In Vlissingen staan commandant Fourcault en aalmoezenier Cuypers op de reling van de Comte De Smet de Naeyer. Een week later zouden ze beiden dood zijn. Fourcault stierf op zijn 45ste verjaardag. © RR

Historische wandeling herinnert 150ste verjaardag aalmoezenier Cuypers die tijdens scheepsramp om het leven kwam

Stabroek, Antwerpen -

150 jaar geleden werd priester en aalmoezenier Cuypers geboren in Stabroek. Het naar hem genoemde woonzorgcentrum zorgde voor een actieve herinnering. Rond de zorgresidentie werd een historische wandeling aangelegd, die nog tot de zomer te bewandelen is.

Samen met heemkundige Ward Mous werd er een wandeling rondom het wzc Aalm. Cuypers en de assistentiewoningen uitgewerkt. Historische infoborden laten de deelnemers kennismaken met het opvallende leven van de Stabroekse aalmoezenier, die in 1906 tijdens de fatale zeereis van schoolschip Comte de Smet de Nayer samen met de bemanning om het leven kwam in de Golf van Biskaje ten noorden van Spanje. 26 opvarenden overleefden de scheepsramp, maar 33 anderen kwamen om het leven, waaronder de toen 34-jarige priester. Al snel kreeg Cuypers de status van held, want hij zou net als de kapitein geweigerd hebben het schip te verlaten vooraleer de bemanning gered was. Hij had ook iedereen op het schip de absolutie gegeven.

Iedereen in de Polder vond dat er voor de heldhaftige streekgenoot een monument moest komen. Met de financiële steun van mevrouw Le Grelle-de Wael mondde dat uit in de oprichting van een Godshuis, dat zijn deuren opende op 28 juni 1908. Het werd een soort hulde aan alle gestorven zeelui op de Comte. Het Godshuis van toen is nu een woon- en zorgcentrum dat in 2005 verhuisde naar een gloednieuw complex.

Comte De Smet de Nayer voor het vertrek in Antwerpen. ©  RR

Schoolschip

Premier en graaf Paul de Smet de Naeyer verzamelt investeerders voor de bouw van een groot opleidingsschip. Dat krijgt zijn eigen naam. Het schoolschip onderneemt een eerste zeereis van Antwerpen naar Chili, maar op de tweede reis naar bestemming Zuid-Afrika, wacht het noodlot.

Jonge mannen kunnen zich inschrijven om hun maritieme opleiding te vervolmaken. Er wordt gemikt op de elite, want meevaren kost 1.400 frank. Op de lijst van bemanningsleden: getrainde zeelui, kapitein Gustave Adolphe Fourcault en de Stabroekse aalmoezenier Eduard Cuypers, die ook de eerste reis naar Chili meemaakte. De bemanning vaart in Antwerpen uit op 11 april 1906 om 13u. In het ruim van de driemaster ligt 2.400 ton cement voor Port Natal, Zuid-Afrika, en 350 ton andere vracht, want dit is ook een commerciële vaart.

Kalme zee

Sommigen beweren dat het schip in een storm is vergaan. Maar dat klopt niet volgens het technisch verslag van kapitein Worham, aangesteld door de Belgische regering. “Het hoofddek kwam bij elke slingering onder water te staan”, vermeldt het document. Het ruim liep zo langzaam maar zeker vol en zou de Comte fataal worden. De cadetten bleven de laatste dagen hozen, maar dat kon niet helpen. Op 19 april verging het schoolschip.

De cadetten aan boord. De jongste van de groep was amper 16. ©  RR

De begrafenis van ‘held’ Eduard Cuypers in boerendorp Stabroek was een nationaal nieuwsfeit, met aanwezigheid van minister Françotte, gouverneur Cogels, volksvertegenwoordigers en veel pastoors. De vader van Cuypers is burgemeester op dat moment, het verslag in Gazet van Antwerpen puilt alweer uit van de superlatieven. Na de mis is er een uitdeling van brood aan de armen en het hele dorp hangt vol rouwstrikken.

Historische wandeling

Om de geboorteverjaardag van aalmoezenier Cuypers te herdenken is nu rond het wzc een wandeling uitgestippeld met 21 tussenstops. “Via die borden maken de wandelaars kennis met het rijke leven van de Stabroekse aalmoezenier. De borden blijven nog staan tot eind april”, geeft heemkundige Ward Mous mee.

Heemkundige Ward Mous. ©  EVDW

Erik Vandewalle, Paul Hendrickx

Aangeboden door onze partners

Meest gelezen

Vastgoed

Jobs in de regio