Deze reconstructiefoto van een schans in het Merodegebied brengt de sfeer van toen 

Deze reconstructiefoto van een schans in het Merodegebied brengt de sfeer van toen © Rijksdienst voor cultureel erfgoed

Archeologiedagen: ‘Verschans je in de Merode’ toont 47 schansen in zes gemeenten

Laakdal, Westerlo, Herselt, Hulshout -

Met het bovenlokaal thema ‘boerenschansen’ nemen de zes Merodegemeenten Laakdal, Scherpenheuvel-Zichem, Hulshout, Herselt, Westerlo en Tessenderlo dit weekend gezamenlijk deel aan de Archeologiedagen. Elke gemeente zet de lokale schansen centraal en dankzij gegidste fietstochten kunnen geïnteresseerden de 47 schansen in het Merodegebied ontdekken.

Annelies Frederickx

De feestelijke opening van de Archeologiedagen ‘Verschans je in de Merode’ vond vrijdag niet toevallig plaats in Laakdal. Het Schansenhuisje in Klein-Vorst is namelijk het enige schansenhuisje dat nog overgebleven is in het gebied. “Schansen zijn kleine aarden verdedigingswerken die opgericht werden tijdens de Tachtigjarige Oorlog”, legt archeologe Steffie Peetermans uit. “Voor vele plattelandsbewoners was de kerk de veiligste plek in het dorp, maar boeren die in een gehucht verder weg van een kerk, fort of kasteel woonden en werkten, hadden geen versterkte schuilplaats binnen handbereik. Om zichzelf te beschermen tegen binnenvallende troepen, ontstond de idee om een verdediging te organiseren vanuit hun lokale gemeenschap. Deze boerengemeenschappen lagen dan ook aan de basis van wat men typeert als een schans of boerenschans. Die bestond meestal uit een vierkantig stuk grond. Daarrond bracht de gemeenschap dan gezamenlijk een omwalling aan, voorzien van een brede gracht.”

Laakdals schepen Gerda Broeckx, archeologe Steffie Peetermans, Glen Van Meeuwen en Melissa Geerts aan het Schanshuisje in Vorst-Laakdal. 

Laakdals schepen Gerda Broeckx, archeologe Steffie Peetermans, Glen Van Meeuwen en Melissa Geerts aan het Schanshuisje in Vorst-Laakdal. © AF

“Dankzij een intensieve samenwerking tussen lokale heemkundigen, archeologen en cultuurbeleidscoördinatoren hebben we 47 boerenschansen in kaart kunnen brengen in het Merodegebied”, verklaart Melissa Geerts, coördinator Intergemeentelijke Onroerende Erfgoeddienst (IOED). “Niet alle schansen waren al bekend, want door de intensieve zoektocht stootten we nog op een vijftal onbekende sites. In totaal telt het Merodegebied 47 schansen. De meeste daarvan zijn terug te vinden in Laakdal, namelijk veertien, maar ook in Herselt (9), Westerlo (7) en Hulshout (5) zijn tal van schansen gelokaliseerd. Tijdens de Archeologiedagen kan iedereen de schansen ontdekken dankzij gegidste fietstochten of via de brochure ‘Verschans je in de Merode’.”

De originele 17de-eeuwse open haard met bakoven in het Schanshuisje in Vorst-Laakdal. 

De originele 17de-eeuwse open haard met bakoven in het Schanshuisje in Vorst-Laakdal. © AF

De blikvanger is de Kapelleschans in de Meerlaarstraat in Vorst-Laakdal. “Dit Schansenhuisje is een unicum, want het is het enige schansenhuisje dat nog overgebleven is in de regio”, weet Glen Van Meeuwen van de Laakdalse Heemkundige kring. “De pastorij werd gebouwd met materialen van de voormalige schanshuisjes, maar de woning van de schansmeester of portier werd behouden. De 17de-eeuwse open haard met bakoven is nog origineel en is onze absolute blikvanger.”

www.cultuurenerfgoeddemerode.be

Aangeboden door onze partners
Meer nieuws uit de Kempen

citta Kempen

Mobiliteit in de Kempen

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio