Stad betaalt 1 miljoen euro voor aankoop, voorafgaand aan de afbraak, van OLV-kerkje: “Ook horeca en handelaars zullen van dit project profiteren”

Herentals -

De stad Herentals betaalt de kerkfabriek van Onze-Lieve-Vrouw een miljoen euro voor de aankoop van de OLV-kerk met aangrenzende parking en de aanpalende feestzaal Nieuwland. Met dat geld kan de kerkfabriek de spectaculaire nieuwe kerk achter het koetshuis van Le Paige bouwen. Nog eind dit jaar wordt het OLV-kerkje gesloopt, de rest van de plannen -waaronder de bouw van de nieuwe kerk- is voor uitvoering in 2023/2024.

Marc Helsen

LEES OOK.COLUMN. Bouwvergunning

Het stadsbestuur heeft een beslissende stap gezet voor de realisatie van een nieuwe ‘hoofdpoort’ ten noorden van Herentals. Die moet niet alleen de startplaats worden van het groene wandeltoerisme voor de Netevallei en de Kempense Heuvelrug, het zal bezoekers ook een verhelderend inzicht geven over de historische vestenstructuur en de geschiedenis van Herentals. Vanuit het park Le Paige kan je dan, na een ingetogen moment in de nieuwe kerk, de verkenning van de Kempense natuur aanvangen. Te voet, met de fiets of met de kano.

“De aankoop kost de stadskas 1.007.750 euro en is de schattingsprijs. De stad koopt de grond van de kerk vanaf het moment dat het OLV-kerkje eind 2022 is afgebroken”, legt burgemeester Mien Van Olmen (CD&V) uit. “Daarna kan de aanvraag voor een omgevingsvergunning voor de nieuwe kerk worden ingediend, zodat de bouw daarvan wellicht nog eind 2023 of begin 2024 kan beginnen.”

Toeristisch uithangbord

De site wordt hét uitgangsbord voor toeristisch Herentals, want zowat tegelijkertijd met de afbraak van de OLV-kerk worden de restanten van de stadsvesten in de tuin van het kasteel Le Paige weer op de Kleine Nete aangesloten.

De OLV-kerk met aangrenzende parking en de aanpalende feestzaal Nieuwland. 

De OLV-kerk met aangrenzende parking en de aanpalende feestzaal Nieuwland. ©  rr

“Alle puzzelstukken vallen hier nu samen”, zegt schepen van Toerisme, Monumenten en Erfgoed Stefan Verraedt (N-VA). “En dat zijn er heel wat: het nieuw ontsloten park en het kasteeltje van Le Paige, de nieuwe kerk, die een echte trekpleister zal worden, met daar vlakbij het koetshuis met zijn nieuwe restaurant Tafereel en bistro Le Paige. Een boogscheut verderop liggen het natuurgebied van de Hellekens en vallei de Kleine Nete. De Kempense Heuvelrug is ook vlakbij. Dat biedt een hoge belevingswaarde, allemaal op wandelafstand van het historische centrum. Ik ben er zeker van dat ook de Herentalse horeca en handelaars van dit project zullen profiteren.”

Park Le Paige

In dat park Le Paige is de afgelopen weken gewerkt om het park meer ‘open’ te maken. “Straks wordt het hekwerk rond het park weggehaald”, kondigt Stefan Verraedt aan. “De smeedijzeren poort van het Herentalse bedrijf Van Aerschot blijft wel staan en we zullen ook beletten dat mensen via de dijk van de Nete ter hoogte van het gasthuis of langs de spoorweg achteraan het park binnen lopen, omwille van de veiligheid. Maar er worden ook extra parkingangen gemaakt.”

Schepen Stefan Verraedt en burgemeester Mien van Olmen worden bediend in Bistro Le Paige, die straks vlak aan de nieuwe kerk ligt. 

Schepen Stefan Verraedt en burgemeester Mien van Olmen worden bediend in Bistro Le Paige, die straks vlak aan de nieuwe kerk ligt. ©  hhm

De renovatie van het bruggetje in het park Le Paige en vooral de opkalefatering van de oude ijskelder blijken een werk van langere adem. “We onderhandelen met de dienst Erfgoed om dat betoelaagd te krijgen”, zegt Verraedt.

Hij en burgemeester Van Olmen dromen ook nog van een nieuw bruggetje over de Nete dat de site van het AZ Herentals rechtstreeks verbindt met Le Paige. Maar na het debacle met de nieuwe kunstencampus aan de Molenvest -3 miljoen euro extra kosten door betonrot- is de stadskas leeg. “We hopen op een deal met de provincie.”

Toeristentoren

De schepen wijst nog op een andere troefkaart die Herentals met de realisatie van de groene hoofdpoort‘ op tafel kan gooien. “De landschapsgidsen, die al een tijdje zijn opgeleid, vinden hier de ideale startplaats voor hun geleide wandelingen. Volgende maand wordt, in samenwerking met het provinciebestuur, het wandelknooppuntennetwerk herbekeken. De Toeristentoren is vandaag vreemd genoeg geen knooppunt van wandelroutes en dat moet veranderen. Hij moet nog veel meer een trefpunt worden voor wandelaars. Ze moeten van daaruit hun wandelingen over de Kempense Heuvelrug kunnen starten. Het nieuwe netwerk van knooppunten geeft ons ook de mogelijkheid om Noorderwijk en Morkhoven hierop aan te sluiten.”

Wat staat er te gebeuren?

1. Reanimatie van de vesten

Het opnieuw aansluiten van de oude vesten in het park Le Paige kadert in de zogenaamde ‘Blue Deal’, een vernattingsproject in de Netevallei, waarvoor minister Zuhal Demir al subsidies toezegde. Nog dit jaar wordt gestart met een hydrologische studie en in 2023 ook daadwerkelijke aansluiting van de Nete op de oude vesten in het park Le Paige. Daar lagen vroeger de bastions die de noordelijke verdediging van de vestingstad Herentals uitmaakten. Dat ‘kroonwerk’ wordt weer zichtbaar gemaakt. Het Netewater zal via een tunnel onder de Nederrij naar de Hof van Le Paige stromen.

2. Afbraak van het OLV-kerkje

De muren van de in 1937 gebouwde ‘noodkerk’ van Onze-Lieve-Vrouw blijven tot op een hoogte van anderhalve meter staan. Binnen die muren is een kruidentuin gepland, als verwijzing naar het eerste begijnhof van Herentals, dat op deze plaats al in de dertiende eeuw werd gebouwd. De rest van de bakstenen worden vermalen en worden gebruikt in het beton van de nieuwe kerk. Het idee om granulaat van die bakstenen te hergebruiken, kwam van de Spaanse architect. “Als ik aan Vlaanderen denk, dan denk ik aan rode bakstenen”, zei hij.

3. Bouw van de nieuwe kerk

Achteraan het koetshuis van Le Paige verrijst vanaf eind 2023 een sacraal gebouw met daarin ook een kleine Mariakapel. De bouw komt eindelijk tegemoet aan het legaat van Maria Verstappen, de weduwe van Hubert Le Paige, ooit eigenaar van het ‘kasteeltje’ van Le Paige en de bijbehorende tuin. Het bijzondere gebouw moet een trekpleister worden.

4. Bouw van een toren

Op de plaats van de huidige kerk komt een uitkijktoren, als eyecatcher van de nieuwe Herentals toegangspoort. De stad moet hiervoor nog wel op zoek naar geld.

5. In een latere fase...

De erfpacht van het Total-tankstation vervalt in 2038. De stad wil op die plaats dan zorgen voor kwalitatieve woonontwikkeling, ver genoeg weg van de nieuwe hoofdpoort. Ooit zal ook de site van het huidige VLM-gebouw gebruikt worden voor woonontwikkeling. Met de VLM zijn gesprekken lopende om hun parking open te stellen voor bezoekers van de nieuwe kerk.

“Op deze plaats zult gij een kerk bouwen”

Bij haar dood in 1976 schonk de weduwe Le Paige haar hele vermogen én het domein Le Paige, zijnde het kasteeltje, tuin, koetshuis én de door de familie Le Paige in 1937 gebouwde noodkerk van ‘de nieuwe parochie’, aan de kerkfabriek van Onze-Lieve-Vrouw. Op één voorwaarde: op het domein moest een nieuwe kerk komen. Desnoods moest het kasteeltje maar worden gesloopt.

Dat het legaat uitvoeren quasi onmogelijk was, daagde al spoedig. Het kasteeltje werd in de jaren na de dood van Maria Verstappen als monument gerangschikt, waardoor van afbraak geen sprake kon zijn. Bovendien was het kerkgebruik door de gelovigen sinds eind jaren zestig in vrije val, waardoor er maar weinig draagvlak was voor de bouw van een nieuwe kerk.

Om toch deels tegemoet te komen aan de wens van de weduwe Le Paige, werd in de tuin van het kasteeltje, tussen de bomen, een gebedsruimte ingericht. Voor dat altaar beloofden huwelijkskandidaten elkaar nog weleens eeuwige trouw. Maar de zaak bleef ten gronde onopgelost.

Omdat de middelen voor de nieuwe kerk moesten komen uit de gronden die de familie Le Paige naliet, wendde het Dekenaat Zuiderkempen en de kerkfabriek Onze-Lieve-Vrouw zich vanaf het opmaken van het kerkenplan in Herentals in 2017 tot de stad om tot een oplossing te komen over de toekomst van het kasteeltje en het park.

Het bisdom was vanaf het begin duidelijk: het ging nooit een nieuwe, grote kerk bouwen. Om het legaat uit te voeren, werd een projectgroep opgericht die er van in het begin vanuit ging dat het nieuwe kerkgebouw iets moest zijn dat mensen zou aantrekken: een trekpleister in het landschap. Het nieuwe kerkgebouw moest ook geïntegreerd worden in het park Le Paige en het moest een verbinding hebben met het water.

Spaanse architect

De Vlaamse Bouwmeester, toen nog Leo Van Broeck, zorgde voor een Europese aanbesteding. Er werd een internationale architectuurwedstrijd opgezet, die werd gewonnen door het Spaanse TEd‘A Arquitectes uit Mallorca. Die gingen samenwerken met het Gafta Bureau voor architectuur en stedenbouw uit Gent. Op die manier kwam het winnende ontwerp op tafel bij de werkgroep voor de finale goedkeuring.

En zo krijgt Maria Verstappen, de weduwe Le Paige, 45 jaar na haar overlijden toch nog haar zin. Zij het dat haar ‘kerk’ er wellicht lichtjes anders zal uitzien dan het bouwwerk dat ze wellicht in gedachten had.

MEER OVER

Aangeboden door onze partners
Meer nieuws uit de Kempen

citta Kempen

Mobiliteit in de Kempen

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio