gemaakt? 

Waar zou Dexter zijn gevangenisnis hebben gemaakt? ©  kma

In 2005 mochten we zoon baron Theo Bracht nog bellen voor de krant, toen was uitgelekt dat hij acteur Richard Gere - blijkbaar een goeie kennis - op bezoek had gekregen in kasteel Calesberg voor een lunch. Een sympathiek man, zo bleek. Of hij niet zenuwachtig was, vroegen we toen. “Waarom zou je zenuwachtig zijn als er een vriend komt eten?”, reageerde Bracht.

Een andere link met deze overbodige brug was pater Luc Versteylen, die jaarlijks een middernachtmis met Kerstmis deed onder de brug, omdat de politieke partij Agalev in 1970 opgericht was in de strijd tegen het toenmalige duwvaartkanaal. Hij nodigde ons daar ook enkele keren op uit, en achteraf heb ik spijt dat ik dat nooit heb gedaan. “Bij de nutteloze brug in Oelegem staat al dertig jaar in het zand een verkeersbord ‘Verboden te ankeren’ in het zand”, zei wijlen pater Versteylen.

“Toen was alles ook al aangelegd en leek er niets te beginnen tegen de havenbonzen. Daarom gaan we om Doel te redden, ook zo’n bord bij het Hooghuis in Doel zetten, precies op de plaats waar het Saeftingedok had moeten komen.”

Het fietspad dat onder de brug loopt. 

Het fietspad dat onder de brug loopt. ©  kma

Het absoluut dieptepunt van nutteloosheid bereikte de overtollige brug van Oelegem in april 2013, toen een Poolse bus met Russische schoolkinderen van de E34 naar beneden stortte. Er vielen vijf doden waaronder Ilya, een jongen van 14. Veel onzinniger kan een zinloze brug niet worden.

Wie zou hier komen pitten? 

Wie zou hier komen pitten? ©  kma

Onder de nutteloze brug van Oelegem.

Onder de nutteloze brug van Oelegem. ©  kma

Vastgoed

Jobs in de regio