De Alfons Wellensstraat op 4 september 1944, er staan geen juichende mensen langs de kant. 

De Alfons Wellensstraat op 4 september 1944, er staan geen juichende mensen langs de kant. © Kring voor Heemkunde Wilrica

De bevrijding van Wilrijk: een verzetsstrijder die toch nog wordt doodgeschoten en een Duitse majoor die een ramp kan vermijden

Wilrijk -

Het strafste verhaal uit Wilrijk, dat zijn er volgens mij twee. Vandaag lees je meer over een jongeman die bijna kon meegenieten van de bevrijding, maar in 1944 het leven liet op een bijzondere manier. Ik heb het ook over een Duitse majoor die een grootschalige ramp kon vermijden. Gilbert Van Nuffel van de Wilrijkse heemkundige kring wist er me alles over te vertellen.

Nieuws melden? Tip hier onze redactie

Saar Van Olmen, 23

Werkt sinds 2021 voor GVA 

saar.vanolmen@gazetvanantwerpen.be

gva.be/tip of sms gratis naar het nummer 8100

Meer nieuws uit Wilrijk? Volg onze Facebookpagina Gazet van ’t Stad

“Ik ben een Edegemnaar”, dat vertel ik aan iedereen die het horen wil. Want het is ook zo, al 20 jaar ben ik inwoner van de prachtige gemeente. Ik mag mezelf ook Zonneblusser noemen, want ik ben er geboren op 11 mei 1999. Maar geloof het of niet, ik ben niet altijd een Edegemnaar geweest. Want wie goed geteld heeft weet dat ik de eerste twee jaar van mijn leven ergens anders heb gewoond.

Van 1999 tot 2001 was deze journalist een Geitenkop. Ik woonde in de Alfons Wellensstraat in Wilrijk, vlak naast het Steytelinckpark, samen met mijn ouders en twee broers. Om heel eerlijk te zijn, kan ik me niet veel van die periode herinneren. Gedachten blijven beperkt tot eendjes voederen in het park, een zwembadje in de tuin en tripjes in het kinderzitje op de fiets naar de “verre koeien”. Zo noemden we de velden achter het golfterrein Drie Eycken in Edegem.

Monument op de hoek van de Legerstraat en de Fort 7 straat.

Monument op de hoek van de Legerstraat en de Fort 7 straat. © Joost Claessens

Dus toen de vraag kwam om een straf verhaal uit het district te vinden, dat ik nog eens persoonlijk had meegemaakt, leek het me haast onmogelijk dat ik die opdracht zou volbrengen. Zeker omdat ik nog maar sinds september in het district aan de slag ben. Maar ik wist er toch een mouw aan te passen. Waarom geen oorlogsverhaal vinden dat te linken is aan mijn eerste “ouderlijke straat”? En daar was Gilbert Van Nuffel van de heemkundige kring Wilrica to the rescue.

De tragische dood van Frans Severens

Wie de monumenten in het district een beetje kent, weet dat er in de Legerstraat aan de Koornbloemwijk een steen te vinden is. Daarop staat geschreven “op 4 september 1944 werd Wilrijk bevrijd door een onderdeel van het Brits regiment Royal Artillery 107 heavy anti-aircraft onder leiding van kolonel Frederic Slater geholpen door het Wilrijks verzet”. Wat je misschien niet wist is dat een belangrijke rol in dat verzet, weggelegd was voor Frans Severens.

“Frans Severens is 30 jaar en een enthousiaste verzetsstrijder in Wereldoorlog II”, vertelt Van Nuffel. “Hij woont samen met zijn familie in de Sint-Bavostraat in de toen nog niet gefuseerde gemeente Wilrijk. Wanneer hij op 4 september 1944 hoort dat de Britten klaarstaan om het Fort VI in te nemen, wil hij er als de bliksem bijzijn. Hij klimt in al zijn enthousiasme, onbeschermd, op een van de Shermantanks.”

Duitse soldaat wordt overgedragen aan Brit.

Duitse soldaat wordt overgedragen aan Brit. © Kring voor Heemkunde Wilrica

Maar dat was buiten de Duitse troepen gerekend. Die hadden zich verschanst in de Alfons Wellensstraat en een scherpschutter ziet dat er een man op de tank is gesprongen. De Duitser schiet onze jonge held neer, voor de ogen van zijn buren. “Frans Severens was het enige dodelijke slachtoffer bij de inname van het fort” vertelt Van Nuffel. Maar hij wordt nog altijd geëerd, zijn grafzerk ligt op begraafplaats Steytelinck.

De hulp van Duitse majoor Wilhelm Metzger

Op het monument in de Legerstraat staat nog een tweede naam. Wilhelm Metzger, een Duitse majoor die ook een belangrijke rol gespeeld heeft tijdens de bevrijding van Wilrijk. In het Fort VII is Metzger de bevelhebber van een munitiedepot.

Metzger is als diepgelovige katholiek bevriend met Jozef Pauwels, de pastoor van de lokale parochie. Ondanks zijn Duitse rang houdt hij rekening met de plaatselijke bevolking en voorkomt hij dat Belgische arbeiders in Duitsland moeten gaan werken. Wanneer de Britten Wilrijk komen bevrijden, krijgt Metzger het bevel om het munitiedepot te laten ontploffen.

Majoor Wilhelm Metzger.

Majoor Wilhelm Metzger. © Kring voor Heemkunde Wilrica

Metzger weigert, wat een riskante beslissing blijkt te zijn, maar het voorkomt heel wat mensenlevens én een grote ramp. Hij laat de munitie in de gracht dumpen en zware bommen worden vervangen door lichte. Hij weet een andere majoor voor te liegen die hem kwam controleren en hij krijgt hulp van de bevolking en het gemeentebestuur. Na de oorlog snellen zijn vriend de pastoor en de toenmalige Wilrijkse burgemeester Frans Van Dun hem te hulp. Op het denazificatieproces getuigen ze over wat hij heeft gedaan voor het district.

Het moet gezegd dat deze twee helden er mee voor hebben gezorgd dat ik, 55 jaar later, in een vrije Alfons Wellensstraat heb mogen wonen. (svo)

De Alfons Wellensstraat vandaag. 

De Alfons Wellensstraat vandaag. ©  Jorish Herregods

Zijn graf is nog steeds te bezoeken op de begraafplaats aan het Dokter Donnyplein. 

Zijn graf is nog steeds te bezoeken op de begraafplaats aan het Dokter Donnyplein. ©  Joris Herregods

CITTA

Aangeboden door onze partners

Vastgoed

Jobs in de regio