Antwerpse Zoo transporteert stekelroggen naar Hong Kong, en dat is allesbehalve een koud kunstje

Antwerpen -

Dierentransport is een delicate zaak, maar dankzij hun jarenlange ervaring zijn de meeste dierentuinen daar intussen erg bedreven in. Al is het niet altijd even evident. De vissenverzorgers hebben in elk geval het beste van hun kunnen moeten tonen om twee blauwpunt pijlstaartroggen naar Hong Kong te sturen. Mét mousse op hun stekelstaart.

Bieke Lathouwers

Koraalriffen zijn wereldwijd bedreigd door vervuiling, menselijke bewoning en klimaatopwarming. De vissen die daarin leven staan daardoor ook onder druk en dreigen te verdwijnen. “Daarom is het belangrijk om als dierentuinen goed te weten hoe die dieren leven en hoe we ermee kunnen kweken”, maakt marinebioloog Philippe Jouk ons duidelijk in de Antwerpse Zoo. De blauwpunt pijlstaartrog is zo’n vis die in koraalriffen leeft en bedreigd wordt in zijn voortbestaan.

Marinebioloog Philippe Jouk is curator van de vissen in de Antwerpse Zoo. 

Marinebioloog Philippe Jouk is curator van de vissen in de Antwerpse Zoo. ©  ZOO Antwerpen

De Europese vereniging van dierentuinen en aquaria heeft daarom een kweekprogramma opgezet voor de pijlstaartroggen. Een stamboekhouder coördineert sinds een aantal jaren de kweek ervan en bepaalt welke vissen voor nageslacht mogen zorgen en waar de jongen dan naartoe gaan.

“Sinds de opening van het rifaquarium in de Antwerpse Zoo zitten de blauwpunt pijlstaartroggen bij ons in optimale omstandigheden en dat resulteert in zeer goede kweekresultaten”, vertelt Philippe Jouk. Hij is curator van de vissen in de Antwerpse Zoo. “Doordat we al veel jongen hebben uitgestuurd naar andere dierentuinen zijn de genen van onze roggen in heel Europa zeer goed vertegenwoordigd. Zo goed zelfs dat de coördinator van het kweekprogramma heeft beslist om twee jongen van onze dieren naar Hong Kong Ocean Park te sturen.”

Denkwerk

Vissen transporteren klinkt als een koud kunstje: die vis vangen met een schepnet, hem in een plastic zak met water steken en daarna het geheel in een doos op het vliegtuig zetten. “Kleine vissen over een beperkte afstand vervoeren, is inderdaad niet zo moeilijk, al is het wel iets moeilijker dan dat”, lacht Jouk. “Bij dit transport kwam er veel meer denkwerk en onderzoek aan te pas. Vooral de duurtijd is een uitdaging: een transport van 48u. Dat wil zeggen dat we ervoor moeten zorgen dat de waterkwaliteit van de dieren 48u lang op punt moet blijven buiten een aquarium.”

De blauwpunt pijlstaartrog in al zijn glorie. 

De blauwpunt pijlstaartrog in al zijn glorie. ©  ZOO Antwerpen

Om dat gedaan te krijgen, worden grote geïsoleerde dozen van isomo gebruikt. Die hebben de verzorgers gevuld met een grote plastic zak met daarin een derde water en twee derde zuivere zuurstof. “Bijkomend probleem is dat de pijlstaartroggen stekels hebben aan de basis van hun staart. Je loopt dus het risico dat de dieren met de stekels de zak zouden lek prikken. Dat mag niet gebeuren, want dan zou de zuurstof verdwijnen”, weet de vissenexpert. “Dan zijn er twee mogelijkheden: de stekels afknippen. Dat kan, want het is een beetje zoals bij ons nagels die je kan knippen. Dat doet geen pijn, maar je laat altijd wel een beetje een letsel na. Het is dus niet mijn favoriete optie.”

Met een filtermousse zorgen de verzorgers ervoor dat de stekels van de vis de plastic transportzak niet kunnen lek prikken. 

Met een filtermousse zorgen de verzorgers ervoor dat de stekels van de vis de plastic transportzak niet kunnen lek prikken. ©  ZOO Antwerpen

Dan komt het er dus op aan om ervoor te zorgen dat de stekels niet meer steken en dat voor 48u, terwijl de vissen natuurlijk wel blijven rondzwemmen. “Om dat te doen, hebben we een stukje filtermousse op de staartstekel van de roggen geplaatst. Die mousse bestaat uit kleine cellen die mooi blijven zitten op de weerhaken van de stekels tijdens het zwemmen, maar die ook makkelijk verwijderbaar zijn eens de dieren arriveren op hun nieuwe woonplaats”, zegt Jouk. “We hebben dat hier een tijdje getest en dat ging prima.”

Warme handen

Laatste probleem waar de verzorgers rekening mee moeten houden: de temperatuur. De cargo van een transportvliegtuig is niet verwarmd. “14 tot 18 graden is veel te koud voor tropische vissen die leven bij 26 graden”, beseft de marinebioloog. Hij heeft met zijn team berekend hoeveel extra verwarming er nodig is om de piepschuimen dozen twee volle dagen op temperatuur kan houden.

“Met heatpacks”, luidt de oplossing. Zo van die kussentjes waarmee je tijdens het skiën je handen en je voeten kan verwarmen. “Die hebben we op de isomodoos gekleefd alvorens die in een kartonnen doos te zetten.”

Op de dozen worden heatpacks gekleefd zodat het water van de vissen ook in het vliegtuig lekker warm blijft.

Op de dozen worden heatpacks gekleefd zodat het water van de vissen ook in het vliegtuig lekker warm blijft. ©  ZOO Antwerpen

Twee dagen nadat de verzorgers hun vissenpakketten naar de luchthaven brengen, ontvangen ze telefoon van hun collega’s in Hong Kong. “De dieren zijn in prima omstandigheden aangekomen en de waterkwaliteit was 48u na hun vertrek nog altijd in orde. Missie geslaagd”, vat Jouk het prima samen.

CITTA

Aangeboden door onze partners

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio