Het Baron van Eetveldeplein in Mol. 

Het Baron van Eetveldeplein in Mol. © Tommy Maes

Gemeentebestuur zet artikel over baron van Eetvelde uit Molse Tijdingen online: “We willen zijn Congoverleden genuanceerd naar buiten brengen”

Mol -

Op de gemeentelijke website van Mol kan je het uitgebreide artikel over baron Edmond van Eetvelde uit de eerstvolgende editie van Molse Tijdingen al online lezen. Daarmee wil het gemeentebestuur het historisch onderzoek over de rol van Van Eetvelde in Congo publiek openstellen. Het Baron van Eetveldeplein in Mol Centrum blijft zijn naam behouden.

Het Baron van Eetveldeplein ligt op de kruising van de Corbiestraat en Het Laar. In september 1921 werd de toenmalige Comedieplaats omgedoopt tot Baron van Eetveldeplein, op hetzelfde moment dat Graaf de Broqueville als eerbetoon een straatnaam kreeg in het centrum van Mol.

Baron Edmond van Eetvelde speelde tussen 1885 en 1906 een rol in de toenmalige kolonie Congo als administrateur-generaal (1885-1890), staatssecretaris (1890-1898) en minister van staat (1901-1906). Leopold II was toen koning van België. Omdat de Belgische koloniale periode in Congo, zeker de jaren van Koning Leopold II, nu anders wordt bekeken, besloot het gemeentebestuur om de persoonlijke geschiedenis van Edmond van Eetvelde in beeld te brengen.

“Dat is gebeurd met een grondig historisch onderzoek”, zegt schepen van Erfgoed Frederik Loy (CD&V). “Daarbij hebben we samengewerkt met onder meer het Afrikamuseum in Tervuren, het Rijksarchief in Brussel en met professor Pierre-Luc Plasman, die lid was van de Bijzondere Kamercommissie Koloniaal Verleden. Uit dat onderzoek blijkt dat de rol van baron van Eetvelde in Congo geen zwart-wit-verhaal is. Hij speelde uiteraard een belangrijke rol in de kolonisering van Congo, maar ging na verloop achter de schermen vaak in tegen de plannen van Koning Leopold II.”

Molse Tijdingen

In het jaarboek Molse Tijdingen dat deze maand verschijnt, staat ook een uitgebreid artikel van gemeentearchivaris Bart Swusten en Jo Lommelen van vzw Kamer voor Heemkunde over baron van Eetvelde. Iedereen kan het artikel ook online lezen op de website van de gemeente.

“We willen het Congoverleden van baron van Eetvelde genuanceerd naar buiten brengen”, zegt schepen Loy. “Daarom stellen we het artikel online ter beschikking, omdat het belangrijk is dat iedereen die meer wil weten over de rol van Edmond van Eetvelde in Congo, de historisch correcte informatie kan vinden. Op die manier geven we het lokale maatschappelijk debat over dit complexe verhaal alle kansen en ruimte. Een naamswijziging van het Baron van Eetveldeplein is op dit moment niet aan de orde, maar het is belangrijk om het verhaal actief naar buiten te brengen.”

De rol van baron van Eetvelde in Congo

Van 1885 tot 1890 was baron Edmond van Eetvelde onder leiding van Koning Leopold II administrateur-generaal van Congo, een hoge ambtenarenfunctie binnen het koloniaal bestuur. Hij was bevoegd voor Justitie, waarbij hij vooral probeerde om de lokale ambtenaren beter te controleren. Publiekelijk stelde hij zich neutraal op, maar persoonlijk en achter de schermen keerde hij zich meer tegen het koloniale bewind van de koning.

Baron Edmond van Eetvelde. 

Baron Edmond van Eetvelde. ©  Gemeente Mol

Omdat het koloniale bestuur verdeeld is over de slavernijkwestie, volgde een hervorming van datzelfde bestuur. Daarin kreeg Van Eetvelde de rol van staatssecretaris. In de jaren 1890 tot 1898 keurde hij verschillende decreten goed waarbij exploitatievergunningen in Congo werden toegekend aan Antwerpse bedrijven. Dit leverde hem heel wat negatieve publiciteit op in de publieke opinie, maar privé stelde hij die decreten wel in vraag bij de koning.

Meermaals ontslag ingediend

Ook vreesde hij voor de internationale gevolgen van de Belgische wreedheden in Congo. De persoonlijke ambities van Leopold II om van Congo een persoonlijk financieel wingebied te maken, geraakten steeds meer in conflict met de ‘beschavingsvisie’ die van Eetvelde heeft. In de periode 1898-1900 diende hij meermaals zijn ontslag in bij de koning, die dat telkens weigerde, tot in 1901.

Na aanvaarding van zijn ontslag in 1901 werd Van Eetvelde minister van staat, waarbij hij nog weinig directe invloed had. Wel voerde hij nog de onderhandelingen met de Britten over het huidige Afrikaanse land Zuid-Soedan. Wanneer hij in 1906 een akkoord sloot tegen de wil van Leopold II, verloor hij volledig het vertrouwen van de koning. (mto)

MEER OVER

Meer nieuws uit de Kempen

citta Kempen

Mobiliteit in de Kempen

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio