© RTV

Vrijwilligers helpen burgers om zich te wapenen tegen cybercrime

Geel, Laakdal, Meerhout -

Er gaat geen dag voorbij of cybercriminelen hebben weer een nieuwe methode gevonden om je je gegevens of geld te ontfutselen. Politiezone Geel-Laakdal-Meerhout zet twaalf vrijwilligers in die burgers weerbaarder moeten maken.

Hans Otten

Mieke Janssen uit Geel werd het slachtoffer van een vaak gebruikte oplichtingsmethode op sociale media. “Ik had een bed te koop geplaatst op Marketplace van Facebook. Binnen de minuut reageerde ene Ernesto dat hij het bed absoluut wilde hebben en daarom zelfs 10 euro meer wilde geven. Zijn voorwaarde was wel dat de levering zou gebeuren via een transportdienst waarmee hij eerder samenwerkte. Die zou contact nemen via Whatsapp.”

Dat gebeurde ook, maar in dat bericht werd haar gevraagd om via een link wat persoonsgegevens en haar bankrekening in te vullen voor de betaling. Daarbij moest ze met haar kaartlezer onder meer via haar pincode enkele codes genereren en die doorgeven. “En het was gebeurd”, zegt ze. “Nadien kreeg ik te horen dat de transactie niet geslaagd was en of ik met een andere bankkaart kon proberen, maar daar ben ik niet op ingegaan. De dag nadien kreeg ik telefoon van Worldonline dat er verdachte transacties op mijn rekening waren. Toen besefte ik dat ik was opgelicht.” In feite had het slachtoffer zélf het koopbedrag ‘betaald’ aan de koper.

1,8 miljoen euro

In de politiezone Geel-Laakdal-Meerhout (GLM) werden slachtoffers van de uiteenlopende vormen van cybercriminaliteit vorig jaar samen voor maar liefst 1,8 miljoen euro benadeeld. “En dat is waarschijnlijk nog maar het topje van de ijsberg, want heel veel mensen durven geen aangifte te doen omdat ze zich schamen omdat ze er in getrapt zijn”, zegt zonechef Dirk Van Aerschot. “Deze online en digitale oplichting neemt hand over hand toe en evolueert heel snel, nog versterkt door de coronapandemie. We hadden begin 2020 al het plan opgevat om in navolging van onze inbraakpreventieadviseurs en burenbemiddelaars vrijwilligers in te zetten die de burgers in onze zone weerbaarder moeten maken tegen cybercriminaliteit. Door corona liep de uitwerking wel vertraging op.”

De preventieadviseurs krijgen ondersteuning van zonechef Dirk Van Aerschot (links) en burgemeesters Vera Celis (Geel), Tine Gielis (Laakdal) en Nele Geudens (Meerhout). 

De preventieadviseurs krijgen ondersteuning van zonechef Dirk Van Aerschot (links) en burgemeesters Vera Celis (Geel), Tine Gielis (Laakdal) en Nele Geudens (Meerhout). © Hans Otten

Initiatiefnemers Jos Delarbre en Esther Van Eynde van politie GLM wisten vorig jaar via een oproep in de buurtinformatienetwerken in geen tijd 28 kandidaat-adviseurs warm te maken. Twaalf van hen gaan nu op pad om mensen te informeren, sensibiliseren en adviseren. “In de eerste plaats gaan ze langs bij mensen die net slachtoffer zijn geworden van cybercriminaliteit, om naar hun verhaal te luisteren en via tips te voorkomen dat het opnieuw gebeurt”, zegt de korpschef. “Maar daarnaast willen we ook via gratis preventieve infosessies buurten, organisaties en verenigingen de nodige informatie geven over digitale oplichting, hoe die tijdig te herkennen en waar je met een aangifte terecht kan.”

Elders uitrollen

Het is niet de bedoeling dat deze preventieadviseurs een gratis helpdesk bij eerste computerproblemen worden. Zo mogen ze bij de mensen thuis geen software of apps installeren, of persoonsgegevens opvragen. De twaalf zijn wel gemotiveerd om aan hun taak te beginnen. “Ik heb mijn hele leven in administratie gewerkt. Ik ben zelf helemaal geen IT’er, maar we worden allemaal met dit fenomeen geconfronteerd. Gelukkig ben ik tot nu toe zelf alert genoeg geweest, maar ik merk wel dat ik een beetje wantrouwiger ben geworden. Ik wilde hetgeen ik zelf weet delen met andere mensen en zo te voorkomen dat ze slachtoffer worden”, zegt vrijwilliger Jeanine Staels.

Het parket van Antwerpen en het provinciebestuur volgen het verloop van dit innovatieve preventieproject met grote belangstelling. Zowel Luc Smeyers, verbindingsofficier bij gouverneur Cathy Berx, als referentiemagistraat Peter Peereboom van het parket looft de aanpak. “Vooral dat mensen persoonlijk andere mensen op de gevaren wijzen en advies geven, heeft zeker veel meer effect eender welke sensibiliseringscampagne op sociale media”, zeggen ze. “Een totaalaanpak van het probleem start tenslotte bij preventie. Als de evaluatie van dit project goed zit, hopen we dat het ook elders uitgerold kan worden.”

Aangeboden door onze partners
Meer nieuws uit de Kempen

citta Kempen

Mobiliteit in de Kempen

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio